Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna. Edukacyjna – szkolna baza wiedzy

Najwi臋ksza baza wypracowa艅, konspekt贸w, streszcze艅 i pomocy szkolnych w Polsce. Ponad 100 tysi臋cy materia艂贸w dla szko艂y podstawowej, 艣redniej oraz z zakresu studi贸w.

A. Mickiewicz Lilije – rozprawka.

Warto przypomnie膰 cho膰by fragmenty tekstu ludowego, kt贸ry stanowi艂 punkt wyj艣cia dla 'Lilii’. Oto pocz膮tek jednej z wielu zanotowanych przez Oskara Kolberga odmian pie艣ni zatytu艂owanej 'Sta艂a si臋 nam nowina Pani pana zabi艂a’:

1. Sta艂a si臋 nam nowina
pani pana zabi艂a.
2. W ogr贸dku go schowa艂a
rutk臋 na nim posia艂a.
3. Rut臋 na nim posia艂a
i tak sobie 艣piewa艂a:
4. Ro艣nij rutko wysoko
jak pan le偶y g艂臋boko.
5. Oj ju偶 rutka wyros艂a
pani za m膮偶 nie posz艂a.
6. Wyjrzyj dziewko w ciemny las
czy nie jedzie kto do nas.
7. Jad膮 jad膮 panowie,
nieboszczyka bratowie.

Bracia ju偶 w momencie powitania wiedz膮 o zbrodni:

12. Witaj, witaj bratowa
nieboszczyka katowa […]

Na nic zdaj膮 si臋 wykr臋ty zbrodniarki, bracia odnajduj膮 艣lady krwi, zabieraj膮 pani膮 w g臋sty las, po czym wykonuj膮 okrutn膮 kar臋:

32. Wyjechali za lasy
i tam darli z niej pasy.

Por贸wnanie strof pie艣ni gminnej i ballady Mickiewicza ukazuje, jak g艂臋bokie by艂y mi臋dzy tymi tekstami r贸偶nice. Pie艣艅 gminna o winie i karze jest prosta i obrazowa, oddaje ludowe poczucie sprawiedliwo艣ci. Uderza rzeczowo艣膰 relacji: opowiada si臋 o konkretnych faktach, nie ma w tej pie艣ni gminnej zmy艣le艅 ani dziw贸w.

W Liliach kar臋 zsy艂aj膮 niebiosa, a tre艣ci膮 ballady s膮 g艂贸wnie pe艂ne grozy prze偶ycia wiaro艂omnej m臋偶ob贸jczyni, od momentu zbrodni do chwili porwania jej przez powsta艂ego z grobu m臋偶a. 艢wietnie jest ukazana k艂amliwa przewrotno艣膰 zbrodniarki, ods艂oni臋ta przed pustelnikiem. Spi臋trza si臋 groza: pani wygl膮dem przypomina upiora, nie mo偶e odegna膰 my艣li o zbrodni, upi贸r zamordowanego pana kr膮偶y po domu, straszy, wo艂a i szepce z艂owieszczo, a偶 si臋 w艂os je偶y na g艂owi, demon op臋tuje braci m臋偶a, wreszcie w strasznej scenerii ukazuje si臋 widmo, porywa winnych na tamten 艣wiat; ani 艣lad po zbrodni i po nich nie pozostaje. Poeta bardzo obficie wykorzysta艂 rekwizyty grozy – pod tym wzgl臋dem Lilie przypominaj膮 s艂ynn膮 Lenor臋 niemieckiego poety, Gotfrieda Burgera. By艂a to bodaj najs艂ynniejsza romantyczna ballada grozy. Wprowadzony w niej motyw powracaj膮cego po 艣mierci kochanka-upiora, porywaj膮cego sw膮 lub膮 do piekie艂, by艂 cz臋sto powielany w 贸wczesnej literaturze. W艣r贸d m艂odzie艅czych rozprawek krytycznych Mickiewicza jedna jest po艣wi臋cona Burgerowi; pisa艂 w niej m. in.: Najpi臋kniejsza z jego poezji, Lenora, s艂usznie zwana kr贸low膮 ballad, prze艂o偶ona na wszystkie dawne j臋zyki sta艂ego l膮du, znalaz艂a i w Anglii wielu t艂umacz贸w, a miedzy nimi s艂awnego Waltera Skotta.

Zwraca te偶 uwag臋 bogactwo wprowadzonych do Lilii 艣rodk贸w stylistycznych; Czes艂aw Zgorzelski pisa艂: Ca艂a rzeczywisto艣膰 tej ballady ogl膮dana jest okiem surowego, pozornie beznami臋tnego sprawozdawcy. Z lakoniczno艣ci relacji, z szybkiego tempa zdarze艅, z dramatyczno艣ci scen, ze 艣piewanej liryczno艣ci powt贸rze艅, refren贸w, paralelizm贸w i polisyndeton贸w (np. I staje, i my艣li, i s艂ucha), z szybkiego oddechu kr贸tkich siedmio- lub sze艣ciozg艂oskowc贸w, z ludowej rzeczowo艣ci naturalnego nazywania spraw po imieniu – wieje w tej balladzie groz膮 nieodwracalnego rozwoju przyczynowych powi膮za艅 i tragizmem wyrok贸w najwy偶szej instancji sprawiedliwo艣ci.

Pobierz, wysy艂aj膮c SMS o tre艣ci LEAD.POBIERAM pod numer 92505

Wpisz otrzymany kod :

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x