Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna. Edukacyjna – szkolna baza wiedzy

Najwi臋ksza baza wypracowa艅, konspekt贸w, streszcze艅 i pomocy szkolnych w Polsce. Ponad 100 tysi臋cy materia艂贸w dla szko艂y podstawowej, 艣redniej oraz z zakresu studi贸w.

Polscy nobli艣ci

POLSCY NOBLI艢CI

S艂owo ,,Nobel? pochodzi od chemika, wynalazcy i filantropa ? Alfreda Nobla. Jego najwa偶niejszym osi膮gni臋ciem by艂o wynalezienie dynamitu, kt贸ry opatentowa艂 w 1867roku.Nie przewidzia艂 jednak 偶e dynamit b臋dzie wykorzystywany nie tylko w celach pokojowych, lecz podczas dzia艂a艅 zbrojnych jako 艣rodek niszcz膮cy wroga. Aby zrekompensowa膰 艣wiatu szkodliwo艣膰 swego wynalazku w swej ostatniej woli Alfred Nobel przeznaczy艂 ca艂y sw贸j maj膮tek wynosz膮cy wtedy 31,5 mln koron szwedzkich na nagrody dla naukowc贸w, artyst贸w oraz polityk贸w dzia艂aj膮cych na rzecz ludzko艣ci i pokoju. Pierwsza uroczysto艣膰 wr臋czenia nagrody Nobla mia艂a miejsce w Kr贸lewskiej Akademii Muzycznej w Sztokholmie w 1901 roku. Nagrody s膮 przyznawane zawsze 10 grudnia w rocznic臋 艣mierci Alfreda Nobla. Ka偶dy z laureat贸w otrzymuje zloty medal i dyplom honorowy. Nagroda Nobla ma tez wymiar finansowy. Laureaci obecnie otrzymuj膮 10 mln koron szwedzkich, aby mogli kontynuowa膰 swoje badania lub prace.

Lista Polskich laureat贸w Nagrody Nobla

1903 Maria Sk艂odowska-Curie z m臋偶em Fizyka
1905 Henryk Sienkiewicz Literatura
1911 Maria Sk艂odowska-Curie Chemia
1924 W艂adys艂aw Reymont Literatura
1980 Czes艂aw Mi艂osz Literatura
1993 Lech Wa艂臋sa Pokojowa Nagroda
1995 J贸zef Rotblat Pokojowa Nagroda
1996 Wies艂awa Szymborska Literatura

Henryk Sienkiewicz (1846-1916) jeden z najpopularniejszych pisarzy XX w.
Wywodzi艂 si臋 z zubo偶a艂ej rodziny ziemia艅skiej, 1866 ? 1869 studiowa艂 prawo w szkole G艂贸wnej (Wydzia艂 filologiczno ? historycznej) i na rosyjskim Uniwersytecie Warszawskim. Pracowa艂 jako reporter i felietonista, wsp贸艂w艂a艣ciciel dwutygodnika NIWA, redaktor dziennika S艂owo.
S艂aw臋 przynios艂y Sienkiewiczowi wielkie powie艣ci historyczne, poprzedzone nowel膮 ?Niewola Tatarska? 1880. Cykl nazwany Trylogi膮 sk艂ada si臋 z utwor贸w: ?Ogniem i Mieczem? 1884, ?Potop? 1886, ?Pan Wo艂odyjowski? 1888. obejmuj膮cych polski dzieje w XVII w. Wojny z Tatarami, Szwedami i Turkami. Wi臋kszo艣膰 dzie艂 Sienkiewicza zosta艂o umieszczone na li艣cie lektur.
W 1905 roku dosta艂 Nagrod臋 Nobla jako pierwszy Polak w dziedzinie literatury a drugi po Marii Curie Sk艂odowskiej.
G艂贸wnym argumentem do przyznania Nagrody Nobla sta艂a si臋 powie艣膰 : ?Quo Vadis? , kt贸ra rozs艂awi艂a jego imi臋 poza granicami Polski i doczeka艂a si臋 wielu t艂umacze艅 obcoj臋zycznych. Wizerunek Henryka Sienkiewicza by艂 umieszczony na banknocie 500 000 z艂 wydanym w 1990 roku.

