Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna. Edukacyjna – szkolna baza wiedzy

Najwi臋ksza baza wypracowa艅, konspekt贸w, streszcze艅 i pomocy szkolnych w Polsce. Ponad 100 tysi臋cy materia艂贸w dla szko艂y podstawowej, 艣redniej oraz z zakresu studi贸w.

Alicja w krainie czar贸w

鈥濧licja w Krainie Czar贸w鈥聽to kr贸tka powie艣膰 Lewisa Carrolla, kt贸ra powsta艂膮 w latach 1862-1863, kiedy jej autor by艂 wyk艂adowc膮 w Oxfordzie.聽Pierwsze wydanie聽ukaza艂o si臋 w Wielkiej Brytanii w 1865 roku. Utw贸r mo偶emy zaliczy膰 pod wzgl臋dem gatunku do bajki, dzieci臋cej literatury fantastycznej, ale tak偶e do satyry i alegorii.

Alicja w krainie czar贸w 鈥 geneza

Lewis Carroll postrzegany by艂, za spraw膮 swoich fizycznych u艂omno艣ci, jako cz艂owiek nieporadny. Jego studenci uwa偶ali go za nudnego wyk艂adowc臋, dodatkowo jako diakon kierowa艂 si臋 surowymi zasadami religijnymi. Jednak Carroll potrafi艂 po艂膮czy膰 sw贸j przenikliwy umys艂 matematyczny z pasj膮 fotografowania oraz pisarstwem. Pod mask膮 ekscentryka kry艂a si臋 dusza obdarzona聽niezwyk艂膮 wyobra藕ni膮. Jak nikt inny potrafi艂 przenikn膮膰 do 艣wiata dzieci臋cych fantazji, kt贸re odtwarza艂 nast臋pnie w swej tw贸rczo艣ci. Potrzeba zrozumienia matematyki oraz logiki inspirowa艂a go do tworzenia zabawnych gier s艂ownych i niezwyk艂ego humoru j臋zykowego.

W艣r贸d doros艂ych Carroll czu艂 si臋 nie艣mia艂y i zdystansowany, za艣 o偶ywia艂 si臋 w艣r贸d dzieci. Jego j膮kanie przestawa艂o mie膰 znaczenie w dzieci臋cym towarzystwie, szczeg贸lnie gdy zaczyna艂 opowiada膰 swe niezwyk艂e, nonsensowne historie. Talent ten odkry艂 w sobie ju偶 w m艂odo艣ci, gdy聽opiekowa艂 si臋 swoim m艂odszym rodze艅stwem聽(pi臋cioma siostrami i trzema bra膰mi). Wystawia艂 w贸wczas mini-sztuki teatralne, pisa艂 opowie艣ci w 鈥瀝odzinnym pi艣mie鈥. Dzieci臋ce towarzystwo odpowiada艂o mu bardziej ju偶 zawsze. Mia艂 wielu przyjaci贸艂 w艣r贸d dzieci, g艂贸wnie w艣r贸d dziewczynek, o czym pisa艂 w swoich pami臋tnikach.

W 1856 roku Carroll zaprzyja藕ni艂 si臋 z Henrym Georgem Liddellem, dziekanem oksfordzkiego kolegium Christ Church i wicerektorem Uniwersytetu Oksfordzkiego. Pozna艂 w贸wczas jego c贸rk臋聽Alicj臋 Liddell, kt贸ra by艂a prawdopodobnie inspiracj膮 do stworzenia postaci z jego najbardziej poczytnych ksi膮偶ek. Alicja oraz jej dwie siostry 鈥 Lorina i Edith sta艂y si臋 najlepszymi towarzyszkami pisarza, pozowa艂y mu tak偶e do fotograficznych zdj臋膰. Podczas cz臋stych podr贸偶y z pannami Liddell Carroll snu艂 swe niezwyk艂e opowie艣ci, kt贸re po prawie dziesi臋ciu latach z艂o偶y艂y si臋 na utwory:聽鈥濧licja w Krainie Czar贸w鈥聽oraz聽鈥濸o drugiej stronie lustra鈥.

