Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Nie 艣ci膮gaj zacznij wkuwa膰 ju偶 dzi艣

Print Friendly, PDF & Email

Ekspresjonizm jest kierunkiem w sztuce stworzonym przez generacj臋 urodzon膮 mi臋dzy rokiem 1875 a 1895. Rozwin膮艂 si臋 w pierwszym 30-leciu XX wieku w Niemczech, ale korzeniami si臋ga do eksperyment贸w artystycznych wielkich tw贸rc贸w schy艂ku XIX w.: Vincenta van Gogha, Edwarda Muncha, Jamesa Ensora i Paula Gauguina, kt贸rych mo偶na okre艣li膰 jako prekursor贸w ekspresjonizmu. Kszta艂towa艂 si臋 w opozycji do tendencji tw贸rczych dominuj膮cych w drugiej po艂owie XIX i w pocz膮tkach XX w.
Najwi臋kszy rozkwit i aktywno艣膰 tego ruchu przypad艂y na lata 1910-1925.
Sam termin pochodzi z 艂aci艅skiego expressio – wyraz, wyra偶enie.

Dla ekspresjonisty tylko to co zdolne jest wywo艂a膰 偶ywio艂ow膮 reakcj臋, przyspiesza obieg krwi, wstrz膮sa i przejmuje, ma w dziele sztuki istotn膮 warto艣膰. Genealogia ekspresjonizmu jest do艣膰 powik艂ana: z jednej strony jest on niew膮tpliwie kontynuacj膮 pr膮d贸w romantycznych, z drugiej jest reakcj膮 na powszechny kryzys duchowy, kt贸ry dotkn膮艂 kultur臋 europejska na prze艂omie wiek贸w.
Ekspresjonizm odrzuca艂 impresjonistyczne i naturalistyczne zasady ujmowania rzeczywisto艣ci, tradycyjnemu realizmowi opisowemu i psychologicznie przeciwstawia艂 postulat wyra偶ania prawd absolutnych i uniwersalnych przez spontaniczn膮 ewokacj臋 stan贸w pod艣wiadomych, wewn臋trznych wizji i prze偶y膰, a estetyzuj膮cym i kontemplacyjnym nurtom modernizmu ? ide臋 moralnej i spo艂ecznej powinno艣ci sztuki.
Odrzucili uznane i konwencjonalne kanony pi臋kna, ignorowali prawa i konieczno艣ci literatury, co wiod艂o do niezrozumienia, sztuki ciemnej, nieczytelnej. Zewn臋trzno艣膰 艣wiata uwa偶ali za omy艂k臋 i z艂ud臋. Sztuka mia艂a wyrasta膰 ze 艣wiat艂o艣ci ducha. Jednym z podstawowych postulat贸w ekspresjonist贸w by艂o pragnienie istotno艣ci. Sztuka mia艂a dociera膰 do istotnego j膮dra rzeczy, artysta winien by膰 wizjonerem. Drogami prowadz膮cymi do powszechnej odnowy mia艂y by膰: aktywizm, czyn przeobra偶aj膮cy rzeczywisto艣膰, powr贸t do naturalnego porz膮dku 艣wiata. Wszystko co pierwotne i proste, w swej istocie wspania艂e, poczytane zosta艂o za synonim warto艣ciowego.
Filozoficznych i artystystycznych uzasadnie艅 poszukiwa艂 w antypozytywistycznych pr膮dach my艣li europejskiej prze艂omu XIX i XX w. (F.W. Nietzsche, H. Bergson, S. Freud), w tradycji 艣redniowiecznej, barokowej i romantycznej, w tw贸rczo艣ci symbolist贸w, a tak偶e w mistyce i teozofii orientalnej.

Ekspresjoni艣ci odrzucali modernistyczny estetyzm, artystyczny izolacjonizm, oboj臋tno艣膰 do tak zwanych problem贸w 偶ycia. Po raz pierwszy u偶y艂 terminu ?ekspresjonizm? dla oznaczenia dzie艂 sztuki plastycznej malarz francuski J. A. Merv, kt贸ry w 1901 roku nada艂 t臋 nazw臋 cyklowi swoich obraz贸w.
Pierwsze pr贸by sformu艂owania zasad pojawi艂y si臋 w latach 1905-06 w czasopi艣mie Die Erde, a rozg艂osu nabra艂y ekspresjonistyczne idee po roku 1910, gdy zacz臋艂y je lansowa膰 berli艅skie czasopisma Pan, Die Aktion i Der Sturm. Ca艂a sztuka niemiecka okresu I wojny 艣wiatowej i pierwszych lat powojennych rozwija艂a si臋 pod zawo艂aniem ekspresjonizmu. W malarstwie reprezentowa艂a ten kierunek za艂o偶ona w 1906 roku drezde艅sko-berli艅ska grupa Die Brucke – Emil Nolde, Otoo Mller, Franz Marc. W muzyce te tendencje wyrazi艂y si臋 najsilniej w tw贸rczo艣ci kompozytor贸w niemieckich i austriackich Gustawa Mahlera i Richarda Straussa.

Tw贸rc贸w i wyznawc贸w ekspresjonizmu przera偶a艂a pustka i ja艂owo艣膰 ducha wsp贸艂czesno艣ci, rozpleniony szeroko gruby i prymitywny materializm, zagra偶aj膮ce suwerenno艣ci wewn臋trznej cz艂owieka technika i mechanizacja. Niepokoi艂a fala rezygnacji i nihilizmu id膮ca przez ca艂膮 Europ臋. Ekspresjonizm atakowa艂 naturalizm – za ciasnot臋 i ograniczono艣膰 za艂o偶e艅; i modernizm – za zupe艂ne wyzucie z odpowiedzialno艣ci za los 艣wiata. Przyczyn kryzysu wsp贸艂czesno艣ci szuka艂 w odwr贸ceniu si臋 cz艂owieka od warto艣ci duchowych i od naturalnych norm moralno艣ci.

Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *

Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.