Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna. Edukacyjna – szkolna baza wiedzy

Najwi臋ksza baza wypracowa艅, konspekt贸w, streszcze艅 i pomocy szkolnych w Polsce. Ponad 100 tysi臋cy materia艂贸w dla szko艂y podstawowej, 艣redniej oraz z zakresu studi贸w.

Jak pisa膰 niekt贸re formy wypowiedzi (streszczenia, rozprawka, charakterystyka, streszczenie, zaproszenie, og艂oszenie, recenzja)

Formy wypowiedzi pisemnej

Charakterystyka
S膮 dwa sposoby charakteryzowania bohatera: charakterystaka bezpo艣rednia oraz charakterystyka po艣rednia.
Charakterystyka bezpo艣rednia to taka, w kt贸rej narrator jasno, konkretnie m贸wi najwa偶niejsze rzeczy o bohaterze. W charakterystyce po艣redniej bohater przedstawiony jest poprzez swoje zachowanie oraz s艂owa, kt贸re wypowiada , albo
te偶 przez opinie innych bohater贸w utworu, np. Jacek spieszy艂 si臋, potr膮ci艂 s膮siadk臋 wychodz膮c膮 z windy i pojecha艂 na
g贸r臋 nie czekaj膮c na reszt臋 rodziny – wtedy wnioskujemy, 偶e Jacek jest niekulturalny, 藕le wychowany, mo偶emy si臋
r贸wnie偶 domy艣la膰, 偶e pewnie nie jest lubiany przez swoich znajomych.
W charakterystyce wa偶ne jest:
* wygl膮d zewn臋trzny
* usposobienie
* charakter
* intelekt i uzdolnienie
* osobowo艣膰
Charakter to nasze wn臋trze, nasza \dusza\. Usposobienie jest tym, co prezentujemy na zewn膮trz, w stosunku do
innych ludzi. Osobowo艣膰 to indywidualno艣膰 cz艂owieka: to, czym wyr贸偶nia si臋 z t艂umu. O osobowo艣ci m贸wimy wtedy,
kiedy opisujemy cz艂owieka wyj膮tkowego nietypowego, nieprzeci臋tnego, r贸偶ni膮cego si臋 od innych.

Sprawozdanie
Na czym polega sprawozdanie? To wierna i bardzo dok艂adna relacja ze zdarze艅, w kt贸rych uczestniczy艂a艣 lub by艂a艣 ich obserwatorem. Co mo偶esz relacjonowa膰? Pi艂karski mecz, przedstawienie teatralne, szkoln膮 akademi臋 czy wycieczk臋.
To nie jest trudna forma wypowiedzi, musisz jednak pami臋ta膰 o kilku wa偶nych zasadach:
* sprawozdanie musi obfitowa膰 w szczeg贸艂y. Zapami臋taj metod臋 sze艣ciu pyta艅:
co si臋 wydarzy艂o, gdzie, kiedy, dlaczego, jak przebiega艂o dane wydarzenie, kto w nim uczestniczy艂.
Je偶eli spe艂nisz t臋 zasad膮 to sprawozdanie b臋dzie pe艂ne.
* Pami臋taj o przedstawieniu wydarze艅 w porz膮dku chronologicznym.
* selekcjonuj wydarzenia – te mniej istotne lub wa偶ne dla niekt贸rych uczestnik贸w pomijaj.
Dlatego w cz臋艣ci informacyjnej sprawozdania bardzo wa偶ny jest obiektywizm!

Sprawozdanie z lektury:
1. Jaki jest tytu艂 utworu?
2. Kto jest autorem dzie艂a? Mo偶na przytoczy膰 wybrane informacje o autorze np. o jego innych pracach.
3. Jaka jest tre艣膰 lektury? Mo偶na kr贸tko opisa膰 ca艂膮 tre艣膰 lektury, streszczaj膮c g艂贸wne jej w膮tki.
4.Ocena przeczytanego tekstu.

Sprawozdanie z filmu:
1. Tytu艂 filmu.
2. Re偶yser.
3. Kino w kt贸rym odby艂a si臋 projekcja.
4. Temat filmu.
5. Aktorzy, kt贸rzy grali w tym filmie. Kto odtwarza艂 g艂贸wne role?
6. Ocena warto艣ci filmu.