W艂adys艂aw Reymont ( 07.05.1867 ? 05.11.1925 ) urodzony we wsi Kobiele Wielkie ko艂o Radomska jako jedno z dziewi臋ciorga dzieci organisty J贸zefa Reymonta. Dzieci艅stwo sp臋dzi艂 w Tuszynie ko艂o 艁odzi, dok膮d ojciec przeni贸s艂 si臋 na zamo偶niejsz膮 parafi臋. By艂 krn膮brny, tote偶 po paru latach nauki w miejscowej szkole zosta艂 oddany do szko艂y w Warszawie pod opiek臋 swej najstarszej siostry i jej m臋偶a. Jedynym jego formalnym wykszta艂ceniem by艂o uzyskanie krawieckiego patentu czeladnika. Jednak nie pracowa艂 ani dnia w wyuczonym zawodzie. Pracowa艂 jako dr贸偶nik kolejowy ko艂o Koluszek za 16 rubli miesi臋cznie.
Reymont uleg艂 wypadkowi kolejowemu. Trafi艂 do szpitala z dwoma z艂amanymi 偶ebrami, jednak w raporcie lekarskim napisano, 偶e pisarz ma 12 z艂amanych 偶eber oraz inne kontuzje cia艂a i nie wiadomo, czy b臋dzie nadal zdolny do pracy umys艂owej. Notatk臋 szpitaln膮 sfa艂szowa艂 dr Jan Roch Raum. Wysokie odszkodowanie w wysoko艣ci 38 500 rubli (taka suma pozwala艂a w贸wczas na zakup kilkunastu warszawskich kamienic) pomog艂o mu zdoby膰 niezale偶no艣膰 finansow膮. O偶eni艂 si臋 z Aureli膮 Szab艂owsk膮 z domu Schatzschnejder dnia 15 Lipca 1902 w Krakowie, 艣lub odby艂 si臋 w ko艣ciele Karmelitow na Piasku. Werdykt Akademii Szweckiej przyznaj膮cej literack膮 nagrod臋 Nobla W艂adys艂awowi Reymontowi by艂 dla 艣wiata zaskoczeniem. Pisarz uhonorowano jako autora ?Ch艂op贸w? , dzie艂a opublikowanego w polskim wydaniu ksi膮偶kowym w latach 1904 ? 1909.
Z powodu ci臋偶kiej choroby laureat nie m贸g艂 przyby膰 na uroczysto艣膰. Zmar艂 w roku nast臋pnym w wieku 58 lat, do czego w znacznym stopniu przyczyni艂 si臋 jego alkoholizm.

Czes艂aw Mi艂osz (30.06.1911-14.08.2004) by艂 laureatem Nagrody Nobla w roku 1980. Urodzi艂 si臋 30 czerwca 1911 roku w Szetejniach na Litwie jako pierworodny syn Aleksandra Mi艂osza i Weroniki Mi艂oszowej z Kunat贸w.Urodzi艂 si臋 na Ziemiach Zabranych. Mi艂osz studiowa艂 na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie, najpierw polonistyk臋 na Wydziale Humanistycznym, po jakim艣 czasie poszed艂 na Wydzia艂 Sztuk Spo艂ecznych, by studiowa膰 prawo. Pocz膮tkowo mieszka艂 w Maisons Laffitte pod Pary偶em, a od 1960 w USA. Od tego tez roku otrzymywa艂 wiele nagr贸d ameryka艅skich oraz mi臋dzynarodowych np. Mi臋dzynarodow膮 Nagrod臋 Literack膮 im .Neustadta. Od roku 1981 wiele razy przyje偶d偶a艂 i odwiedza艂 Polsk臋. Cechuje go etyczne spojrzenie na wsp贸艂czesny 艣wiat znieprawionej cywilizacji, co uwidacznia si臋 r贸wnie偶 w eseistyce i publicystyce, np. La prise du pouvoir(1953, wydanie polskie. Zdobycie w艂adzy, Pary偶 1955)-prze艂o偶one na wiele j臋zyk贸w, Cz艂owiek w艣r贸d skorpion贸w. Czes艂aw powr贸ci艂 do swojego rodzinnego miasta, i przyj膮艂 obywatelstwo litewskie. Jednak ju偶 14.06.1940r. a偶 150tys. 呕o艂nierzy ZSRR wkroczy艂o na teren Litwy i zacz臋艂a toczy膰 si臋 sowiecka okupacja. Opu艣ci艂 on Wilno i przeni贸s艂 si臋 do zaj臋tej przez Niemc贸w Warszawy. Po upadku 2.10.1944r. powstania warszawskiego wyjecha艂 do Krakowa, i zosta艂 w tym mie艣cie do ko艅ca 1945roku. W grudniu 1945 r. Mi艂osz wyjecha艂 na plac贸wk臋 dyplomatyczn膮 do Stan贸w Zjednoczonych, gdzie pracowa艂 w konsulacie w Nowym Jorku i ambasadzie w Waszyngtonie. Napisa艂 w贸wczas Traktat moralny, wydrukowany w miesi臋czniku Tw贸rczo艣膰 (1947). W 1950 r. przeniesiony zosta艂 do Pary偶a na stanowisko I sekretarza ambasady. Podczas kr贸tkiego pobytu w Polsce prze偶y艂 wstrz膮s psychiczny, widz膮c ogrom spustosze艅 dokonanych przez komunistyczne w艂adze. Pod koniec 1950 r. wezwany zosta艂 do Warszawy, gdzie odebrano mu paszport. Zwr贸cono go dopiero po osobistej interwencji Zygmunta Modzelewskiego u Boles艂awa Bieruta. W 1951 r. poeta wyjecha艂 do Pary偶a, gdzie zwr贸ci艂 si臋 do w艂adz francuskich o azyl polityczny. Pierwszy okres emigracji by艂 dla Mi艂osza bardzo trudny – uwa偶a艂, 偶e poeta, aby tworzy膰, musi 偶y膰 we w艂asnym kraju.

