Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Ponad 100 tysi─Öcy materia┼é├│w dla szko┼éy podstawowej, ┼Ťredniej oraz z zakresu studi├│w.

Kierunki i nurty w poezji polskiego Baroku.

Udost─Öpnij

Co wiesz o sztuce barokowej i jej współczesnych echach w literaturze, filmie i sztukach plastycznych.

MARINIZM – nazwa, nurtu zaczerpni─Öta od nazwiska Giambattisty Marino, nazywanego kr├│lem poet├│w XVII stuleciaÔÇŁ.Jest to poezja kultury, w wierszach znajdziemy mn├│stwo odwo┼éa┼ä do tekst├│w innych tw├│rc├│w. Autor nawet nie pr├│buje przedstawia─ç rzeczywistego ┼Ťwiata. ┼Üwiat m├│g┼éby dla niego nie istnie─ç. Poecie wystarcza pa┼éac, gabinet, galeria obraz├│w i rze┼║b, biblioteka pe┼éna ksi─ůg. Wiersze powstaj─ů w zamkni─Ötym ┼Ťwiecie kultury. Jest to ┼Ťwiat pozbawiony warto┼Ťci moralnych.

Tu nie liczy si─Ö dobro i z┼éo- ich miejsce zajmuj─ů warto┼Ťci estetyczne: pi─Ökno i brzydota. To, co jest pi─Ökne jest dobre; to, co jest brzydkie jest z┼ée. W sztucznym ┼Ťwiecie kultury jedynym autentycznym do┼Ťwiadczeniem jest mi┼éo┼Ť─ç, pozbawiona jednak filozoficznej g┼é─Öbi, jak─ů nadawa┼é jej renesans. W wierszu marynistycznym du┼╝─ů wag─Ö przywi─ůzywano do konceptu( pomys┼éu na wiersz). Koncept m├│g┼é si─Ö realizowa─ç zar├│wno na p┼éaszczy┼║nie tre┼Ťci jak i formy. Wykorzystywano r├│┼╝ne ┼Ťrodki stylistyczne: antytezy, oksymorony, hiperbole, anafory, paralelizm sk┼éadniowy,.

Przedstawiciel poezji marinistycznej: Jan Andrzej Morsztyn ÔÇô autor zbior├│w Kaniku┼éa (1647) i Lutnia (1661).

NURT INTELEKTUALNY(METAFIZYCZNY) – by┼é uniwersalny, europejski. Tworzy┼éa go ├│wczesna elita umys┼éowa, kt├│ra mia┼éa podobne problemy i rozterki w Londynie, Madrycie, Pary┼╝u czy Krakowie. ┼ü─ůczy┼é j─ů ten sam model klasycznego wykszta┼écenia i ta sama ┼Ťwiadomo┼Ť─ç kryzysu dawnego renesansowego obrazu ┼Ťwiata. G┼é├│wne tematy wierszy to: B├│g i cz┼éowiek, mi┼éo┼Ť─ç i ┼Ťmier─ç. Autorzy celowo zacieraj─ů r├│┼╝nice mi─Ödzy r├│┼╝nymi sferami ludzkiego do┼Ťwiadczenia. Erotyk mo┼╝e przybra─ç form─Ö modlitwy, modlitwa za┼Ť zbli┼╝a si─Ö do poezji mi┼éosnej.

Przedstawiciele w Polsce: Mikołaj Sęp-Szarzyński Rytmy albo wiersze polskie (1601), Sebastian Grabowiecki Rytmy duchowne (1590).

POEZJA ZWI─äZANA Z NURTEM SARMACKIM

Sarmacki bohater spe┼énia sw├│j stanowy obowi─ůzek i zas┼éania w┼éasn─ů piersi─ů granice Rzeczypospolitej, ale cz─Östo t─Öskni do innego ┼╝ycia: w zgodzie z natur─ů. (Wespazjan Kochowski Niepr├│┼╝nuj─ůce pr├│┼╝nowanieÔÇŁ)

Mo┼╝emy znale┼║─ç te┼╝ krytycyzm wobec szlacheckiego spo┼éecze┼ästwa XVII-wiecznej Polski. (Wac┼éaw Potocki Moralia Ogr├│d fraszekÔÇŁ).Potocki z upodobaniem opisuje szlacheckie ┼╝ycie i obyczaje. Umi┼éowaniu ziemia┼äskiego ┼Ťwiata towarzysz─ů jednak wci─ů┼╝ krytycyzm moralisty i przenikliwo┼Ť─ç satyryka. poeta niemi┼éosiernie drwi ze szlacheckich s┼éabo┼Ťci, czasem za┼Ť, jak w s┼éawnym wierszu Niechaj ┼Ťpi pijanyÔÇŁ- zdobywa si─Ö na nies┼éychanie sugestywn─ů wizj─Ö g┼é─Öbokiego upadku ojczyzny.

