Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Nie 艣ci膮gaj zacznij wkuwa膰 ju偶 dzi艣

Janusz Korczak

Print Friendly, PDF & Email

Janusz Korczak znany r贸wnie偶 jako „Stary Doktor”. By艂 lekarzem i pedagogiem, jego prawdziwe nazwisko brzmia艂o Henryk Goldszmit. Urodzi艂 si臋 22 lipca 1878r. albo 1879r. w Warszawie. Roku urodzenia nie mo偶na ju偶 teraz ustali膰. Pochodzi艂 z rodziny zamo偶nego adwokata pochodzenia 偶ydowskiego, kt贸ra od dawna wros艂a w polsk膮 kultur臋 i tradycj臋. Ca艂e 偶ycie Korczaka zwi膮zane by艂o z Warszaw膮.

Gdy Henryk mia艂 lat 18, wydarzy艂a si臋 rodzinna tragedia. 艢mier膰 ukochanego ojca zrujnowa艂a materialnie rodzin臋. Ci臋偶ar jej utrzymania spad艂 na barki Henryka, studenta medycyny. Sytuacja ta zmusza艂a go do udzielania korepetycji leniwym dzieciom bogatych rodzic贸w. Ju偶 w tym czasie zaczyna艂 interesowa膰 si臋 psychik膮 i warunkami 偶yciowymi dzieci biednych. By艂 cz臋stym go艣ciem robotniczych dzielnic Powi艣la, Solca, Woli i Star贸wki. Stara艂 si臋 pom贸c najbiedniejszym. Chodzi艂 po domach, opowiada艂 ba艣nie, w wiecz贸r wigilijny by艂 艣w. Miko艂ajem roznosz膮cym groszowe podarki, pomaga艂 w nauce. Wkr贸tce podj膮艂 dzia艂alno艣膰 spo艂eczn膮 w Warszawskim Towarzystwie Dobroczynno艣ci. Uczy艂 tak偶e ubogie dzieci.

W 1903r. Korczak po sko艅czeniu medycyny na Uniwersytecie Warszawskim rozpocz膮艂 prac臋 jako lekarz-pediatra w szpitalu dzieci臋cym w Warszawie. Wkr贸tce zyska艂 rozg艂os jako lekarz darmowej klienteli. Sw膮 wiedz臋 pog艂臋bia艂 w klinikach Berlina, Londynu i Pary偶a.

W 1905r. musia艂 wyjecha膰 na wojn臋 rosyjsko-japo艅sk膮 jako lekarz wojskowy. Po wojnie wr贸ci艂 do swego szpitala. Pracowa艂 znowu w艣r贸d ma艂ych pacjent贸w biednych i bogatych. Nie chcia艂 zrobi膰 kariery w praktyce prywatnej, ale zapragn膮艂 by膰 lekarzem i wychowawc膮 dzieci. Mia艂 oko艂o 30 lat, gdy ostatecznie zrezygnowa艂 z za艂o偶enia w艂asnej rodziny. Wiele trzeba by艂o si臋 wyrzec i wiele po艣wi臋ci膰, by w tak szczeg贸lny spos贸b odnale藕膰 powo艂anie w swoim 偶yciu.

Korczak w艂膮czy艂 si臋 do dzia艂alno艣ci Towarzystwa „Pomoc dla Sierot”. W艂膮czy艂 si臋 do stara艅 o budow臋 domu, przystosowanego do potrzeb sieroci艅ca. Do nowego budynku przy ulicy Krochmalnej 92 przeniesiono dzieci w 1912r. ze starego poklasztornego budynku przy ulicy Franciszka艅skiej. Korczak obj膮艂 funkcj臋 dyrektora Domu Sierot i sta艂 si臋 jego mieszka艅cem, zajmuj膮c izb臋 na poddaszu nad dzieci臋cymi sypialniami. Sw膮 samotno艣膰 zwi膮za艂 z najbardziej osamotnionymi dzie膰mi, z sierotami. Mia艂 wtedy 34 lata. Dom Sierot sta艂 si臋 warsztatem samodzielnej pracy i bada艅 Korczaka. Tam wypracowa艂 sw贸j system wychowawczy, a wieczorami i nocami pisa艂 dzie艂a pedagogiczne i powie艣ci.