Po publikacji pierwszej z nich w 1865 roku Carroll spotka艂 si臋 z mia偶d偶膮c膮 krytyk膮 zar贸wno czytelnik贸w, jak i znawc贸w literatury. Uwa偶ano utw贸r za zbyt nonsensowny, wielu irytowa艂 nadmiar abstrakcji. Pozytywne recenzje uzyska艂y jedynie ilustracje Johna Tenniela, kt贸re do dzi艣 towarzysz膮 wi臋kszo艣ci wyda艅 dzia艂a. Pomimo negatywnych opinii w 1866 roku pisarz zaproponowa艂 wydanie kontynuacji swojemu wydawcy i zabra艂 si臋 do pisania ksi膮偶ki聽鈥濸o drugiej stronie lustra鈥. Gdy ukaza艂a si臋 w 1871 roku pierwsza cz臋艣膰 zosta艂a ju偶 przez czytelnik贸w doceniona. Z biegiem czasu po艂膮czenie wyrafinowanej logiki Carolla, satyry spo艂ecznej oraz czystej fantazji sprawi艂y, 偶e ksi膮偶ka uznana zosta艂a za klasyczn膮 lektur臋 zar贸wno dla dzieci, jak i doros艂ych. Krytycy tak偶e docenili tekst. Spotka艂 si臋 on z pozytywnymi opiniami wielu autor贸w i filozof贸w od Jamesa Joyce’a do Ludwiga Wittgensteina (filozof zajmuj膮cy si臋 kwestiami j臋zyka i logiki).

W 1881 roku Carroll zrezygnowa艂 z posady wyk艂adowcy i po艣wi臋ci艂 si臋 pisarstwu. Opublikowa艂 wiersze, utwory dla dzieci, ksi膮偶ki z zagadkami logicznymi, jednak 偶adna z publikacji nie dor贸wna艂a s艂aw膮 鈥濧licji w Krainie Czar贸w鈥.

Narracja聽powie艣ci jest trzecioosobowa, jednak czasem spotykamy si臋 z narracj膮 pierwszo- i drugoosobow膮, gdy tytu艂owa bohaterka opisuje swoje emocje i doznania w Krainie Czar贸w. Czas akcji to epoka wiktoria艅ska w Anglii, kt贸r膮 zna艂 autor oraz fantastyczny czas w Krainie Czar贸w, gdzie podczas snu przebywa Alicja.

G艂贸wnym tematem jest聽podr贸偶 siedmioletniej Alicji聽przez fantastyczn膮 i nonsensown膮 krain臋, podczas kt贸rej spotyka si臋 ona z nielogicznymi zagadkami i przechodzi wiele metamorfoz (zmiany wielko艣ci cia艂a). Do Krainy Czar贸w bohaterka dostaje si臋 pod膮偶aj膮c za Bia艂ym Kr贸likiem, przez jego nor臋 w ziemi. Tam spotyka wiele postaci (m. in. Kota Dziwaka, Szaraka Bez Pi膮tej Klepki, Zwariowanego Kapelusznika, Kr贸low膮 i Kr贸la Kier), by w ko艅cu znale藕膰 si臋 w cudownym ogrodzie podczas procesy Waleta Kier. Pod koniec u艣wiadamia sobie, 偶e zaczarowany 艣wiat jest fikcj膮 i przewraca karty do gry, a nast臋pnie budzi si臋.

Na podstawie historii Alicji obserwujemy proces聽utraty dzieci臋cej niewinno艣ci, a tak偶e obserwujemy 偶ycie jako seri臋 鈥瀊ezsensownych zagadek鈥. W utworze poruszony zosta艂 te偶 problem nieuchronno艣ci 艣mierci.

呕ycie jako bezsensowna uk艂adanka w 鈥濧licji w Krainie Czar贸w鈥

Podczas swoich przyg贸d w Krainie Czar贸w Alicja spotyka wiele zagadek, kt贸re wydaj膮 si臋 nie mie膰 w og贸le konkretnych rozwi膮za艅. S膮 one pozbawione sensu tak, jak ca艂a otaczaj膮ca dziewczynk臋 rzeczywisto艣膰 i powoduj膮 jej frustracj臋. Alicja oczekuje, 偶e sytuacje w jakich si臋 znajdzie b臋d膮 mia艂y jakikolwiek sens, jednak okazuje si臋, 偶e Kraina Czar贸w przeczy zdrowemu rozs膮dkowi i zasadom, jakimi kieruje si臋 bohaterka.

