Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Nie ściągaj zacznij wkuwać już dziś

Powtórka przed sprawdzianem z epoki Oświecenia.

Print Friendly, PDF & Email

Deizm – pogląd uznający istnienie Boga oraz Jego nakazów,ale nieuznający ingerencji Boga w sprawy ludzkie

Ateizm – pogląd odrzucający wiarę w Boga jako sprzeczną z rozumem i nienaukową; tłumaczy zjawiska świata bez odwoływania się do przyczyn nadnaturalnych; jako składnik refleksji filozoficznych łączy się ze stanowiskiem racjonalistycznym i materialistycznym.

Wolterianizm – ogół tendencji filozoficznych i politycznych głoszony przez Woltera a propagowany przez jego zwolenników. Istotą tej koncepcji jest wolnomyślicielstwo,tolerancja,prawo do posiadania i głoszenia swoich poglądów przy szacunku postaw innych ludzi.

Sentymentalizm – kierunek umysłowy i literacki w Europie w II poł. XVIII wieku, ukształtowany w opozycji do klasycyzmu. Jego twórcą był Jean Jacques Rousseau. Nazwa nurtu pochodzi od dzieła Laurence’a Sterne’a Podróż sentymentalna.

Rokoko:
Styl ten miał wpływ głównie na architekturę, zdobnictwo i rzemiosło artystyczne epoki oświecenia Istotą tego stylu było rozumienie piękna jako wartości podstawowej, dającej przyjemność obcowania z wytworami sztuki. Wytworne i subtelne, rokoko najpełniej zostało zrealizowane w małych formach architektonicznych oraz w architekturze pałacowych i salonowych wnętrz: w eleganckiej ornamentyce, w lekkości i dekoracyjności wystroju, w porcelanowych bibelotach, w malarskich miniaturach i w miłosnej tematyce obrazów francuskich mistrzów: J. Watteau czy F. Bouchera. W kulturze polskiej przykładem ogrodu urządzonego w stylu rokoko są Powązki Izabeli Czartoryskiej (patrz również hasło: Powązki).

Klasycyzm (łac. classicus – pierwszorzędny, wzorowy, wyuczony) – prąd literacki, który rozwinął się w XVII w. we Francji i występował w rożnym nasileniu i postaciach w literaturach europejskich XVIII w.

Klasycyzm uznawał za cel sztuki osiągnięcie doskonałości w realizacji piękna i prawdy jako zaakceptowanych przez rozum ponadczasowych wartości. Cel ten miał być osiągany przez naśladowanie doskonałych wzorów, głównie antycznych, oraz przez naśladowanie natury pojmowanej jako odkryta przez rozum istota rzeczy. Tematykę i budowę dzieł określały reguły, z których najogólniejszą była zasada decorum, a także wymogi prawdopodobieństwa, harmonii, umiaru i przestrzegania jednorodności estetycznej utworu

Poemat heroikomiczny – utwór opiera się na połączeniu podniosłego stylu wypowiedzi z błahą, przyziemną tematyką co tworzy efekt komiczny.

John Locke- 1632-1704. Jest jednym z głównych przedstawicieli angielskiego empiryzmu (stanowisko zakładające, że podstawową rolę w poznaniu pełni doświadczenie).

John Locke twierdził, że człowiek urodził się jak czysta tablica i w ciągu swojego życia zapisuje tą tablicę (korzystając z rozumu, doświadczenia). Była ona odzwierciedleniem niewinności człowieka.

Rousseau Jean Jacques (1712-1778), jeden z najwybitniejszych filozofów francuskiego oświecenia. Urodzony w Szwajcarii, w młodym wieku opuścił rodzinną Genewę i udał się na wędrówkę do Włoch i Francji. Wg niego rozwój cywilizacji uczynił z człowieka istotę egoistyczną i agresywną. Jest on ze swej istoty dobry (niewinny) i w czasach poprzedzających rozwój cywilizacji, w stanie natury, żył szczęśliwy i wolny od zbędnych potrzeb, popychających do walki z innymi ludźmi.

racjonalizm – pogląd filozoficzny uznający rozum za jedyne i konieczne narzędzie poznania świata. Twórcą racjonalizmu był Kartezjusz (Rozprawa o metodzie), który przywiązywał szczególną wagę do roli rozumu w poznawaniu prawdy, był zwolennikiem systematycznego, rozumowego ładu w dochodzeniu do prawdy, odrzucał wszelkie uprzedzenia i przesądy.

Przedstawicielami tego kierunku byli Wolter oraz Diderot.

empiryzm – pogląd filozoficzny uznający doświadczenie zmysłowe za jedyne Ľródło poznania świata. Empiria znaczy doświadczenie. Prekursorem tego nurtu był angielski filozof Francis Bacon (1561-1626). Kładł on nacisk na rolę doświadczenia w procesie poznawania świata, odrzucając to wszystko, czego nie da się potwierdzić praktycznie.

Libertynizm (z francuskiego libertinisme), nurt światopoglądowy i literacki powstały na przełomie XVII i XVIII w. we Francji i Włoszech, wyrosły z tradycji humanizmu renesansowego, stanowiący jeden z istotnych wątków kultury francuskiej.

