Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Nie 艣ci膮gaj zacznij wkuwa膰 ju偶 dzi艣

Print Friendly, PDF & Email

Rodzaje wypowiedzi

1. STRESZCZENIE
Kr贸tkie przedstawienie g艂贸wnych wydarze艅 lub najistotniejszych my艣li utworu.
Podstawowe cechy streszcze艅 to:
a) zwi臋z艂o艣膰
b) odrzucenie informacji nieistotnych
c) obiektywizm (brak w艂asnych uwag i ocen)

2. OPOWIADANIE, OPIS
Dwie podstawowe formy narracyjne wypowiedzi.
Opowiadanie przedstawia szereg zdarze艅 powi膮zanych ze sob膮 czasowo i przyczynowo. M贸wimy, 偶e ma charakter fabularny.
Opis przedstawia tylko okoliczno艣ci: t艂o wydarze艅 lub wygl膮d i cechy przedmiot贸w lub os贸b. Ma charakter statyczny.
Jedn膮 z odmian opisu jest opis sytuacji. Statyczno艣膰 zwyk艂ego opisu zast膮piona jest w nim dynamik膮 obrazu, zbli偶aj膮c opis sytuacji do opowiadania. Opis przedmiotu por贸wna膰 mo偶na do rysunku, opis sytuacji przypomina fragment filmu.
Opisuj膮c sytuacj臋, kt贸rej bohaterami s膮 ludzie, nie przeocz ich wygl膮du, wyrazu twarzy, kt贸ry mo偶e ulega膰 zmianom, sposobu wykonywania przez nich czynno艣ci (u偶ywaj wielu przys艂贸wk贸w). Zaznacz t艂o 鈥 zar贸wno to, co wida膰, jak i to, co s艂ycha膰.

3. CHARAKTERYSTYKA POSTACI
Powinna zawiera膰:
a) og贸ln膮 prezentacj臋 postaci 鈥 kto to jest, wiek, zaw贸d, inne dane
b) opis wygl膮du zewn臋trznego i zachowania (charakterystyka zewn臋trzna)
c) opis cech charakteru, postawy moralnej, sposobu prze偶ywania i my艣lenia, pogl膮d贸w, uczu膰, usposobienia (charakterystyka wewn臋trzna)
d) ocen膮 postaci, stosunek pisz膮cego do postaci

4. OPOWIADANIE
Pisz膮c opowiadanie, pami臋taj, 偶e:
a) opowiadanie powinno by膰 napisane ciekawie, s艂u偶y temu:
– s艂ownictwo o偶ywiaj膮ce relacj臋, np. nagle, wtem, naraz, by艂o to co艣 niezwyk艂ego, tego si臋 nikt nie spodziewa艂
– s艂ownictwo oceniaj膮ce, np. wyj膮tkowy, wspania艂y, niebezpieczny
– r贸偶nicowanie zda艅 鈥 pytaj膮ce, oznajmuj膮ce, z艂o偶one podrz臋dnie, wykrzyknikowe
– wprowadzenie dialog贸w, opis贸w sytuacji, postaci, t艂a wydarze艅
b) mo偶esz zastosowa膰 narracj臋 w pierwszej lub trzeciej osobie
c) nast臋pstwo w czasie uzyskasz, u偶ywaj膮c okre艣lonego s艂ownictwa, np. wtedy, potem, p贸藕niej, z kolei, nast臋pnie, wcze艣niej, dawniej
d) nale偶y dba膰 o przejrzysto艣膰 uk艂adu graficznego, stosuj膮c odst臋py i akapity
e) opowiadanie powinno mie膰 zako艅czenie

5. LIST
W艂a艣ciwie zredagowany list powinien zawiera膰:
a) nag艂贸wek 鈥 zwrot grzeczno艣ciowy (Droga Ciociu, Kochanie, Szanowna Pani) opatrzony wykrzyknikiem lub przecinkiem
b) wst臋p 鈥 rozpocz臋ty od nowej linijki z wyci臋ciem akapitowym (Dzi臋kuj臋 za Tw贸j list …, Wybacz, 偶e tak d艂ugo nie pisa艂am.)
c) rozwini臋cie 鈥 poszczeg贸lne jego cz臋艣ci zaczyna akapit
d) zako艅czenie (Spodziewam si臋, 偶e szybko odpiszesz …, Przesy艂am najlepsze pozdrowienia …, Ca艂uj臋 Was mocno …)
e) podpis (mo偶e by膰 opatrzony dopiskiem Tw贸j …, Kochaj膮cy …)
Zwroty do adresata piszemy wielk膮 liter膮 (zaimki: Ty, Tw贸j, Ciebie itp., okre艣lenia typu: Kolego, Pani, Przyjacielu itp.).

