Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna. Edukacyjna – szkolna baza wiedzy

Najwi臋ksza baza wypracowa艅, konspekt贸w, streszcze艅 i pomocy szkolnych w Polsce. Ponad 100 tysi臋cy materia艂贸w dla szko艂y podstawowej, 艣redniej oraz z zakresu studi贸w.

Stanis艂aw Wokulski – romantyk czy pozytywista

Stanis艂aw Wokulski to g艂贸wny bohater „Lalki” Boles艂awa Prusa. „Lalka”, wielkie wydarzenie w dziejach polskiej powie艣ci, powsta艂a w latach 1877-79 i by艂a drukowana w odcinkach w „Kurierze codziennym”. Utw贸r posiada trzy warstwy kompozycyjno – tematyczne, kt贸re sk艂adaj膮 si臋 na jego znakomito艣膰. Jest to powie艣膰 o polskim spo艂ecze艅stwie XIX wieku, wspania艂y pomnik wzniesiony XIX-wiecznej Warszawie, ukazuj膮c jej wielko艣膰 i pi臋kno, ma艂o艣膰 i brzydot臋, a tak偶e histori臋 nieszcz臋艣liwej mi艂o艣ci Stanis艂awa Wokulskiego, bogatego kupca galanteryjnego, do zubo偶a艂ej arystokratki Izabeli 艁臋ckiej. G艂贸wny bohater „Lalki” jest najbardziej reprezentatywnym przedstawicielem starego pokolenia, 偶yj膮cego w okresie, kt贸rego wed艂ug s艂贸w samego autora „zacz膮艂 si臋 poezj膮, a sko艅czy艂 nauk膮 (…) zacz膮艂 rycersko艣ci膮, a sko艅czy艂 geszefciarstwem, gonitw膮 za pieni臋dzmi”. Stanis艂aw Wokulski to kupiec galanteryjny, w艂a艣ciciel dw贸ch sklep贸w, kt贸ry sw膮 wysok膮 pozycj臋 zawdzi臋cza艂 pracy (realizowa艂 pozytywistyczne has艂a pracy u podstaw i pracy organicznej), g艂臋boko wierzy艂 w nauk臋, kt贸ra odegra艂a w jego 偶yciu bardzo wa偶n膮 rol臋. Jego pragnienie wiedzy objawi艂o si臋 ju偶 wtedy, gdy by艂 subiektem w winiarni Hopfera – „… w dzie艅 s艂u偶y艂 go艣ciom przy bufecie i prowadzi艂 rachunki, a w nocy uczy艂 si臋…” w tym czasie ojciec jego toczy艂 proces o maj膮tek po dziadku Stacha i krytykowa艂 syna za to, i偶 wydaje pieni膮dze na podr臋czniki. T艂umaczy艂 mu, 偶e nauka nic mu nie da, poniewa偶 o pozycji i znaczeniu cz艂owieka w 艣wiecie decyduje nie wiedza, lecz maj膮tek ziemski „Tracisz pieni膮dze na nauk臋, a mnie brakuje na proces (…), 偶eby艣 by艂 m膮dry, jak Salomon, p贸ki jeste艣 w sklepie, b臋d膮 tob膮 pomiatali chocia偶 szlachcic, a tw贸j dziadek z matki by艂 kasztelanem. Ale jak wygram proces , jak wyniesiemy si臋 na wie艣 (…), wtedy dopiero przyznaj膮, 偶e艣 szlachcic r贸wny innym”
Dzi臋ki intensywnemu samokszta艂ceniu i inteligencji oraz przyja藕ni ze studentem Akademii Medycznej i Szko艂y Sztuk Pi臋knych, Wokulski porzuci艂 prac臋 w winiarni i rozpocz膮艂 nauk臋 w Szkole G艂贸wnej na wydziale matematyczno – fizycznym. Dzia艂a艂 w konspiracji, a w roku 1863 wzi膮艂 udzia艂 w powstaniu styczniowym. Aresztowany i zes艂any na Syberi臋, znalaz艂 si臋 pod Irkuckiem. Tam uczy艂 si臋 nadal ciesz膮c si臋 szacunkiem w艣r贸d towarzystw naukowych, od kt贸rych otrzyma艂 dyplom i pochwa艂y. Powr贸ci艂 do Polskie w 1870 roku, z opini膮 uczonego.