NURT KLASYCZNY

Tradycje klasycyzmu renesansowego kultywowa┼é Szymon Szymonowic, u┼╝ywaj─ůcy te┼╝ zgodnie z humanistyczn─ů mod─ů imienia Kimon Simonides – na cze┼Ť─ç greckiego poety Simonidesa z Keos. Szymonowic nawi─ůzywa┼é do tradycji poezji greckiej (Teokryt) i ┼éaci┼äskiej (Wergiliusz), ale mityczn─ů Arkadi─Ö , przeni├│s┼é w rodzinne strony i nasyci┼é sw├│j poetycki ┼Ťwiat realiami polskiej wsi. (Sielanki).

Utwory by┼éy pr├│b─ů ucieczki przed niespokojn─ů rzeczywisto┼Ťci─ů. Poeta uwa┼╝a┼é, ┼╝e nieszcz─Ö┼Ťciem by┼éo odej┼Ťcie od prostoty i harmonii, kt├│rej wzory dawa┼éa przyroda. Autor t─Öskni┼é za renesansem, krytycznie ocenia┼é barokow─ů literatur─Ö, a szczeg├│lnie przesadn─ů ozdobno┼Ť─ç.

SZTUKA BAROKOWA

CECHY:
– niepok├│j (wywo┼éuje w odbiorcy wra┼╝enie niepokoju)
– ruch
– nie┼éad (chaos)
– skomplikowanie (formy trudne, skompliowowane)
– niejasno┼Ť─ç
– indywidualizm
– dysharmonia
– zmys┼éowo┼Ť─ç (dzia┼éa na zmys┼éy, chce ol┼Ťni─ç bogactwem form i ozd├│b)

ARCHITEKTURA – Dynamicznie rozwija si─Ö we W┼éoszech. Ko┼Ťci├│┼é IL GESU (IL D┼╗EZU) w Rzymie to manifestacja pot─Ögi zakonu jezuit├│w, ┼Ťwi─ůtynia, kt├│rej kszta┼ét architektoniczny zosta┼é podporz─ůdkowany propagandzie wiary. Barokowi architekci lubi─ů iluzjonistyczne efekty, szczeg├│lnie ceniona jest linia krzywa. Inne budowle to: Ko┼Ťci├│┼é ┼Ťw. Piotra i Paw┼éa w Krakowie (w tej ┼Ťwi─ůtyni zosta┼é pochowany Piotr Skarga), ko┼Ťci├│┼é ┼Ťw. Anny w Krakowie.

Ulubionym motywem dekoracyjnym by┼éy putta czyli skrzydlate postaci dzieci─Öce. (Dekoracja z o┼étarza Berniniego z ko┼Ťcio┼éa ┼Ťw. Piotra w Rzymie).

MALARSTWO – rozwija si─Ö kierunek malarski zwany martw─ů natur─ů. Cz─Östo obrazy tego typu maj─ů jaki┼Ť ukryty symboliczny sens. Arty┼Ťci z upodobaniem studiuj─ů przedmioty: fascynuje ich ┼Ťwiat sztuczny, stworzony przez cz┼éowieka. Pojawiaj─ů si─Ö symbole zwi─ůzane z przemijaniem- vanitas (czaszka, krucyfiks, kwiaty, kt├│re wiedn─ů)

Pi─Öter Claesz Martwa natura, Jan de Heem, Nicolaes van Veeerendael Martwa natura z kwiatami, krucyfiksem i czaszk─ůÔÇŁ.

Pojawiaj─ů si─Ö nawi─ůzania do mitologii i Biblii Caravaggio Narcyz nad ┼║r├│d┼éem, Jusepe de Libera Apollo i Marsjasz, Georges de la Tour Maria Magdalena.

Tworzy Rembrandt van Rijn (Lekcja anatomii doktora Tulpa, Tusza wo┼éowa w rze┼║ni – estetyka brzydoty) i Rubens (Ogr├│d mi┼éo┼ŤciÔÇŁ Porwanie c├│rek LeukipposaÔÇŁ).

