Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Ponad 100 tysięcy materiałów dla szkoły podstawowej, średniej oraz z zakresu studiów.

Inny świat – Gustaw Herling – Grudziński

Problematyka utworu:

G. Herling – Grudziński przeżył sowiecki obóz w Jercewie. Napisał potem powieść pt. „Inny świat” ( wyd. ang. 1951 ) – chłodną relację, nie przesyconą zbytnim ładunkiem emocji, lecz nie pozbawioną refleksji filozoficznych.

Czas akcji:

„Inny świat” obejmuje dwa lata obozowego życia – od aresztowania za przestępstwo „bycia Polakiem” po styczeń 1942 – kiedy to autor po głodówce protestacyjnej został zwolniony i przedostał się do armii gen. Andersa.
Książka rzeczywiście przedstawia inny świat.
Świat łagru sowieckiego, w którym „preparuje się więźnia” – tzn. człowiek popada w stan, w którym „uczucia i myśli obluzowują się”, „pomiędzy skojarzeniami powstają luki” – coś na kształt tępoty, posłuszeństwa, uległości – po to, aby przeżyć lub choćby uniknąć bólu czy głodu.
Obozowe zniewolenie – to fizyczne i psychiczne złamanie człowieka. Grudziński poraża czytelnika obrazem łagru, jaki odmalowuje w powieści.

Życie w łagrze:

Kolejne części utworu dotyczą różnych sfer obozowego życia: praca, posiłki, choroba, spotkania z ludźmi z zewnątrz, wiara, życie seksualne.
Te cząstki składają się na zorganizowaną całość, która ma być nie tylko dowodem potworności, lecz także próbą analizy i zrozumienia tak niepojętego systemu.

Oto realia obozu sowieckiego:

– selekcja i niszczenie słabszych ( klasyfikacja ludzi wg kotłów );
– „wyższość” więźniów przestępczych ( urków ) nad politycznymi;
– śmierć – wciąż obecna i stanowiąca cały proces: od chorób, głodu
po męki psychiczne;
– samobójstwo staje się aktem wolności i stanowienia o sobie;
– śmierć nie czyni wrażenia na tych, którym udaje się przeżyć;
– katorżnicza praca;
– wzajemna nieufność i powszechne donosicielstwo;
– „sponiewieranie” ciała ludzkiego: odmrożenia, wypadanie zębów i włosów,
kurza ślepota;
– absolutna zmiana znaczeń wartości, takich jak miłość, wolność,
miłość fizyczna, macierzyństwo.

Grudziński odtwarza łagrowy świat z dużą precyzją i dokładnością.
Jest to świat całkowicie inny – za drutami łagru obowiązują inne prawa, jest to machina nastawiona na całkowite wyeksploatowanie człowieka w niewolniczej pracy i pozbawienie go indywidualności.

Człowiek w łagrze:

Właściwie dzieje wszystkich więźniów Jercewa są wstrząsające, szokują nawet mało wrażliwego człowieka.

Oto Kostylew i jego proces samookaleczania. Człowiek ten, aby uniknąć pracy, codziennie wkładał rękę w ogień. Lecz nie dla samego „uciekania” przed wysiłkiem. „Ręka w ogniu” to bunt Kostylewa przeciw zniewoleniu, to idea: „nie będę dla nich pracował, choćby za cenę swojego cierpienia, zdrowia i życia”.

Inny przykład rzeczy straszliwej, to nocne łowy i historia Marusi… Łowy „na kobiety” i gwałty nie mieszczą się w wyobraźni, fakt, że w potrzebie choćby odrobiny ludzkiego uczucia Marusia niewolniczo oddaje się Kowalowi, a ten, by nie zrazić do siebie kolegów, „oddaje” ją im jak „rzecz” do użytkowania – dławi w gardle. Podobnie historia „generalskiej doczki”, którą zmuszono głodem do tego, by zrezygnowała z „cnotliwości”. Udało się. Gdy odstąpiła od swych zasad raz – dziewczynie stało się obojętne: z kim, gdzie i kiedy – byle zdobyć jedzenie… Szybko utraciła urodę i jasność myślenia.

Podobnie tragiczny jest przypadek Pamfiłowa – bezgranicznie pogrążonego w miłości do syna, który wyrzeka się go, by nie być „rodziną przestępcy” – lecz sam potem trafia do obozu.

Poraża i napawa wstrętem wszechogarniająca siła donosu – Grudzińskiego wydał najlepszy przyjaciel… Analiza głodu – zwłaszcza gdy bohater podejmuje głodówkę pod koniec pobytu w Jercewie, gdy uwolniono Polaków po pakcie Sikorski – Majski, a kilku ( w tym Grudzińskiego ) pominięto. Opis poszczególnych etapów puchnięcia głodowego, analiza psychiki wyniszczonego człowieka – odbierają czytelnikowi sen.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *