Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Nie ściągaj zacznij wkuwać już dziś

Nadzieje, złudzenia i rozczarowania Polaków u progu niepodległości. Zinterpretuj podany fragment „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego. Określ rolę tego fragmentu w powieści oraz jego związek z tytułem i ideą utworu.

Print Friendly, PDF & Email

?Przedwiośnie? Stefana Żeromskiego to powieść którą można odczytać na wiele sposobów: jest to romans, powieść psychologiczna i historyczna zarazem. Jej akcja dzieje się w wielu miejscach m.in. Baku, Moskwie, Warszawie w latach 1914 ? 1924. Jest to okres bardzo burzliwy w historii Polski ? czas kiedy po ponad 100 latach niewoli odzyskiwała ona niepodległość. Główny bohater, młody rewolucjonista Cezary Baryka jest świadkiem olbrzymich przemian jakie się dokonują. Jego obserwacje są obiektywne, patrzy surowo i bez emocji ponieważ swoje dzieciństwo spędził w Baku, jest człowiekiem z zewnątrz.

Podany fragment ?Przedwiośnia? to moment, kiedy Cezary po raz pierwszy widzi Polskę. Wysiada z jadącego z Rosji pociągu by przekroczyć wreszcie granicę. Podczas długiej i niewygodnej podróży zmarł jego ojciec ? Seweryn Baryka, który niedomagał od powrotu z wojny. To właśnie ojciec opowiadał Cezaremu o Polsce i przekazał mu wizję ?szklanych domów?, rzekomych wiosek budowanych przez ich krewnego, wygodnych, czystych, zdrowych, pięknych gdzie realizowała się zasada równości i sprawiedliwości. Młody Baryka uwierzył w tą legendę i przyszłości będzie ich szukał. Jednak podczas podróży obserwuje absolutny rozkład norm życia społecznego: tak ważna i jedyna walizka ginie w przechowalni w Charkowie, pociąg zatrzymuje się co jakiś czas i rusz dopiero po daniu łapówki maszyniście. Panuje chaos, głód a Polacy wracających do ojczyzny są szykanowani, traktowani z pogardą. Kiedy podróż dobiega końca ludzie wreszcie mogą cieszyć się z powrotu do ojczyzny. Po otworzeniu drzwi wagonu biegną w kierunku zabudowań, krzyczą i płaczą, niektórzy całują ziemie. Cezary natomiast jest bardzo zmęczony, otumaniony. Odosobniony, nie wita nikogo, nie spieszy się, nie cieszy. Patrzy na sytuację z boku. Dopiero inżynier Białynia wtyka mu dokumenty i wtedy przekracza granicę. Po męczącej podróży rozkoszuje się świeżym powietrzem i ogromem przestrzeni. Wkrótce jednak dostrzega brzydotę otaczającego go krajobrazu, ledwie zielone pola po długiej zimie. Kiedy dociera do polsko-żydowskiego miasteczka jego oczom ukazuje się jeszcze gorszy widok: źle zbudowane domu, drogi pełne błota. Wszystko brudne, walące się i zaniedbane. Domostwa są drewniane, mają spleśniałe ściany a dachy są często dziurawe. Panuje ogólna bieda a na polu bosy nędzarze tańczą i cieszą się z odejścia srogiej zimy. Nie ma tu wyczekiwanych ?szklanych domów? ojca. To wielkie rozczarowanie dla Cezarego, nie tego oczekiwał podczas całej podróży do Polski. Pełne goryczy myśli bohatera to symbol upadku idei jednoczącej obywateli w dążeniu do lepszej przyszłości. ?Szklane domy? miały być ucieleśnieniem marzeń wielu pokoleń żyjących pod zaborami o wolnej ojczyźnie, były nadzieją na ?lepsze czasy?. Jednak w momencie odzyskania niepodległości nigdzie ich nie ma, mit prysnął a sytuacja w Rzeczpospolitej jest daleka od marzeń.
Młody Baryka przyjeżdża do Polski na przełomie zimy i wiosny. Obserwuje budzącą się do życia przygodę, pierwszą trawę zaczynającą rosnąć na polach. Widzi ludzi cieszących się z pierwszych ciepłych dni, które oznaczają koniec ciężkiej zimy. Ale przedwiośnie ma w powieści Żeromskiego także znaczenie symboliczne. Czas kiedy Cezary przyjeżdża do kraju to punkt zwrotny w historii Polski. Wreszcie odzyskano niepodległość, nadszedł jednak okres odbudowy kraju. Przed politykami piętrzą się ogromne trudności, będą musieli powoli spajać go z trzech odrębnych organizmów jakimi były ziemie różnych zaborców. Konieczne są reformy społeczne by zmniejszyć kontrast życiem najbogatszych a robotników i chłopów. Żeromski w swojej powieści przedstawia trzy drogi naprawy Rzeczpospolitej ale nie wskazuje jednak by ostatecznie jednego. Marzy jedynie o wielkim czynie, idei, chce by pojawiające się problemy były rozwiązywane przez mądrych ludzi. Słowo ?przedwiośnie? oznacza tu, oprócz określenia czasu akcji, początek nowej drogi w historii Polski, początek upragnionej wolności.
Przytoczony fragment to jeden z momentów zwrotnych w powieści. Ukazuje głównego bohatera na początku nowego etapu życia. W Polsce Cezary spotka bowiem m.in. Szymona Gajowca i Hipolita Wielosławskiego, którzy wpłyną na jego światopogląd i zmienią go. Fragment pokazuje również zachowania wracających Polaków, ich olbrzymie emocje i wytrwałość podczas powrotu do ojczyzny. Zwraca uwagę na wielką tęsknotę za wolnym krajem jaka im towarzyszyła. Wreszcie to fragment, który pozwala kwalifikować ?Przedwiośnie? jako powieść patriotyczną, historyczną która opisuje sytuację w Polsce z początku wieku, ukazującą rozwój idei i dyskusje jakie toczyły się nad kształtem nowej Rzeczpospolitej.

Odzyskanie niepodległości przez Polskę dla bohaterów ?Przedwiośnia? stanowi moment zwrotny. Sytuacja o który walczyły pokolenia wreszcie staje się faktem. Jednak okazuje się, że wszelkie zmiany będą zachodziły powoli, wcale nie na drodze rewolucji. Na dobrobyt, spokój i porządek w kraju trzeba będzie jeszcze poczekać, włożyć dużo pracy w odbudowę. Większość Polaków wiązała olbrzymie nadzieje z odzyskaniem niepodległości. Stad emocje jakie im towarzyszyły ale i wielkie rozczarowania jakich doznawali po konfrontacji z rzeczywistością ? obrazem Polski biednej, podzielonej i pełnej kontrastów. Baryka poznał tylko niepodległą Rzeczpospolitą, jednak i jego nie ominął zawód. Okazało się, że kraj o którym opowiadał mu ojciec wcale nie istnieje. Niepodległa Polska okazała się więc wcale nie być spełnieniem marzeń.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.