Mamy r├│wnie┼╝ konceptyst─Ö w malarstwie. Jest to Giuseppe Arcimboldo (Jesie┼äÔÇŁ, WarzywaÔÇŁ). Tworzy┼é on wieloznaczne i wyrafinowane kompozycje z r├│┼╝nych przedmiot├│w, ro┼Ťlin i owoc├│w, by┼é autorem obraz├│w, kt├│re mo┼╝na by┼éo ogl─ůda─ç na wiele sposob├│w.

Nurt klasycyzuj─ůcy: Nicolas Poussin Et In Arkadia egoÔÇŁ (Ja jestem nawet w ArkadiiÔÇŁ)

W Polsce pojawia si─Ö barokowy portet trumienny zwi─ůzany ┼Ťci┼Ťle z sarmack─ů ceremoni─ů pogrzebow─ů.

NAWIĄZANIA WSPÓŁCZESNE:

W literaturze: Jaros┼éaw Marek Rymkiewicz R├│┼╝a oddana Danielowi NaborowskiemuÔÇŁ.

Stanis┼éaw Grochowisk Lekcja anatomii (Rembrandta)’ – nawi─ůzanie do barokowego obrazu przedstawiaj─ůcego zbiorowe studium portretowe grupy amsterdamskich chirurg├│w.

Witold Maj (1940-1989) – poeta podejmuj─ůcy motyw ┼Ťmierci i przemijania, odwo┼éuj─ůcy si─Ö do tradycji barokowej Et in Arkadia ego, Sonet IÔÇŁ

Ernest Bryll Portret sarmacki

Estetyk─Ö brzydoty (turpizm) reprezentuje Grochowiak (Czy┼Ťci, Piersi kr├│lowej utoczone z drewnaÔÇŁ).

Turpizm (┼éac. turpis, szpetny, brzydki) zjawisko w┼é─ůczania do literatury, a szczeg├│lnie poezji wsp├│┼éczesnej motyw├│w brzydoty, n─Ödzy, kalectwa i choroby.

SZTUKA

Rze┼║by W┼éadys┼éawa Basiora Barmanka, Go┼Ť─ç III i inne powstawa┼éy ze zwyk┼éych rupieci, przedmiot├│w odrzuconych, zwyczajnie brzydkich. wszystko, co niepotrzebne uzyskiwa┼éo w jego sztuce wymiar metafizyczny.

Jerzy Duda-Gracz to artysta przedstawiaj─ůcy ┼Ťwiat karykaturalnie brzydki. Zdaniem artysty brzydota lepiej oddaje natur─Ö cz┼éowieka i sens rzeczywisto┼Ťci. Ostatni zapis spod Zatora.

FILM

Alain Corneau Wszystkie poranki ┼Ťwiata (1992)

Jego scenariusz odwo┼éuje si─Ö do powie┼Ťci Pascala Quinarda i nielicznych dokument├│w ukazuj─ůcych dzieje ┼╝ycia de Saint ColombeÔÇÖa, wybitnego gambity, legendarnego mistrza, kt├│rego tajemnic─Ö pr├│buje zg┼é─Öbi─ç robi─ůcy efektown─ů dworsk─ů karier─Ö Marin Marais (ulubieniec ludwika XIV)
┼╗yj─ůcy na odludziu Colombe mia┼é niezwyk┼éy wk┼éad w rozw├│j muzyki – sze┼Ťciostrunn─ů gamb─Ö uzupe┼éni┼é strun─ů si├│dm─ů, najni┼╝sz─ů. Oznacza┼éo to poszerzenie skali ku basom, mo┼╝liwo┼Ť─ç wydobycia z niej ton├│w ponurych, niskich.

W filmie mo┼╝na wskaza─ç typowe dla baroku kontrasty, paradoksy, nie tylko s┼éyszymy barokow─ů muzyk─Ö (film ma muzyczn─ů konstrukcj─Ö – motywy wracaj─ů w nowych uj─Öciach, jak w formach typu rondo, wariacja), ale i ogl─ůdamy uj─Öcia odsy┼éaj─ůce do malarstwa epoki (Georges de la Tour).


Udost─Öpnij

Wy┼Ťlij SMS o tre┼Ťci ODBLOKUJ.PDF pod numer 92505

Wpisz otrzymany kod :

Subscribe
Powiadom o
guest

0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x