Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna. Edukacyjna – szkolna baza wiedzy

Najwi臋ksza baza wypracowa艅, konspekt贸w, streszcze艅 i pomocy szkolnych w Polsce. Ponad 100 tysi臋cy materia艂贸w dla szko艂y podstawowej, 艣redniej oraz z zakresu studi贸w.

Mity, ich funkcje, znaczenie. Mity spo艂ecze艅st nowo偶ytnych. Mitografowie.

Mit

Mity s膮 pradawn膮 opowie艣ci膮, nieposiadaj膮c膮 jednego autora. Jego tw贸rca jest bowiem zawsze zbiorowo艣膰. Opowie艣膰 m贸wi膮ca o sprawach dla danej spo艂eczno艣ci istotnych: o pocz膮tku 艣wiata, o bogach i bohaterach, o ich rodowodzie i niezwyk艂ych czynach. Mity tworz膮 przestrze艅 dzie艂 wiecznych, s膮 uniwersalne, o nieprzemijaj膮cej warto艣ci, ukazuj膮 modelowe sytuacje, w jakich mo偶e znale藕膰 sie ka偶dy cz艂owiek. W odr贸偶nieniu od Biblii nie s膮 dzie艂em zbiorowym Najpierw przekazywane ustnie, co doprowadzi艂o do wielu niesporno艣ci oraz faktu wzajemnego wykluczania si臋 r贸偶nych wersji danego mitu. W wieku XX mit jest przedmiotem 偶ywego zainteresowania wielu humanist贸w. S膮 to m.in. Bronis艂aw Malinowski, Mircea Eliade, Joseph Campbell, Claude Levi- Stauss. Obcenie dokononuje si臋 desakralizacja, a tak偶e narasta kryzys warto艣ci. Powstaj膮 tzw. „mitologie codzienne” – ich g艂贸wnym siedliskiem jest kultura masowa, ale r贸wnie偶 propaganda i reklama.

Funkcje mit贸w:
1) Obja艣nia艂y niezrozumia艂e zjawiska przyrody, kszta艂towa艂y wyobra偶enia o 艣wiecie, czyli pe艂ni艂y funkcj臋 poznawcz膮
2) Obja艣nia艂y danej spo艂eczno艣ci jej miejsce w 艣wiecie, kszta艂towa艂y wi臋藕 spo艂eczn膮, czyli pe艂ni艂y funkcj臋 艣wiatopogl膮dow膮.
3) Funkcja sakralna – wyra偶a艂y i podtrzymywa艂y wierzenia religijne, opisywa艂y rytua艂y i obrz膮dki religijne.

Mity wyst臋puj膮 w r贸偶nych kulturach. Stworzyli je nie tylko grecy, ale r贸wnie偶 Rzymianie, Celtycy, S艂owianie, Chi艅czycy. Pomi臋dzy mitologiami s膮 najcz臋艣ciej bardzo p艂ynne: tematy, w膮tki mit贸w przechodz膮 od jednego do innego. Na mity greckie wp艂yn臋艂y mity bliskowschodnie. Z kolei olbrzymi by艂 wp艂yw Grek贸w na mitologi臋 rzymsk膮.

Ze wzgl臋du na tematyk臋 mity dzieli si臋 na:
1) kosmogoniczne („kosmos”- 艣wiat) – m贸wi膮ce o pocz膮tku 艣wiata
2) teogoniczne („teos”- b贸g) – m贸wi膮ce o narodzinach bog贸w
3) antropogeniczne („antropos”- cz艂owiek) – m贸wi膮ce o pocz膮tkach ludzko艣ci
4) genealogiczne- mowi膮ce o historii rodu
Do IX w. p.n.e. mity by艂y opowie艣ci膮 wyg艂aszan膮 przy akompaniamencie w formingi lub kitary przez w臋drownych 艣piewak贸w, zwanych aojdami. (Homera nazywano ociemnia艂ym 艣piewakiem, by艂 aojdem)

Kodyfikatorami mit贸w greckich i rzymskich byli:
Homer – IX-VIIw. w „Iliadzie” i „Odysei”
Hezjod- w VII-VI w.
Pindar- Vw. p.n.e
tragicy greccy: Ajschylos, Sofokles, Eurypides
Wergiliusz- rzymski poeta w Eneidzie
Owidiusz – (w „Przemianach” zwanych r贸wnie偶 metamorfozami)

W wieku XX mitografami najbardziej znanymi byli:
Robert Graves „Mity greckie” (1955)
Michael Grant „Mity rzymskie” (1971)
Jan Parandowski „Mitologia” (1924)
Zygmunt Kubiak „Mitologia grek贸w i rzymian” (1997)

Znaczenie mitu:
1) Mity zrodzi艂y my艣l grek贸w oraz my艣l spadkobierc贸w grek贸w
2) Spowodowa艂y powstanie nowych rodzja贸w i gatunk贸w literackich, by艂y podstawowym dla nich tworzywem
3) S膮 藕r贸d艂em frazeologizm贸w
2) z tematyki mitologicznej czerpi膮 sztuki pi臋kne, europejskie malarstwo, rze藕ba (greccy rze藕biarze: Fidiasz, Skropas, Praksyteres, Lizyp); ustalili plastyczna wizj臋 postaci bog贸w, przypisywali im okre艣lone cechy fizyczne, rysy, str贸j oraz atrybuty (przedmioty symboliczne dla danej postaci, z kt贸rymi zawsze byli pokazywani)

Mity spo艂ecze艅stw nowo偶ytnych

Mity funkcjonuj膮 w spo艂ecze艅stwach nowo偶ytnych np. XX- wieczna ideologia faszystowska g艂osi艂a mit o wy偶szo艣ci nortyckiej nad 偶ydowska, ideologia komunistyczna. Mity XX- wieczne odwo艂uj膮 sie do zbiorowych emocji, kszta艂tuj膮 prze艣wiadczenia spo艂ecznei zachowania, nie s膮 ju偶 zwiazane z wierzeniami religijnymi. Jednak偶e pod wp艂ywem czynnik贸w irracjonalnych wp艂ywaj膮 na 艣wiadomo艣膰 spo艂eczn膮; s膮 niezwykle trwa艂e.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x