Streszczenie
Streszczenie to forma wypowiedzi, kt贸rej celem jest przedstawienie tre艣ci utworu – przekszta艂cenie tekstu, polegaj膮ce
na zmniejszeniu obj臋to艣ci utworu, ale przy zachowaniu najwa偶niejszych element贸w tre艣ci utworu. W wypadku utwor贸w
wielow膮tkowych (epopei lub powie艣ci) streszczenie mo偶e dotyczy膰 los贸w tylko jednego wybranego bohatera.
Streszczenie musi by膰:
– zwi臋z艂e,
– konkretne,
– skr贸towe,
– napisane prostym, jasnym j臋zykiem;
– obiektywne – ma przekazywa膰 informacje bez komentarzy,
– przedstawia膰 wydarzenia utworu w kolejno艣ci chronologicznej,
– wiernie oddawa膰 tre艣膰 utworu.
Je偶eli w streszczanym utworze wyst臋puje zaburzona chronologia zdarze艅, wtedy przed przyst膮pieniem do streszczenia
musicie uporz膮dkowa膰 tre艣膰 utworu – poczynaj膮c od najdawniejszych wydarze艅, a ko艅cz膮c na tych, kt贸re nast膮pi艂y jako
ostatnie, i dopiero wtedy stre艣ci膰 ca艂o艣膰 utworu. Streszczenie pokazuje wydarzenia ze wzgl臋du na ich przyczyny i
ewentualne skutki ( jest to zwi膮zek przyczynowo-skutkowy).
Streszczenie nie powinno zawiera膰 opis贸w, charakterystyki, dialog贸w, cytat贸w. Nie wyra偶amy tu w艂asnych s膮d贸w i
opinii ani o bohaterze, ani o ca艂ym utworze.

Recenzja
Recenzja to typ sprawozdania, w kt贸rym omawiacie konkretny utw贸r literacki, muzyczny, filmowy, plastyczny, itp.
Recenzj臋 mo偶na nazwa膰 wypowiedzi膮 sprawozdawczo-oceniaj膮c膮. Sztuk臋 jej pisania powinni opanowa膰 wszyscy,
kt贸rzy chc膮 by膰 w przysz艂o艣ci dziennikarzami, krytykami filmowymi lub teatralnymi. Recenzja mo偶e by膰 wyrazem
waszych uczu膰, mo偶e pokazywa膰 wasz gust artystyczny, wasze poczucie pi臋kna, a tak偶e mo偶ecie si臋 w niej wykaza膰
wiedz膮 na temat literatury, teatru, filmu czy og贸lnie sztuki.
Recenzja zawiera dwa elementy:
– sprawozdawczy, podajecie informacje o autorze, re偶yserze, aktorach; przedstawiacie tre艣膰 utworu, mo偶ecie te偶
zasygnalizowa膰, jakie s膮 g艂贸wne problemy lub w膮tki utworu;
– oceniaj膮cy, przedstawiacie zalety lub wady utworu, oceniacie jego kompozycj臋, j臋zyk, styl, gr臋 aktorsk膮. W tej cz臋艣ci
recenzji mo偶ecie tak偶e wyrazi膰 wasze pogl膮dy, zaprezentowa膰 si臋 jako stali bywalcy kin lub teatr贸w.

Ogloszenie
Forma bardzo kr贸tka. Czego mog膮 dotoczy膰 og艂oszenia? W艂a艣ciwie wszystkiego! Sprzeda偶y, kupna, zamiany, informacji o znalezieniu b膮d藕 zgubieniu czego艣.
Ta forma nie powinna Tobie sprawia膰 trudno艣ci – zapami臋taj tylko kilka podstawowych zasad:
* pisz konkretnie i na temat;
* zamie艣膰 w og艂oszeniu wszystkie potrzebne informacje (szczeg贸艂y, spos贸b kontaktu).

Zaproszenie
Zaproszenie mo偶na kierowa膰 do r贸偶nych os贸b – przyjaci贸艂 i rodziny (wtedy to zaproszenie nieoficjalne) lub do instytucji czy nieznanych os贸b (wtedy to zaproszenie oficjalne). Bez wzgl臋du jednak, do kogo b臋dziesz je kierowa膰, musi zawiera膰 pi臋膰 sta艂ych element贸w:
kto zaprasza, kogo, na co, dok膮d, kiedy.