Po odzyskaniu niepodleg艂o艣ci przez Polsk臋 Janusz Korczak wsp贸lnie z Mari膮 Falsk膮 zorganizowa艂 zak艂ad opieku艅czy dla dzieci i sierot z ubogich przedmie艣膰 Warszawy, dla dzieci dzia艂aczy robotniczych aresztowanych, wi臋zionych i prze艣ladowanych.

W okresie mi臋dzywojennym wsp贸艂pracowa艂 z Polskim Radiem, w kt贸rym pod pseudonimem Stary Doktor by艂 jedn膮 z najbardziej znanych os贸b w Polsce. Przez radio wyg艂asza艂 pogadanki o wychowaniu, kt贸rych s艂uchano ca艂ymi rodzinami.

Wybuch wojny z hitlerowskimi Niemcami we wrze艣niu 1939r. dla Korczaka zn贸w oznacza艂 s艂u偶b臋 sanitarn膮 w wojsku. Nie zosta艂 zmobilizowany, bo mia艂 wtedy ju偶 przesz艂o sze艣膰dziesi膮t lat. Z du偶膮 ofiarno艣ci膮 w艂膮czy艂 si臋 jednak do cywilnej obrony Warszawy. Opatrywa艂 rannych, przygarnia艂 zagubione w czasie dzia艂a艅 wojennych dzieci, chroni艂 Dom Sierot. Przemawia艂 do dzieci przez radio, udzielaj膮c rad i wskaz贸wek jak maj膮 zachowa膰 si臋 w tych trudnych dniach. Nie zdj膮艂 munduru w okupowanej Warszawie. Nie za艂o偶y艂 tak偶e opaski z gwiazd膮 Syjonu, kt贸r膮 hitlerowcy kazali nosi膰 na r臋kawie wszystkim osobom pochodzenia 偶ydowskiego. Zosta艂 aresztowany i uwi臋ziony. Jego byli wychowankowie po kilku miesi膮cach wykupili go za usk艂adane pieni膮dze. Gdy na rozkaz okupanta utworzono w Warszawie Getto, przesiedlano Dom Sierot do coraz mniejszych lokali na Ch艂odn膮, p贸藕niej na 艢lisk膮. 呕ycie w getcie to prawie dwa lata rozpaczliwych wysi艂k贸w wycie艅czonego i schorowanego Korczaka o zdobywanie dla 200 wychowank贸w 偶ywno艣ci, opa艂u, lek贸w itp.

W lutym 1942r. Korczak podj膮艂 decyzj臋 obj臋cia pracy wychowawcy w domu podrzutk贸w na ul. Dzielnej, bo chcia艂 ratowa膰 dzieci, krzywdzone tam przez personel getta. Przyjaciele z „aryjskiej” strony wielokrotnie podejmowali pr贸by wyprowadzenia Korczaka z Getta, zapewniali bezpieczne schronienie. Nie mo偶na by艂o jednak ocali膰 setek dzieci, wi臋c Korczak heroicznie odmawia艂 skorzystania z szansy ucieczki, nie zgadza艂 si臋 na opuszczenie swych podopiecznych. Sw贸j wstrz膮saj膮cy Pami臋tnik pisa艂 nocami od maja do 4 sierpnia 1942r. Na dacie tej zapiski si臋 urywaj膮.

W hitlerowskiej straszliwej akcji likwidacji Getta, rozpocz臋tej 22 lipca 1942r. z placu prze艂adunkowego Umschlagplatz na Stawkach odchodzi艂y wagonami bydl臋cymi transporty 呕yd贸w kierowane do kom贸r gazowych obozu zag艂ady w Treblince. W dniach od 5 do 8 sierpnia sz艂y transporty dzieci臋ce. Oko艂o czterech tysi臋cy dzieci z wszystkich sieroci艅c贸w wraz z wychowawcami. W艣r贸d nich Korczakowskie dzieci ze swym zielonym sztandarem nadziei, oraz Janusz Korczak nios膮c najm艂odsze dziecko na r臋ku. Wraz z dzie膰mi zgin膮艂 straszliw膮 艣mierci膮.
Sta艂 si臋 symbolem m臋cze艅stwa tysi臋cy bezimiennych ofiar oboz贸w zag艂ady.

Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *

Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.