Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Ponad 100 tysi臋cy materia艂贸w dla szko艂y podstawowej, 艣redniej oraz z zakresu studi贸w.

Rodzaje liryki.

Udost臋pnij

Rodzaje liryki: liryka bezpo艣rednia, liryka po艣rednia (przedstawiaj膮ca), liryka podmiotu zbiorowego, liryka inwokacyjna, liryka maski, liryka roli. Niekt贸re rodzaje mog膮 si臋 艂膮czy膰 (np. liryka podmiotu zbiorowego z liryk膮 inwokacyjn膮).
liryka bezpo艣rednia – okre艣lana te偶 mianem liryki osobistej; podmiot wyst臋puje w pierwszej osobie, przekazuje wprost swoje uczucia i doznania; rozpoznajemy j膮 po tym, 偶e u偶ywane s膮 zaimki rzeczowne (ja), czasowniki w pierwszej osobie ([ja] czuj臋, [ja] czeka艂am); w tym rodzaju liryki cz臋sto mo偶emy uto偶sami膰 podmiot liryczny z autorem, zw艂aszcza w utworach z epoki romantyzmu, kiedy istnia艂o silne przekonanie o to偶samo艣ci ja lirycznego i poety.

Przyk艂ad:
呕y艂em z wami, cierpia艂em i p艂aka艂em z wami,/ Nigdy mi, kto szlachetny, nie by艂 oboj臋tny,/ Dzi艣 was rzucam i dalej id臋 w cie艅 – z duchami (J. S艂owacki, Testament m贸j)
liryka po艣rednia – ja liryczne jest mniej lub bardziej ukryte; odmiany liryki po艣redniej to: liryka opisowa (np. opis krajobrazu) i liryka sytuacyjna (wyst臋puj膮 tu elementy narracji, partie dialogowe, a zatem liryka sytuacyjna mie艣ci si臋 na pograniczu liryki i epiki). Przyk艂adem liryki sytuacyjnej jest np. ballada Romantyczno艣膰 Adama Mickiewicza.

liryka inwokacyjna – opr贸cz jawnego podmiotu lirycznego wyr贸偶niamy wyra藕nego adresata lirycznego (ty liryczne), kt贸rym mo偶e by膰 osoba/grupa os贸b, pewna zbiorowo艣膰, ale tak偶e zjawisko, poj臋cie abstrakcyjne (mi艂o艣膰, 艣mier膰).

Przyk艂ad:
Szukajcie prawdy jasnego p艂omienia,/ Szukajce nowych, nieodkrytych dr贸g (A. Asnyk, Do m艂odych)
liryka podmiotu zbiorowego – podmiot wyst臋puje jako my, grupa spo艂eczna, pokolenie po艂膮czona wsp贸lnymi przekonaniami, prze偶yciami. Cz臋sto wyst臋puje w utworach o charakterze modlitewnym (np. w Bogurodzicy).

Inne:

liryka maski – podmiot liryczny przyjmuje posta膰 zwierz臋cia, przedmiotu, osoby, ro艣liny i przypisuje im swoje uczucia (np. cykl twor贸w o Panu Cogito Zbigniewa Herberta)

liryka roli – w tym przypadku podmiotu lirycznego nie mo偶emy identyfikowa膰 z autorem (np. w wierszu poety-m臋偶czyzny podmiotem lirycznym jest kobieta lub podmiotem lirycznym jest jaka艣 posta膰 historyczna czy bohater literacki, np. wiersz Wis艂awy Szymborskiej Monolog do Kasandry).

Odmiany liryki ze wzgl臋du na typ wyra偶anych przez ni膮 prze偶y膰:
– liryka mi艂osna (np. Mi臋dzy nami nic nie by艂o Asnyka)
– liryka krajobrazowa (np. Stepy akerma艅skie Mickiewicza)
– liryka refleksyjno-filozoficzna (np. W rzece Heraklita Szymborskiej)
– liryka religijna (np. Bogurodzica)
– liryka patriotyczno-obywatelska (np. Pie艣艅 V. O spustoszeniu Podola Kochanowskiego)
– liryka agitacyjno-polityczna (np. wiersze z nurtu socrealistycznego)


Udost臋pnij
Subscribe
Powiadom o
guest

0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x