Alicja pr贸buje zrozumie膰 sens ptasiego wy艣cigu, stara si臋 rozwi膮za膰 zagadk臋 Zwariowanego Kapelusznika, usi艂uje poj膮膰 na czym polegaj膮 zasady gry w krykieta organizowane przez Kr贸low膮 Kier. Za ka偶dym razem ponosi kl臋sk臋. Zagadki i wyzwania, przed kt贸rymi zostaje postawiona dziewczynka nie maj膮 poprawnej odpowiedzi czy jasnych rozwi膮za艅.

Mimo 偶e Lewis Carroll by艂 z wykszta艂cenia matematykiem i zajmowa艂 si臋 logik膮, w 鈥濧licji w Krainie Czar贸w鈥 wydaje si臋 kpi膰 z zasad, robi sobie fars臋 z dowcip贸w, gier i logicznych zagadek. Alicja przekonuje si臋, 偶e nie ma prawid艂owych odpowiedzi, ani poprawnych rozwi膮za艅 w Krainie Czar贸w nawet, je艣li wydaje si臋, 偶e mo偶na takie odpowiedzi znale藕膰, 偶e w normalnym 艣wiecie mo偶na by by艂o je zrozumie膰. Najlepiej wida膰 to podczas podwieczorku u Szaraka Bez Pi膮tej Klepki, kt贸ry wraz z Zwariowanym Kapelusznikiem i Sus艂em zajmuj膮 si臋 wymy艣laniem zagadek, na kt贸re nie ma odpowiedzi. Plot膮 te偶 trzy po trzy i uwa偶aj膮, 偶e czas jest osob膮, kt贸r膮 mo偶na obrazi膰. Alicja zdaje sobie spraw臋, 偶e 艣wiat w Krainie Czar贸w stoi do g贸ry nogami. Carroll ka偶e na problemy patrze膰 Alicji w perspektywie ca艂ego funkcjonowania fantastycznego 艣wiata, a w贸wczas nie spos贸b ich rozwi膮za艅, cho膰 pozornie wydaj膮 si臋 znajome.

W drugim rozdziale utworu Alicja zadaje sobie pytanie 鈥 鈥濳im jestem?鈥, kiedy osi膮ga gigantyczne rozmiary, a wystraszony Bia艂y Kr贸lik znika. Bohaterka zdaje sobie spraw臋, 偶e nie jest jedn膮 z mieszkanek Krainy Czar贸w, jednak stara si臋 ustali膰 kim jest i co stanowi o jej to偶samo艣ci w 艣wiecie, kt贸ry podwa偶a jej dotychczasowe perspektywy i poczucie siebie. Alicja zaczyna rozumie膰, 偶e postrzeganie siebie, w 艣wiecie kt贸ry rz膮dzi si臋 specyficznymi zasadami tak偶e jest odmienne. Jej poczucie to偶samo艣ci jest niestabilne. Kraina Czar贸w jest wytworem jej w艂asnej wyobra藕ni.

Nonsensowne postaci i zdarzenia, kt贸rych pe艂no jest w Krainie Czar贸w 艣wiadcz膮 o psychice dziewczynki, a wi臋c jej pr贸ba zrozumienia zasad rz膮dz膮cych tym 艣wiatem jest pr贸b膮 zrozumienia siebie. Odnosi si臋 to do idei Carrolla, kt贸ry 艣wiat uwa偶a艂 za skomplikowan膮 i tajemnicz膮 uk艂adank臋, do kt贸rej zrozumienia potrzebne jest racjonalne my艣lenie i inteligencja.

艢wiat dzieci i doros艂ych w 鈥濧licji z Krainy Czar贸w鈥

Alicja trafia do Krainy Czar贸w, wytworu w艂asnej wyobra藕ni, podczas snu na 艂awce w parku. Dostaje si臋 tam pod膮偶aj膮c za Bia艂ym Kr贸likiem, kt贸ry m贸wi do siebie i ma kieszonkowy zegarek. Siedmioletnie dziecko, 偶yje jeszcze w 艣wiecie, w kt贸rym to co realne 艂膮czy si臋 ze 艣wiatem bajkowym i wytworami wyobra藕ni.

Jednak utw贸r 鈥濧licja w Krainie Czar贸w鈥 to przede wszystkim opowie艣膰 o dorastaniu i utracie dzieci臋cej niewinno艣ci. Fantastyczny 艣wiat, do kt贸rego trafia Alicja pe艂en jest nonsens贸w, kt贸re burz膮 dotychczasowe zasady wychowania dziewczynki. Jako panna z dobrego wiktoria艅skiego domu otrzymuje staranne wychowanie, ma dobre maniery. W Krainie Czar贸w okazuje si臋, 偶e zamieszkuj膮ce go stworzenia za nic maj膮 sobie kultur臋. Cz臋sto lekcewa偶膮 Alicj臋 i jej problemy.