Henryk Sienkiewicz (1846-1916) jeden z najpopularniejszych pisarzy XX w.
Wywodzi艂 si臋 z zubo偶a艂ej rodziny ziemia艅skiej, 1866 ? 1869 studiowa艂 prawo w szkole G艂贸wnej (Wydzia艂 filologiczno ? historycznej) i na rosyjskim Uniwersytecie Warszawskim. Pracowa艂 jako reporter i felietonista, wsp贸艂w艂a艣ciciel dwutygodnika NIWA, redaktor dziennika S艂owo.
S艂aw臋 przynios艂y Sienkiewiczowi wielkie powie艣ci historyczne, poprzedzone nowel膮 ?Niewola Tatarska? 1880. Cykl nazwany Trylogi膮 sk艂ada si臋 z utwor贸w: ?Ogniem i Mieczem? 1884, ?Potop? 1886, ?Pan Wo艂odyjowski? 1888. obejmuj膮cych polski dzieje w XVII w. Wojny z Tatarami, Szwedami i Turkami. Wi臋kszo艣膰 dzie艂 Sienkiewicza zosta艂o umieszczone na li艣cie lektur.
W 1905 roku dosta艂 Nagrod臋 Nobla jako pierwszy Polak w dziedzinie literatury a drugi po Marii Curie Sk艂odowskiej.
G艂贸wnym argumentem do przyznania Nagrody Nobla sta艂a si臋 powie艣膰 : ?Quo Vadis? , kt贸ra rozs艂awi艂a jego imi臋 poza granicami Polski i doczeka艂a si臋 wielu t艂umacze艅 obcoj臋zycznych. Wizerunek Henryka Sienkiewicza by艂 umieszczony na banknocie 500 000 z艂 wydanym w 1990 roku.

Wizerunek W艂adys艂aw Reymont widnia艂 na banknocie 1 000 000 z艂 z 1993 roku

1903 Maria Sk艂odowska-Curie z m臋偶em Fizyka

Maria Sk艂odowska-Curie ( 07.11.1867 ? 04.11.1934 ) wybitna uczona urodzona w Polsce, wi臋kszo艣膰 偶ycia i kariery naukowej sp臋dzi艂a we Francji. Zajmowa艂a si臋 badaniami z zakresu Fizyki i chemii.
Polka Maria Curie z domu Sk艂odowska by艂a pierwsz膮 kobieta ? laureatka Nobla.
Wraz z m臋偶em Francuzem Pierre Curie prowadzi艂a badania nad radioaktywno艣ci膮. W 1901 roku w po艂owie kwietnia przyby艂a do Warszawy wielka uczona Polka przebywaj膮ca stale w Pary偶u Maria Sk艂odowska-Curie .
Przyjecha艂a by zapozna膰 polskich uczonych z w艂a艣ciwo艣ciami odkrytego w 1898 roku w raz z m臋偶em Piotrem Curie, radu. W ko艂ach naukowych Warszawy zapanowa艂o z powodu tych odwiedzin wielkie poruszenie.
W czasie I wojny 艣wiatowej Maria zosta艂a szefem wojskowej kom贸rki medycznej, kt贸ra zajmowa艂a si臋 organizowaniem polowych stacji rentgenograficznych ? kt贸re w sumie obs艂u偶y艂y ponad 3 miliony przypadk贸w uraz贸w w艣r贸d francuskich 偶o艂nierzy.

1911 Maria Sk艂odowska-Curie Chemia

Kolejna Nagrod臋 Nobla Maria Sk艂odowska-Curie dosta艂a w Sztokholmie 10 grudnia 1911 roku za odkrycie radu i polonu w dziedzinie chemii.
Oboje ma艂偶onkowie odkryli w 1898 roku nowy wysoce radioaktywny pierwiastek , kt贸ry nazwali polonem na cze艣膰 ojczyzny Marii. Po czterech latach dalszych eksperyment贸w wykry艂a jeszcze bardziej radioaktywny pierwiastek.
W ten spos贸b by艂a ona pierwsza osob膮 dwukrotnie uhonorowan膮 t膮 nagrod膮.
Dzi臋ki drugiej Nagrodzie Nobla przekona艂a rz膮d Francji do przeznaczenie 艣rodk贸w na budow臋 niezale偶nego instytutu Radowego, kt贸ry zosta艂 zbudowany w 1914 roku i w kt贸rym prowadzono badania z zakresu chemii, fizyki oraz medycyny. Instytut ten sta艂 si臋 ku藕ni膮 noblist贸w ? wysz艂o z niego jeszcze kilka laureat贸w Nobla w tym c贸rka Marii : Irene Joliot Curie i jej zi臋膰 Fryderyk Joliot.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x