Jego reprezentanci wywodzili się z kręgu myślicieli i pisarzy, do najważniejszych zaliczali się: F. La Mothe le Vayer, G. Naudé, Ch. Saint-Évremond.

Libertynów charakteryzowała postawa laicka, wolnomyślicielska i sceptyczna. Ruch skierowany był przeciwko autorytetom religii, a zwłaszcza myśleniu scholastycznemu, tradycyjnej obyczajowości i katolicko-feudalnemu ideałowi życia.

Powiastka filozoficzna – utwór panegirycznej prozy tebularnej i eseju filozoficznego ilustrujący określoną tezę filozoficzną lub materialistyczną.

Cechy sztuki oświecenia:
– wzorowanie się na architekturze starożytnego Rzymu
– spokój, stosowanie symetrii
– statyka zamiast dynamizmu
– fasady proste
– mało zdobnictwa
– pałace: duże, niskie, wydłużone, prostokątne
– dążenie do uzyskania efektu harmonii

Satyra – gatunek literacki lub publicystyczny łączący w sobie epikę i lirykę (także inne formy wypowiedzi) wywodzący się ze starożytności (pisał je m.in. Horacy), ośmiesza i piętnuje ukazywane w niej zjawiska, osoby, obyczaje, stosunki społeczne.

Ignacy Krasicki – najwybitniejszy pisarz polskiego oświecenia.Zwany był Księciem poetów

Hymn do miłości ojczyzny – został ogłoszony w 1772r w „Zabawach przyjemnych i pożytecznych”. W oświeceniu i w epokach następnych stał się przedmiotem lirycznych przeróbek i naśladowań. Wszystko jesteśmy w stanie znieść dla ojczyzny. Jeśli tylko będzie można Ci pomagać, wspierać to wtedy nie będzie ważne to, że będziemy w nędzy bo ojczyzna jest najważniejsza. Jest to przykład liryki patriotycznej. Podmiot liryczny mówi w imieniu większości.

„Monachomania” Błacha treść Monachomani niewiele znaczące zdarzenia są w niej przedstawione w sposób poważny i podniosły, a występujące w utworze posracie wbrew swym możliwością i charakterowi urastają do roli konturowych bohaterów. Kontrast znajduje swoje odbicie. Poeta operuje paradoksem, używa oksymoronów, stosuje porównania homeryckie w opisie błahych i pospolitych sytuacji.

„Do króla” Podmiotem lirycznym jest Polak, szlachcic.

Zarzuty: nie ma królewskiego pochodzenia, nie jest katolikiem, jest zbyt mały 32 lata, jest zbyt łagodnym władcą,za bardzo interesuje się wiedzą. Sa to pochwały wymienione przez podmiot liryczny.
Palinodia”, ”Świat Zepsuty”

Architektura:
– powrót do greckich i rzymskich stylów renesansu
– proste i regularne linie
– potężne łuki
– ściany przyjzyscie rozgraniczone kolumnami,łukami i gzymsami

Malarstwo: Canaletto,Daniel Chodowiecki, N.Landert-tematyka mitologiczna,historyczna,alegoryczna,portretowa

Architekci: C.Percier,R.Adam,Dominik Merlini,Szymon Zug

Architektura: styl architektoniczny klasycyzmu oświeceniowego nawiązuje bezpośrednio do stylu antycznego. Powstają wówczas liczne pałace (Łazienki Królewskie w Warszawie, pałac Staszica – siedziba ówczesnego Towarzystwa Przyjaciół Nauk) otoczone sentymentalno – nastrojowymi ogrodami, a także budowle sakralne i budynki użyteczności publicznej. Do najwybitniejszych architektów pracujących w Polsce, a sprowadzonych z Włoch przez króla należeli: D. Merlini (m.in. proj. Łazienek), A. Corazzi.

Muzyka:Jan Sebastian Bach,Gluck,Mozart,Beethoven

Powstanie opery polskiej wiąze się z rozwojem sceny polskiej.Typ opery wodewilowej.Pieśni o tematyce świeckiej,zwłaszcza biesiadnej,miłosnej i patriotycznej”Mazurek Dąbrowskiego”

Cechy bajki:
– Krótka powiastka pisana wierszem lub prozą;
– Bohaterowie to zwierzęta, ludzie, przedmioty, rośliny;
– Zawiera pouczenia moralne wypowiedziane wprost lub zasugerowane;
– Dotyczy tematów uniwersalnych o charakterze moralnym;
– Historia opowiedziana w bajce jest ilustracją ludzkich doświadczeń, które są powszechne i powtarzalne;
– Bajka poucza o szkodliwości zachowań, daje etyczne wskazówki;
– Występujące zwierzęta są personifikacją ludzkich typów; Relacje występujące między nimi są odpowiednikiem relacji społecznych;
– Alegoryczna treść;
– Typizacja bohaterów;
– Dydaktyzm zawarty jest w morale.

Praca znajduje się także w załączniku

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.