M艂odo艣膰 Wokulskiego przypada na epok臋 romantyzmu. Wtedy w艂a艣nie ukszta艂towa艂y si臋 jego idea艂y i 艣wiatopogl膮d. Ca艂e jego p贸藕niejsze 偶ycie zdawa艂o si臋 jednak potwierdza膰 tez臋, i偶 by艂 to romantyk zab艂膮kany w epoce pozytywizmu. Po powrocie z zes艂ania rozpocz膮艂 prac臋 w sklepie prowadzonym przez Ma艂gorzat臋, wdow臋 po panu Janie Minclu, z kt贸r膮 wkr贸tce si臋 o偶eni艂. Po 艣mierci 偶ony, przej膮艂 sklep, jednak ludzie zarzucali mu, i偶 偶yje kosztem pracy trzech pokole艅 Mincl贸w. Wtedy Wokulski powr贸ci艂 do nauki i by膰 mo偶e zosta艂by przyrodnikiem, gdyby w p贸艂 roku po 艣mierci 偶ony nie spotka艂 panny Izabeli 艁臋ckiej. Od tej chwili motorem jego poczyna艅 sta艂a si臋 nieodwzajemniona mi艂o艣膰 do arystokratki. Aby zyska膰 jej wzgl臋dy, pragn膮艂 pomno偶y膰 sw贸j maj膮tek, aby sta膰 si臋 godnym najwy偶szej warstwy spo艂ecznej. Wokulski pn膮c si臋 do arystokracji i gromadz膮c pieni膮dze, porzuci艂 swe szlachetne, romantyczne idea艂y walki o wolno艣膰. Wojna sta艂a si臋 dla niego okazj膮 do zarabiania pieni臋dzy w Bu艂garii bogaci艂 si臋 na dostawach dla wojska. Po powrocie do kraju pomna偶a艂 swe interesy i dochody, organizuj膮c sp贸艂k臋 do handlu ze wschodem, prowadz膮c transakcje w Pary偶u i wsp贸艂pracuj膮c z bogatym, rosyjskim kupcem Suzinem. Jego starania o maj膮tek wkr贸tce zosta艂y dostrze偶one. Zacz膮艂 bywa膰 w salonach arystokracji, poznawa膰 wa偶ne osobisto艣ci. Sam zdawa艂 sobie spraw臋 z osi膮gni臋tych sukces贸w, ironizuj膮c: „Z kom贸rki przy sklepie do buduaru hrabiny, co za skok. Czy aby nie za pr臋dko awansuj臋?”. Pieni膮dze i spo艂eczny awans nie by艂 jednak celem Wokulskiego – by艂y o艣rodkiem, maj膮cym doprowadzi膰 go do ma艂偶e艅stwa z Izabel膮. W oczach panny pozostawa艂 on wci膮偶 parweniuszem, bez herbu, dorobkiewiczem i kupcem, kt贸ry odwa偶y艂 si臋 j膮 kocha膰.
Arystokracja i warstwa spo艂eczna, do kt贸rej tak bardzo pragn膮艂 zbli偶y膰 si臋 Wokulski, by艂a z klas膮 zdegenerowan膮 i zdemoralizowan膮. Mimo, i偶 wi臋kszo艣ci zubo偶a艂a, nie rezygnowa艂a z pierwsze艅stwa w kraju i poczucia swej wy偶szo艣ci nad innymi. Inne warstwy, nie艣wiadome zepsucia arystokracji, uznawa艂y jej prymat i na艣ladowa艂 styl 偶ycia. Robi艂 to nawet Wokulski – kupi艂 pow贸z, klacz wy艣cigow膮, uczy艂 si臋 angielskiego, wyrobi艂 dyplom szlachecki. Upodobniaj膮c si臋 do arystokrat贸w, czu艂 jednak pogard臋 dla samego siebie. By艂 samotny, niezrozumia艂y i rozdarty wewn臋trznie.
Pomimo pozor贸w, kt贸re stwarza艂 Wokulski, staraj膮c si臋 o uznanie w艣r贸d arystokrat贸w, wewn臋trznie wci膮偶 pozostawa艂 cz艂owiekiem czu艂ym i wra偶liwym na cudz膮 krzywd臋. Realizuj膮c pozytywistyczne has艂a pracy u podstaw, my艣la艂 o obowi膮zkowej i s艂usznej wynagradzanej pracy, kt贸ra pozwoli艂aby zwalczy膰 bied臋 i ciemnot臋, ceni艂 wiedz臋, nauk臋, post臋p, kt贸re mia艂y przynie艣膰 o艣wiecenie spo艂eczne. By艂 zwolennikiem post臋pu technicznego i zmian w strukturze spo艂ecznej. Fascynowa艂y go utopijne badania profesora Gelsta, w m艂odym fanta艣cie Ochockim, widzia艂 swego duchowego nast臋pc臋 i spadkobierc臋. By艂 hojnym filantropem – m艂odej prostytutce pom贸g艂 wr贸ci膰 na uczciw膮 drog臋, opiekowa艂 si臋 rodzin膮 w艣r贸d biedoty i zdumienie w艣r贸d arystokracji, dla kt贸rej dzia艂alno艣膰 dobroczynna by艂a jedynie sposobem na podniesienie w艂asnego wizerunku, nie rzeczywist膮, bezinteresowna pomoc膮. Szacunek jakim arystokraci darzyli Wokulskiego by艂 pozorny i udawany.