Tak dzieje si臋, gdy dziecko spotyka Pana G膮sienic臋. Stworzenie zaj臋te jest jedynie sob膮 i traktuje Alicj臋 z pogard膮, lekcewa偶膮c jej zagubienie (niekt贸rzy uwa偶aj膮, 偶e posta膰 ta jest symbolem m臋sko艣ci i wyzwa艅 zwi膮zanych z fizyczno艣ci膮 dorastaj膮cej dziewczynki). Podobnie z brakiem kultury spotyka si臋 dziewczynka u Szaraka Bez Pi膮tej Klepki. Zar贸wno gospodarz, jak i Zwariowany Kapelusznik uwa偶aj膮 j膮 za intruza 鈥 utkn臋li w p臋tli czasowej i wci膮偶 powtarzaj膮 te same czynno艣ci przy podwieczorku na herbat臋. Alicji ich historie wydaj膮 si臋 niedorzeczne 鈥 nie rozumie ich. Nawet Niby-呕贸艂w, cho膰 wys艂uchuje opowie艣ci Alicji, skupiony jest na sobie. To malkontent, kt贸ry wspomina o swojej przesz艂o艣ci traktuj膮c j膮 jako co艣 bohaterskiego. W rzeczywisto艣ci jego 偶ycie nie r贸偶ni艂o si臋 wiele od 偶ycia innych.

W swoim zachowaniu niekonsekwentni s膮 tak偶e Kr贸l i Kr贸lowa Kier. Cho膰 w艂adczyni wci膮偶 wydaje bezwzgl臋dne rozkazy, by pozbawi膰 swych poddanych g艂owy, wyroki nie s膮 wykonywane, a wi臋藕niowie zostaj膮 uwolnieni 鈥 ostatecznie, gdyby Kr贸lowa pozby艂a si臋 wszystkich zosta艂aby w Krainie Czar贸w sama. Jej pozorna bezwzgl臋dno艣膰 okazuje si臋 sztuczk膮 s艂own膮 nastawion膮 na wywo艂anie wra偶enia na innych 鈥 tak naprawd臋 nic si臋 za tym nie kryje.

Alicja traci swoje z艂udzenia. 艢wiat wydaje si臋 jej niezrozumia艂y, obcy, pe艂en postaci, kt贸re Obra偶aj膮 si臋, graj膮, s膮 zaj臋te jedynie sob膮. Prawie nikt nie po艣wi臋ca jej czasu i nie t艂umaczy skomplikowanego 艣wiata. Dla siedmioletniego dziecka 艣wiat doros艂ych mo偶e tak偶e wydawa膰 si臋 absurdalny. Doro艣li tak偶e bywaj膮 dwulicowi, co innego m贸wi膮, co innego robi膮, s膮 poch艂oni臋ci sob膮, nie zdaj膮c sobie sprawy, 偶e dzieci inaczej patrz膮 na 艣wiat i maj膮 inne problemy, bardzo dla nich wa偶ne. Dodatkowo okres 偶ycia Alicji 鈥 to czas kszta艂towania si臋 jej to偶samo艣ci, co symbolizuj膮 zmiany jej fizycznego wzrostu. Dziewczynka czuje si臋 zagubiona, jednak w 艣wiecie iluzji nikt nie chce jej pom贸c. Ostatecznie traci z艂udzenia i rozbija tali臋 kart, maj膮c 艣wiadomo艣膰, 偶e to jedynie wytw贸r jej fantazji.

O roli dzieci艅stwa i doros艂o艣ci m贸wi ostatni fragment utworu 鈥濧licja w Krainie Czar贸w鈥. Alicja po przebudzeniu opowiada sw贸j sen siostrze, a nast臋pnie udaje si臋 na podwieczorek zostawiaj膮c dziewczyn膮 na brzegu rzeki rozmy艣laj膮c膮 nad dziwnym snem Alicji. Ten fragment r贸偶ni si臋 znacznie od pozosta艂ego teksu. Ma charakter nostalgiczny, w niewielu s艂owach m贸wi o koszmarze tytu艂owej bohaterki. Wynika to ze zmiany perspektywy 鈥 bohaterk膮 staje si臋 tu siostra Alicji.

