Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Nie 艣ci膮gaj zacznij wkuwa膰 ju偶 dzi艣

Jan Matejko Bitwa Pod Grunwaldem interpretacja obrazu.

Print Friendly, PDF & Email

Bitwa pod Grunwaldem to z ca艂膮 pewno艣ci膮 najwi臋ksze dzie艂o Matejki. Obraz jest namalowany na gigantycznym p艂贸tnie o wymiarach 426x987cm farb膮 olejn膮. Przedstawia bitw臋 stoczon膮 15 Lipca 1410roku na polach pod Grunwaldem, w kt贸rej bra艂y udzia艂 zjednoczone wojska polskie i litewsko-ruskie dowodzone przez W艂adys艂awa Jagie艂艂臋 oraz armia krzy偶acka.

Obraz Jana Matejki jest arcydzie艂em batalistycznego malarstwa i nie ma sobie r贸wnych. Przedstawia sk艂臋bion膮 mas臋 rycerstwa i koni sprz臋偶onych w walce na 艣mier膰 i 偶ycie. Malarz wyeksponowa艂 najbardziej zas艂u偶one w bitwie osoby takie ja na przyk艂ad wielki mistrz krzy偶acki – Ulrich von Jungingen, kt贸ry zamiast relikwiarza (jak w rzeczywisto艣ci) ma naszyty na piersiach wielki krzy偶 ? god艂o je go pa艅stwa. U jego pasa widnieje poka藕ny r贸偶aniec tak, wi臋c wojownik, kt贸ry uderza mistrza uderza jakby ca艂e pa艅stwo krzy偶ackie. Ulrich Von Jungingen atakowany jest przez 2 m艂odych ch艂op贸w, co symbolizuje fakt, i偶 plebs by艂 najgorzej traktowany przez zakon. Jednym z nich jest 呕mudzin, p贸艂 nagi poganin, kt贸ry atakuje mistrza w艂贸czni膮 艣w. Maurycego, kt贸r膮 to dosta艂 w darze Boles艂aw Chrobry od cesarza Ottona III na znak przyja藕ni i pojednania. Krzy偶ak post臋powa艂 wbrew zasadom chrze艣cija艅skim, co w艂a艣nie przypomina mu w ostatniej chwili poganin. Drugi wojownik uderza toporem. Nieprzypadkowo ubrany jest w czerwony kaptur, gdy偶 jest to typowy str贸j dla kata. W boku Mistrza Krzy偶ackiego wida膰 brodatego starca. Jest to komtur elbl膮ski Werner Thettingen.

W centrum obrazu widzimy sylwetk臋 wielkiego ksi臋cia Witolda, kt贸ry na obrazie Matejki zosta艂 podniesiony do rangi naczelnego dow贸dcy wojsk sprzymierzonych mo偶na to pozna膰 po jego kolczym ko艂nierzu oraz karacenowych nagolennikach. W oczach wielkiego ksi臋cia widzimy pewn膮 desperacje, kt贸r膮 mo偶na pojmowa膰 jako sza艂 bitewny, lecz tak naprawd臋 jest to ostateczna deklaracja niezdecydowanego w艂adcy, kt贸ry niejednokrotnie w swoim 偶yciu zmienia艂 strony i sojusze. Pod nogami Ksiacia Witolada le偶y komtur Konrad Lichtenstein. Obok Witolda widnieje chor膮偶y krakowski – Marcin z Wrocimowic herbu P贸艂kowy ubrany w pe艂n膮 zbroje husarsk膮. Dmie w r贸g na znak triumfu, a w r臋ce trzyma drzewce chor膮gwi zako艅czone nietypowym zwie艅czeniem z艂o偶onym z ostrego grotu i kolczastej kuli.

