Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Ponad 100 tysi臋cy materia艂贸w dla szko艂y podstawowej, 艣redniej oraz z zakresu studi贸w.

G艂贸wne pr膮dy epoki Renesansu ( Odrodzenia )

Udost臋pnij

a.) humanizm

Wielki pr膮d umys艂owy, kt贸ry obj膮艂 wszystkie dziedziny 偶ycia. Humanizm to termin pochodz膮cy z j臋z. 艂aci艅skiego „humanitas” (cz艂owiecze艅stwo). G艂osi艂 uzmys艂owienie sobie najwy偶szej i jedynej warto艣ci, jak膮 jest ludzka osobowo艣膰 . Has艂em humanist贸w sta艂y si臋 s艂ynne s艂owa Terencjusza (rzymskiego komediopisarza) zaczerpni臋te z jednego z jego utwor贸w :

„Cz艂owiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce”

Humanizm zaleca艂 wszechstronne wykszta艂cenie cz艂owieka. Za podstaw臋 przyj臋to nauk臋 艂aciny, hebrajskiego, filozofii i literatury staro偶ytnej. Humani艣ci g艂osili konieczno艣膰 formowania osobowo艣ci ludzkiej oraz tw贸rczych zdolno艣ci cz艂owieka. S艂u偶y艂y temu s艂ynne uniwersytety europejskie w Padwie, Bolonii, Pradze Czeskiej, Krakowie i Kr贸lewcu.

W dziedzinie filozofii humani艣ci wyznawali postaw臋 tzw. eklektyzmu filozoficznego (epikureizm , stoicyzm), 艂膮czyli te systemy filozofii staro偶ytnych, kt贸re koncentrowa艂y si臋 na cz艂owieku i jego 偶yciu doczesnym.

Humani艣ci byli wyznawcami postawy tzw. irenizmu ( „irene” – pok贸j ):

– szukali p艂aszczyzny porozumienia w duchu pokojowym ( duchu irenizmu )
– byli przeciwni wszystkim zacietrzewieniom wyznaniowym i spo艂ecznym
– wyznawali panteizm. Uwa偶ali, 偶e pe艂n膮 harmoni臋 mo偶e uzyska膰 cz艂owiek 偶yj膮cy na 艂onie natury.

Humani艣ci uwa偶ali, 偶e duch ludzki przetrwa jego dzie艂a. St膮d g艂osili aktywny tryb 偶ycia. Podkre艣lali znaczenie s艂awy artystycznej w ci膮gu pokole艅, walor tradycji.

Pocz膮tkowa faza humanizmu (XVw. do po艂. XVI w.):

– optymizm
– pochwa艂a 偶ycia i ludzko艣ci oraz spo艂ecznej aktywno艣ci ludzi
-podkre艣lano warto艣膰 cnoty jako warto艣ci samej w sobie (bezinteresowno艣膰)
– kultywowano 艂ad 艣wiata i jego harmoni臋
– g艂oszono konieczno艣膰 wewn臋trznego rozwoju jednostki
– poszukiwano idea艂u zgody, porz膮dku i harmonii wierz膮c w nieograniczone mo偶liwo艣ci umys艂u cz艂owieka

II etap rozwoju humanizmu jako pr膮du umys艂owego (od II po艂. XVI w.):

– dysonanse
– rozterki
– dylematy
– w膮tpliwo艣ci 艣wiatopogl膮dowe (np. „Treny” Jana Kochanowskiego lub „Sonety” Miko艂aja S臋pa – Sarzy艅skiego)

b.) Reformacja

Drugi wielki pr膮d renesansowy. By艂 to ruch spo艂eczno – polityczny wewn膮trz Ko艣cio艂a Katolickiego, kt贸ry kwestionowa艂 nawet dogmaty religijne. Wywo艂a艂 powa偶ne rozruchy natury spo艂ecznej w Europie – np. wojny ch艂opskie w Niemczech i Czechach.

Pocz膮tek reformacji – to wyst膮pienie Marcina Lutra (doktora teologii) w 1517r. w Wirttemberdze. On to og艂osi艂 swoje s艂ynne „tezy o odpustach” (przybi艂 do drzwi katedry kart臋 zawieraj膮c膮 95 punkt贸w). Negowa艂 m. in. uzyskanie odpustu za op艂at膮. Uwa偶a艂, 偶e Ko艣ci贸艂 to tylko instytucja, kt贸ra nie jest w stanie uchroni膰 cz艂owieka od przeznaczenia. Krytykowa艂 niedopuszczalno艣膰 rozwod贸w, sakrament kap艂a艅stwa oraz sakrament chrztu we wczesnym wieku. Luter publicznie spali艂 bull臋 papiesk膮, kt贸ra go pot臋pia艂a.

Reformacja rozbi艂a europejsk膮 wsp贸lnot臋 religijn膮 – przez ca艂y XVI w. trwa艂y wojny religijne w Europie ( Polska unikn臋艂a wojen gdy偶 „ur贸wnouprawni艂a” wszystkie religie – wolno艣膰 wyznania i sumienia ). Dopiero s艂ynny Sob贸r Trydencki (1545 – 1563) rozprawi艂 si臋 z reformacj膮, ale nie przywr贸ci艂 dawnego uk艂adu. Od艂amy protestanckie nie uzna艂y zwierzchno艣ci papie偶a jako nast臋pcy 艣w. Piotra na ziemi. Francja, Szwajcaria, Niderlandy wyznawa艂y kalwinizm, Niemcy – luteranizm. W Anglii powsta艂 ko艣ci贸艂 anglika艅ski (narodowy). W Czechach dzia艂ali bracia czescy (husyci) oraz Arianie. W Polsce: luteranizm (Pomorze, Wielkopolska, 艢l膮sk), arianizm (bracia polscy), kalwinizm.

Luteranizm – teoria ufnej wiary w 艂ask臋 Bo偶膮, szansa pozyskania nieba przez cz艂owieka niezdolnego do si臋. zielnego zbawienia s艣ci:Przekonanie o tym , 偶e prawdy wiary mo偶na znale藕膰 samemu w Biblii. Pr膮d ten dawa艂 cz艂owiekowi samodzielno艣膰, ale i ryzyko w dociekaniach natury religijnej.

Kalwinizm – obarcza艂 jednostk臋 poczuciem niepewno艣ci i zagro偶enia, teoria przeznaczenia (predestynacji). G艂osi艂 pogl膮d, i偶 B贸g z g贸ry przeznacza cz艂owieka do zbawienia lub pot臋pienia.

Arianizm – ruch ten wywodzi艂 si臋 z Ko艣cio艂a Kalwi艅skiego. Traktowano Chrystusa jako cz艂owieka podniesionego do wysoko艣ci Boga po Zmartwychwstaniu. Biblia by艂a dla braci polskich nieska偶onym 藕r贸d艂em nauki i wiary.

Ruch husycki – Jan Hus gani艂 zaniedbywanie obowi膮zk贸w przez duchownych. Nie kwestionowa艂 dogmat贸w religijnych, lecz chcia艂 zreformowa膰 Ko艣ci贸艂. Otrzyma艂 tzw. „偶elazny glejt” od papie偶a (przekaza艂 mu go Zawisza Czarny), wyjecha艂 do Rzymu i tam po procesie zosta艂 spalony na stosie za wyg艂aszanie herezji.


Udost臋pnij
Subscribe
Powiadom o
guest

0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x