Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna. Edukacyjna – szkolna baza wiedzy

Najwi臋ksza baza wypracowa艅, konspekt贸w, streszcze艅 i pomocy szkolnych w Polsce. Ponad 100 tysi臋cy materia艂贸w dla szko艂y podstawowej, 艣redniej oraz z zakresu studi贸w.

Podmiot, orzeczenie, okolicznik, dope艂nienie

I. PODMIOT jest g艂贸wn膮 cz臋艣ci膮 zdania. Nazywa wykonawc臋 czynno艣ci albo osob臋 (rzecz) ulegaj膮c膮 czynno艣ci, stanowi lub procesowi.
Rozr贸偶niamy nast臋puj膮ce typy podmiotu:

1). PODMIOT GRAMATYCZNY mo偶e by膰 wyra偶ony
– rzeczownikiem w Mianowniku
– zaimkiem rzeczownym w Mianowniku
np. OLA 艂adnie 艣piewa. ONA 艂adnie 艣piewa.

2). PODMIOT LOGICZNY mo偶e by膰 wyra偶ony
– rzeczownikiem w Dope艂niaczu
np. JASIA nie by艂o w szkole.

3). PODMIOT SZEREGOWY mo偶e by膰 wyra偶ony
– grup膮 wyraz贸w w Mianowniku
np. W ogr贸dku zakwit艂y TULIPANY, 呕ONKILE I R脫呕E.

4). PODMIOT DOMY艢LNY
np. USI膭D臉. (ja)

5). PODMIOT WYRA呕ONY FRAZEOLOGIZMEM
np. ANIELSKIE W艁OSY pi臋knie wygl膮daj膮 na choince.

6). ZDANIA BEZPODMIOTOWE
– nie znamy wykonawcy czynno艣ci
np. WybiTO szyb臋. (ko艅c贸wka -no, -to), 艢WITA. (nie wiadomo co)

II. ORZECZENIE jest g艂贸wn膮 cz臋艣ci膮 zdania. Nazywa czynno艣膰, stan lub proces.
Wyr贸偶niamy orzeczenia:

1). ORZECZENIE CZASOWNIKOWE
np. Rafa艂 PISZE.

2). ORZECZENIE IMIENNE (kim? czym? jaki?)
np. Krzy艣 JEST NAUCZYCIELEM. (JEST –> 艂膮cznik, NAUCZYCIELEM –>orzecznik, czyli dowolna cz臋艣膰 mowy)

3). ORZECZENIE MODALNE
Sk艂ada si臋 z dw贸ch cz臋艣ci czasownika modalnego – dzia艂aj膮cego na wol臋 odbiorcy i bezokolicznika.
np. MUSZ臉 WYJ艢膯. (musz臋 – czasownik modalny, wyj艣膰 – bezokolicznik)
CZASOWNIKI MODALNE:
– musisz
– powiniene艣
– trzeba
– wypada
– nale偶y
– chcia艂bym

4). ORZECZENIE WYRA呕ONE FRAZEOLOGIZMEM
np. Krzy艣 WZI膭艁 NOGI ZA PAS.

III. OKOLICZNIK jest okre艣leniem czasownika/orzeczenia, najcz臋艣ciej odpowiada na pytania: jaki? kt贸ry? czyj? ile?
Rodzaje okolicznika:
– miejsca (gdzie?sk膮d?)
– czasu (kiedy?)
– sposobu (w jaki spos贸b?)
– celu (po co?)
– warunku (pod jakim warunkiem?)
– przyczyny (dlaczego?)

OKOLICZNIK mo偶e by膰 wyra偶ony:
– przys艂贸wkiem
– wyra偶eniem przyimkowym
– rzeczownikiem
– bezokolicznikiem
– przys艂贸wkiem
– imies艂owem przys艂贸wkowym wsp贸艂czesnym
Np. M贸wi艂 G艁O艢NO (jak?). Podejd藕 TU (gdzie?).

IV. DOPE艁NIENIE to poboczna cz臋艣膰 zdania, odpowiada na pytania przypadk贸w zale偶nych (opr贸cz mianownika i wo艂acza).

DOPE艁NIENIE mo偶e by膰 wyra偶one:
– rzeczownikiem
– wyra偶eniem przyimkowym
Np. Zrobi臋 KOLACJ臉 (co?). Powiem ELI (komu?).

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x