Po lewej stronie obrazu mo偶na dojrze膰 scen臋 pojmania sojusznika krzy偶ackiego, ksi臋cia szczeci艅skiego – Kazimierza przez Jakuba Skarbka z pomoc膮 jego giermka. Jakub jest uzbrojony niemal w ca艂o艣ci na mod艂臋 orientaln膮. Natomiast na he艂mie Kazimierza mo偶na zauwa偶y膰 gryfa, kt贸ry jest identyfikacj膮 jego osoby, gdy偶 Ksi膮偶e pochodzi艂 z rod贸w grafit贸w spokrewnionych z Piastami 艢l膮skimi. Jednak r贸d ten wypiera艂 si臋 swojego s艂owia艅skiego pochodzenia i przez d艂ugi czas pozostawa艂 niezale偶ny i lawirowa艂 swoimi sojuszami, aby w ko艅cu ulec germa艅skiej sile.

Po prawej stronie od wielkiej chor膮gwi koronnej wida膰 Zawisze Czarnego s艂awnego rycerza pochodz膮cego z Garbowa, kt贸ry uderzeniem kopii zmiata z konia komtura gniewskiego Jana Grabiego von Wendet. Wchodzi艂 on w sk艂ad grupy 9 rycerzy przedchor膮giewnych, stanowi膮cych bezpo艣redni膮 ochron臋 znaku kr贸lestwa. Swoje dzia艂anie traktuje spokojnie, rutynowo, gdy偶 bra艂 udzia艂 w licznych turniejach, ale i powa偶nie. Pod zawisza dzielnie walczy rycerz czeski Jan 呕i偶ke.Tuz obok wida膰, jak jeden z Tatar贸w atakuje rudobrodego rycerza w zbroi.

Zaatakowany m臋偶czyzna to komtur brandenburski, Markwad von Salzbach.Obok Zawiszy walczy Domarat z Kobylan herbu Grzyma艂a, zaufany wsp贸艂pracownik Jagie艂艂y.W prawej g贸rnej cz臋艣ci obrazu wida膰 samego kr贸la W艂adys艂awa Jagie艂艂臋 z orszakiem. Stoj膮cy obok m艂ody Zbigniew Ole艣nicki wskazuje kopi膮 na niebo, gdzie wida膰 艢w. Stanis艂awa modl膮cego si臋 za powodzenie armii polskiej.

Na obrazie widzimy r贸wnie偶 chor膮gwie polskie i chor膮gwie zakonu. Chor膮gwie kr贸lestwa i proporzec powiewaj膮 triumfalnie natomiast znak wielkiego mistrza chyli si臋 ku upadkowi. Natomiast od艂amki kopii szybuj膮ce obok postaci 艣wi臋tego symbolizuj膮 furii walki.

Kto przyst臋puje do analizy symboliki zawartej w matejkowskim ?Grunwaldzie?, musi zdawa膰 sobie spraw臋 z trudno艣ci zadania i faktu, 偶e rozwik艂anie absolutnie wszystkich w膮tk贸w wyst臋puj膮cych w tym obrazie b臋dzie prawie niemo偶liwe. Do dzie艂a tego trzeba podchodzi膰 w spos贸b wyj膮tkowy: najpierw ogl膮da膰 ca艂o艣膰 obrazu, potem szczeg贸艂y, stopniowo cofaj膮c raz jeszcze obiektyw ?kamery? – nasze oko, by wykry膰 ewentualne powi膮zania poszczeg贸lnych postaci, a p贸藕niej znowu spojrze膰 na ca艂o艣膰. Naturalnie, uwa偶na obserwacja ?Grunwaldu? musi by膰 po艂膮czona z konkretn膮 wiedz膮 o bitwie, o danej postaci, wreszcie o dziewi臋tnastowiecznym Krakowie i samym Matejce. Ze szczeg贸ln膮 uwag膮 za艣 trzeba przygl膮da膰 si臋 tym postaciom, kt贸re w odr臋bnym ?kluczu? zosta艂y przedstawione przez samego artyst臋: symbolika jest wtedy zupe艂nie zrozumia艂a.

Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *

Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.