W rzeczywisto艣ci 偶erowali jedynie na jego kapitale, wci膮gaj膮c go do interes贸w, w kt贸re musia艂 inwestowa膰 maj膮tek. Ogarni臋ty mi艂o艣ci膮 do Izabeli, Wokulski swoje bogactwo spo偶ytkowa艂 na przyjemno艣ci i interesy, zwi膮zane z osoba ukochanej, cz臋sto wiele na tym trac膮c. By zdoby膰 艂aski panny, naby艂 nie potrzebn膮 mu kamienic臋 艁臋ckich, wspiera艂 finansowo jej przyjaci贸艂 – Rossiego, czy hrabiego – za艂o偶y艂 sp贸艂k臋 do handle ze Wschodem, w kt贸rej 艁臋cki by艂 jednym z g艂贸wnych udzia艂owc贸w. Mimo tego Izabela wci膮偶 traktowa艂a go z pogard膮, uwa偶aj膮c za dorobkiewicza i g艂upca.
Stanis艂aw Wokulski 偶y艂 na prze艂omie dw贸ch epok: romantyzmu i pozytywizmu, w okresie, rozk艂adu spo艂ecze艅stwa feudalnego, a przed wykrystalizowaniem si臋 spo艂ecze艅stwa kapitalistycznego, w okresie, kt贸ry zacz膮艂 poezj臋 i po艣wi臋ceniem dla ojczyzny, a sko艅czy艂 prac膮, gonitw膮 za pieni臋dzmi i bogaceniem si臋. W Wokulskim spotka艂o si臋 dw贸ch ludzi: romantyk sprzed 1863 roku – niezrozumiany przez otoczenie, nieszcz臋艣liwe zakochany, wybitny indywidualista, wra偶liwy, po艣wi臋caj膮cy si臋 dla idea艂贸w; oraz pozytywista – wierz膮cy w nauk臋 i post臋p, praktyczny realista, zapalony spo艂ecznik, maj膮cy recept臋 na wykorzystanie n臋dzy i biedy, energiczny, przedsi臋biorczy handlowiec, daj膮cy prac臋 wielu ludziom. To wewn臋trzne rozdarcie przyczyni艂o si臋 do narastania 偶yciowych dramat贸w i ci膮g艂ego konfliktu z otoczeniem. Najwa偶niejsz膮 przyczyn膮 kl臋ski Wokulskiego sta艂a si臋, wielka, nieszcz臋艣liwa, romantyczna mi艂o艣膰 do panny Izabeli, kt贸ra przemieni艂a Stacha w cz艂owieka rozs膮dnego i krytycznego w zakochanego do szale艅stwa romantyka.. Dla zdobycia mi艂o艣ci kobiety Wokulski porzuci艂 swe pozytywistyczne idea艂y – sprzeda艂 sklep, przesta艂 wierzy膰 w prac臋, poza uczuciem do 艁臋ckiej nie potrafi艂 znale藕膰 sobie inny cel w 偶yciu, by艂 zm臋czony, zniech臋cony i rozgoryczony. Po nieudanej pr贸bie samob贸jstwa, kt贸rego przyczyna sta艂a si臋 mi艂o艣膰 Wokulski ostatecznie wycofa艂 si臋 z 偶ycia, znikn膮艂 w niewyja艣niony spos贸b. Jak typowy bohater romantyczny pozostawi艂 po sobie tylko atmosfer臋 tajemniczo艣ci i niejasno艣ci. Nie wiadomo by艂o, czy zgin膮艂, czy mo偶e uda艂 si臋 do Pary偶a i odda艂 pracy naukowej, wyje偶d偶aj膮c z kraju, w kt贸rym wszystko go zawiod艂o.
Stanis艂aw Wokulski to cz艂owiek z prze艂omu diametralne r贸偶nych epok. Jego osobowo艣膰, motywy dzia艂ania, warto艣ci, kt贸rym ho艂dowa艂 trafnie uj膮艂 doktor Szuman, potwierdzaj膮c przyczyny upadku bohatera: „Romantycy musz膮 wygin膮膰 to darmo; dzisiejszy 艣wiat nie dla nich (…) w zepsutym, zdegenerowanym spo艂ecze艅stwie, zmarnowa艂y si臋 zdolno艣ci i energia Stacha, by艂 wodzem bez armii, nieszcz臋艣liwym i nie zrozumia艂ym”. Zgin膮艂 „przywo艂any resztkami feudalizmu”, ca艂ym systemem konwenans贸w i kanon贸w arystokracji, kt贸rych uosobieniem by艂a panna Izabela – przyczyna tragedii bohatera.

Pobierz, wysy艂aj膮c SMS o tre艣ci LEAD.POBIERAM pod numer 92505

Wpisz otrzymany kod :

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x