Alicja odbiera swoj膮 w臋dr贸wk臋 po Krainie Czar贸w jako co艣 trudnego i nieprzyjemnego. Z drugiej strony jej siostra odbiera jej opowie艣膰 jako prost膮 bajk臋 wyp艂ywaj膮c膮 z czystego serca. Lekcewa偶y powag臋 prze偶y膰 Alicji, dystansuje si臋 od traumatycznych do艣wiadcze艅 ze snu dziewczynki, odwo艂uje si臋 do w艂asnej wiary w uporz膮dkowany 艣wiat. Podwa偶a trudn膮 opowie艣膰 siostry, neguj膮c jej sens o poszukiwaniu to偶samo艣ci. Uwa偶a, 偶e wynika ona z dzieci臋cej wyobra藕ni. Czas beztroskiego dzieci艅stwa przeminie jak sen Alicji, jej siostra ma nadziej臋, 偶e pozostawi po sobie jedynie ciep艂e i dobre wspomnienia.

Siostra Alicji wierzy, 偶e 鈥瀓ej ma艂a siostrzyczka b臋dzie kiedy艣 w przysz艂o艣ci doros艂膮 kobiet膮, a偶 偶e zachowa a偶 do p贸藕nej staro艣ci swe ufne i dobre serce dziecka. Pomy艣la艂a, 偶e doros艂a Alicja nieraz zbierze doko艂a siebie gromadk臋 dzieci i opowiada膰 im b臋dzie najdziwniejsze ba艣nie, a mi臋dzy tymi ba艣niami znajdzie si臋 mo偶e i sen sprzed wielu lat o Krainie Czar贸w. I Alicja martwi膰 si臋 b臋dzie w贸wczas ich dzieci臋cymi troskami i cieszy膰 ich rado艣ci膮, pami臋taj膮c swoje w艂asne dzieci艅stwo i szcz臋艣liwe lenie dni鈥.

Lewis Carroll 鈥 biografia

Lewis Carroll to pseudonim wielebnego Charlesa Lutwidge`a Dodgsona. Urodzi艂 si臋 w 1832 roku w rodzinie anglika艅skiego duchownego. W latach 1855-1881 pe艂ni艂 funkcj臋 wyk艂adowcy matematyki w Church College w Oxfordzie. W 1877 roku przyj膮艂 艣wi臋cenia diakonatu. Jedyn膮 podr贸偶 zagraniczn膮 odby艂 w 1867 roku. Odwiedzi艂 w贸wczas Moskw臋 i Sankt Petersburg, po drodze przeje偶d偶aj膮c przez聽Wroc艂aw, Gda艅sk i Warszaw臋.

Carroll mia艂 fizyczne deformacje, by艂 cz臋艣ciowo g艂uchy, silnie si臋 j膮ka艂, dlatego tym bardziej zaskakuje jego kariera naukowa i pisarska. Na uczelni, widziany poprzez pryzmat swych u艂omno艣ci, uznawany by艂 za nudnego wyk艂adowc臋. Jako聽wybitny matematyk聽stworzy艂 oko艂o dwustu pi臋膰dziesi臋ciu prac z tej dziedziny oraz logiki i kryptografii, kt贸re firmowa艂 prawdziwym nazwiskiem. Jego pasj膮 by艂a聽fotografia, uwa偶any by艂 za jednego z najlepszych portrecist贸w dzieci臋cych XIX wieku i prekursora fotografii artystycznej.

Carroll zadebiutowa艂 w 1856 poematem聽鈥濻olitude鈥 (鈥濻amotno艣膰鈥)聽w humorystycznym czasopi艣mie 鈥濼he Train鈥. S艂aw臋 przynios艂y mu jednak dwie powie艣ci dla dzieci 鈥撀鈥濧licja w Krainie Czar贸w鈥, kt贸ra ukaza艂a si臋 w 1865 roku oraz jej kontynuacja聽鈥濸o drugiej stronie lustra鈥聽z 1971 roku. Opr贸cz tego matematyk by艂 autorem poematu absurdalnego (鈥濿yprawa na 偶mir艂acza鈥), wiersza absurdalnego zawieraj膮cego wiele neologizm贸w opartych na s艂ownych zbitkach (鈥濲abberwocky鈥), a tak偶e powie艣ci dla dzieci. Carroll zmar艂 w 1898 roku w domu rodzinnym w Guildford (Anglia).

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x