6. SPRAWOZDANIE 鈥 RECENZJA
Sprawozdanie 鈥 wierne zrelacjonowanie fakt贸w i zdarze艅.
Recenzja 鈥 typ sprawozdania omawiaj膮cego konkretny utw贸r literacki, muzyczny, plastyczny, filmowy, teatralny, audycj臋 radiow膮, koncert, wystaw臋 itd. Zawiera dwie cz臋艣ci:
a) sprawozdawcz膮 鈥 przedstawienie tre艣ci utworu, jego rodowodu, informacji o autorze
b) oceniaj膮c膮 鈥 przedstawienie zalet b膮d藕 wad utworu, ocena kompozycji, j臋zyka, stylu, zgodno艣ci zamierze艅 z wykonaniem
Ta cz臋艣膰 recenzji jest wyrazem osobistych, a wi臋c subiektywnych, zapatrywa艅 recenzenta i zale偶y od jego wiedzy, gustu, wra偶liwo艣ci, wyrobienia artystycznego oraz uczciwo艣ci
Ka偶da recenzja jest sprawozdaniem. Nie ka偶de sprawozdanie jest recenzj膮.

7. ROZPRAWKA
Pr贸ba udowodnienia prawdziwo艣ci lub nieprawdziwo艣ci pewnej tezy.
Rozprawka nie jest opisywaniem ani relacjonowaniem fakt贸w. Do tego s艂u偶y sprawozdanie lub opis.
Pisz膮c rozprawk臋 mo偶emy wykorzysta膰 jeden z plan贸w:
Plan I
1. teza (przedstawienie g艂贸wnej my艣li).
2. Argumenty uzasadniaj膮ce tez臋.
3. Podsumowanie zawieraj膮ce przytoczon膮 tez臋.
Plan II
1. Przedstawienie zagadnienia w formie przypuszczenia, hipotezy.
2. Argumenty, wyja艣nienie zagadnienia.
3. Sformu艂owanie udowodnionej tezy.
W uporz膮dkowaniu wypowiedzi pomaga zestawienie argument贸w od najsilniejszego do najs艂abszego (lub odwrotnie). Argumentami mog膮 by膰 odpowiednio dobrane cytaty.
Cytaty nale偶y uj膮膰 w cudzys艂贸w i poda膰 藕r贸d艂o, z kt贸rego pochodz膮. W druku mo偶na je wyr贸偶ni膰 inn膮 czcionk膮 i wtedy cudzys艂贸w nie jest ju偶 potrzebny.

8. WYPRACOWANIE
a) zanim przyst膮pisz do pisania, przemy艣l dok艂adnie temat. Zdecyduj, jakie tre艣ci umie艣cisz w swojej pracy.
b) Wypisz na kartce zagadnienia, kt贸re b臋dziesz omawia艂a i materia艂y, z kt贸rych b臋dziesz korzysta艂, np. tytu艂y ksi膮偶ek i artyku艂贸w. Zaznacz potrzebne cytaty.
c) Pogrupuj materia艂: u艂贸偶 zagadnienia wed艂ug wybranej zasady, np. od og贸lnych do szczeg贸艂owych, od wa偶nych do mniej wa偶nych itp. U艂贸偶 plan swojej pracy.
d) Pami臋taj, 偶e wst臋p i zako艅czenie musz膮 艣ci艣le 艂膮czy膰 si臋 z tematem. Nie powtarzaj w zako艅czeniu tre艣ci lub wst臋pu.
e) Nie zapominaj o akapitach.
Ka偶dy akapit odpowiada nowej my艣li.
f) Po napisaniu pracy przeczytaj j膮 uwa偶nie. Przyjrzyj si臋, czy nie wykraczasz poza temat i czy kompozycja jest w艂a艣ciwa.
g) Pami臋taj o zasadach ortografii i interpunkcji!

Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *

Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.