Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna. Edukacyjna – szkolna baza wiedzy

Najwi臋ksza baza wypracowa艅, konspekt贸w, streszcze艅 i pomocy szkolnych w Polsce. Ponad 100 tysi臋cy materia艂贸w dla szko艂y podstawowej, 艣redniej oraz z zakresu studi贸w.

Miko艂aj Kopernik – 偶yciorys

MIKO艁AJ KOPERNIK

Miko艂aj Kopernik urodzi艂 si臋 w Toruniu w 1473r. Ojciec Miko艂aja, kupiec krakowski, przeni贸s艂 si臋 do Torunia; po jego 艣mierci ch艂opiec by艂 wychowywany przez brata matki, Watzenrodena, kt贸ry p贸藕niej zosta艂 mianowany biskupem warmi艅skim. Miko艂aj interesowa艂 si臋 matematyk膮, medycyn膮, ekonomi膮. Lecz najbardziej zas艂yn膮艂 jako astronom. W latach 1491-1495 Kopernik studiowa艂 w Akademii Krakowskiej, kt贸ra wtenczas by艂a o艣rodkiem studi贸w astronomicznych i ogniskiem my艣li humanistycznych.

Ch臋tnie s艂ucha艂 wyk艂ad贸w s艂ynnych astronom贸w polskich o S艂o艅cu, ksi臋偶ycu i gwiazdach. Uczy艂 si臋 prowadzi膰 obserwacje cia艂 niebieskich. Wys艂any w 1496 r. Na studia prawnicze do Bolonii, oddawa艂 si臋 g艂贸wnie studiom astronomicznym. W roku 1501 wr贸ci艂 na kilka miesi臋cy do swojej Ojczyzny, Polski, po czym wyjecha艂 ponownie do W艂och na uniwersytet w Padwie, by studiowa膰 prawo i medycyn臋. Doktorat z prawa koniecznego uzyska艂 w Ferrarze w 1503r.; w tym偶e roku wr贸ci艂 do Polski (na Warmi臋). W latach 1504-1510 by艂 sekretarzem i lekarzem przybocznym Watzenrodego.

Przebywa艂 wtenczas g艂贸wnie w Lidzbarku Warmi艅skim. W 1509 og艂osi艂 drukiem w Krakowie przek艂ad greckich list贸w Teofilakta Symokatty na 艂aci艅ski. W roku 1510 jako kanonik osiedli艂 si臋 we Fromborku, siedzibie kapitu艂y warmi艅skiej; tu prowadzi艂 obserwacje astronomiczne i pisa艂 g艂贸wne dzie艂o. W latach 1516-1519 i w po艂owie 1521 roku by艂a administratorem d贸br kapitularnych w Olsztynie. Podczas wojny polsko-krzy偶ackiej1520-1521 broni艂 zamku olszty艅skiego przed Krzy偶akami. Interesowa艂 si臋 zagadnieniami ekonomicznymi, czego wynikiem by艂 projekt reformy walutowej (1517r.); memoria艂 w tej sprawie, przed艂o偶ony przez Kopernika na sejmiku w Toruniu (1519r.), zosta艂 poszerzony (1526) i uj臋ty w form臋 traktu pt.

Monetae cudendae ratio; Kopernik sformu艂owa艂 w nim zasady reformy monetarnej oparte na projekcie poprawy pieni膮dza i ujednolicenia monety pruskiej i polskiej. Sformu艂owa艂 prawo ekonomiczne, zgodnie z kt贸rym pieni膮dz gorszy wypiera pieni膮dz lepszy; prawo to nazwano p贸藕niej prawem Greshama, kt贸remu nies艂usznie przypisywano Jego odkrycie. Oko艂o roku 1510 Kopernik poda艂 zarys teorii heliocentrycznej w rozprawie znanej pt. Commentariolus. Nie by艂a ona drukowana, lecz kr膮偶y艂a w odpisach, z kt贸rych 2 znaleziono dopiero w XIX wieku.

G艂贸wne dzie艂o Kopernika, zawieraj膮ce wyk艂ad z astronomii uj臋ty w aspekcie obrotu Ziemi dooko艂a w艂asnej osi oraz obiegu wraz z innymi planetami dooko艂a S艂o艅ca powsta艂o w latach 1515- 1530. Mimo, 偶e Kopernik nie zdecydowa艂 si臋 na og艂oszenie wynik贸w swych docieka艅 naukowych, a jedynie (1535) z inicjatywy B. Wapowskiego opracowa艂 almanach (zaginiony) oparty na tablicach astronomicznych z De revolutionibus orbium coelestium, wiadomo艣膰 o nowej teorii budowy 艣wiata szerzy艂a si臋 w Europie. W 1539 roku przyby艂 do Fromborka G.J. von Lauchen, zwany Retykiem (Rheticus), profesor matematyki uniwersytetu w Wittenberdze aby zapozna膰 si臋 z now膮 teori膮. Sk艂oni艂 on Kopernika do wydania dzie艂a.

Wyci膮g z niego, pod skr贸conym tytu艂em Narratio Prima , sporz膮dzony przez Retyka ukaza艂 si臋 drukiem w Gda艅sku 1540 roku. W 1541 Retyk odda艂 dzie艂o Kopernika do druku w Norymberdze. Nad drukiem czuwa艂 A. Osiander: wycofa艂 on bez zgody Kopernika jego przedmow臋, a umie艣ci艂 na jej miejsce w艂asn膮, nie podpisan膮, w kt贸rej wyja艣ni艂, 偶e teori臋 Kopernika nale偶y traktowa膰 jako hipotez臋 u艂atwiaj膮c膮 obliczenia. By艂o to niezgodne ze stanowiskiem Kopernika, wyra藕nie sformu艂owanym w Li艣cie dedykacyjnym do papie偶a Paw艂a III, wydrukowanym na pocz膮tku tej samej ksi膮偶ki. Dzie艂o ukaza艂o si臋 w 1543 roku pt. De revolutionibus orbium coelestium w t艂umaczeniu O obrotach sfer niebieskich.

Nie wiadomo jaki tytu艂 nada艂 dzie艂u Kopernik, gdy偶 w oryginalnym r臋kopisie brak jest strony tytu艂owej. Dzie艂o Kopernika godz膮ce w ustalone pogl膮dy nie od razu spotka艂o si臋 z entuzjazmem czytelnik贸w. Od prze艂omu XVI i XVII wieku teoria Kopernika zyskiwa艂a coraz wi臋cej zwolennik贸w, a do jej ugruntowania najbardziej przyczyni艂 si臋 G. Bruno, J. Kepler i Galileusz. Ko艣ci贸艂 mia艂 negatywny stosunek do Ksi臋gi. Uwa偶ano j膮 za sprzeczn膮 z tekstem Biblii. Dzie艂o by艂o zakazane. Kopernik zosta艂 skazany na spalenie na stosie za odkrycie i rozpowszechnianie swoich pogl膮d贸w. Zmar艂 w 1543 roku.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x