Plan
W jakiej sytuacji spotkasz si臋 z poleceniem napisania planu? Kiedy b臋dziesz musia艂 zrobi膰 spis najwa偶niejszych wydarze艅 – czy to z przytoczonego artyku艂u, czy z lektury, czy te偶 z jakiego艣 zdarzenia. Pami臋taj!
Plan musi by膰 napisany zgodnie z kolejno艣ci膮 wyst臋powania zdarze艅, czyli chronologicznie!
B膮d藕 konsekwentna!
To bardzo wa偶ne przy robieniu planu. Dlatego koniecznie zwr贸膰 uwag臋 na to, w jakiej formie piszesz punkty – czy s膮 to zdania pojedyncze, same wyrazy, czy mo偶e r贸wnowa偶niki zda艅.
Niedopuszczalne jest mieszanie form!
Popatrz te偶, w jaki spos贸b graficznie oznaczasz kolejne punkty planu. Czy s膮 to cyfry (je艣li tak, to rzymskie czy arabskie), czy mo偶e litery (ma艂e lub wielkie).
Zwr贸膰 uwag臋! O napisanie jakiego planu zosta艂a艣 poproszona – ramowego czy szczeg贸lnego? Ramowy przedstawia tylko najwa偶niejsze wydarzenia, szczeg贸艂owy jest du偶o dok艂adniejszy (co b臋dzie si臋 przejawia艂o np. w podpunktach).

Dedykacja
Czyli kr贸ciutka formu艂ka, kt贸ra napiszesz, chc膮c komu艣 co艣 ofiarowa膰. Pami臋taj – musi by膰 dostosowana do okazji i obdarowywanej osoby – ka偶da dedykacja jest bardzo osobista, indywidualna. Mo偶e zawiera膰 kr贸ciutki cytat, informacje, czemu akurat ta ksi膮偶ka lub fotografia zosta艂o podarowana w prezencie.

Notatka
To inaczej skr贸cenie jakiej艣 d艂u偶szej wypowiedzi.
Jak wi臋c powinna wygl膮da膰 taka notatka?
* ma zawiera膰 tylko najpotrzebniejsze rzeczy – zrezygnuj wi臋c z podawania szczeg贸艂贸w;
* dostosuj form臋 notatki do tematu – inaczej b臋dzie wygl膮da艂a notatka do enyklopedii, a inaczej notatka z informacj膮, co masz kupi膰 w sklepie.

Rozprawka
Rozprawka jak ka偶da wypowied藕 pisemna powinna mie膰 tr贸jdzieln膮 kompozycj臋:
* wst臋p;
* rozwini臋cie;
* zako艅czenie.
We wst臋pie nale偶y postawi膰 tez臋. Teza mo偶e zawiera膰 twierdzenie jednoznaczne (pewnik) lub przypuszczenie (hipotez臋). W pierwszym wypadku redagujemy j膮 w formie zdania oznajmuj膮cego, w drugim – mo偶e mie膰 form臋 pytania.
Rozwini臋cie musi zawiera膰 argumenty. Aby uzyska膰 jak najbardziej obiektywny ton wypowiedzi nale偶y u偶y膰 argument贸w przemawiaj膮cych za i przeciwko tezie.
Argumentami nie s膮:
– w艂asne s膮dy;
– opinie w艂asne i cudze;
– stwierdzenia obiegowe i powszechne s膮dy.
Argumentami s膮: – konkretne sytuacje 偶yciowe powtarzaj膮ce si臋, powszechnie spotykane;
– udowodnione naukowo fakty, zjawiska;
– og贸lnie przyj臋te normy moralne i etyczne;
– zasady post臋powania przyj臋te i akceptowane w danej spo艂eczno艣ci.
Zako艅czenie musi zawiera膰 wnioski wynikaj膮ce ze zgromadzonych argument贸w. Nie wolno powtarza膰 ani tezy, ani argument贸w.
Zapami臋taj typowe dla rozprawki sformu艂owania!
* zastan贸wmy si臋, czy; rozwa偶my, czy; postawmy pytanie; wypada rozwa偶y膰…
* s膮dz臋, 偶e; uwa偶am, 偶e; my艣l臋, i偶; wed艂ug mnie; moim zdaniem; pewne jest, i偶; wydaje si臋, 偶e
* za twierdzeniem przemawia; z jednej strony; z drugiej strony; drug膮 stron膮 medalu
* zwr贸膰my uwag臋 na; mimo i偶, jednak偶e; cho膰 niekt贸rzy s膮dz膮, 偶e … uwa偶am i偶 …
* a zatem; wi臋c; podsumowuj膮c; w 艣wietle powy偶szych argument贸w nie trudno zgodzi膰 si臋 z twierdzeniem; po przytoczeniu powy偶szych fakt贸w trudno nadal podtrzymywa膰 tez臋 …

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x