Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna. Edukacyjna – szkolna baza wiedzy

Najwi─Öksza baza wypracowa┼ä, konspekt├│w, streszcze┼ä i pomocy szkolnych w Polsce. Ponad 100 tysi─Öcy materia┼é├│w dla szko┼éy podstawowej, ┼Ťredniej oraz z zakresu studi├│w.

Szlacheckie obyczaje i tradycje w Panu Tadeuszu

W epopei ÔÇ×Pan TadeuszÔÇŁ Adam Mickiewicz z wielk─ů staranno┼Ťci─ů opisuje szlacheckie obyczaje oraz tradycje. Szlachta przywi─ůzuje do nich bardzo du┼╝─ů wag─Ö, gdy┼╝ przestrzeganie ich by┼éo w dawnej Polsce rzecz─ů istotn─ů. Styl ┼╝ycia szlachty wsp├│┼égra z tradycjami i obyczajami. Zauwa┼╝amy to w szlacheckim stroju, szlacheckim wychowaniu i szlacheckich zwyczajach.
Szlacheckim charakterystycznym strojem by┼é kontusz, pas z┼éotolity, konfederatka i wysokie buty. Ubi├│r zale┼╝a┼é od statusu i ┼Ťwiadczy┼é o zamo┼╝no┼Ťci w┼éa┼Ťciciela, zw┼éaszcza szeroko┼Ť─ç i zdobienie pasa by┼éy ┼Ťwiadectwem maj─Ötno┼Ťci. Bardziej wystawny kontusz s┼éu┼╝y┼é do podejmowania go┼Ťci i publicznych wyst─ůpie┼ä a na co dzie┼ä u┼╝ywano mniej zdobionych ubior├│w. Buty i r─Ökawiczki odr├│┼╝nia┼éy stan szlachecki od posp├│lstwa.
Du┼╝─ů uwag─Ö przywi─ůzywa┼éo si─Ö do wychowania. Wa┼╝ny by┼é szacunek wobec os├│b starszych. Przy zasiadaniu do sto┼éu obowi─ůzywa┼é okre┼Ťlony porz─ůdek, podobnie podczas wsp├│lnych spacer├│w. Kolejno┼Ť─ç wyznacza┼é wiek, zajmowane stanowisko oraz p┼ée─ç.
ÔÇ×(ÔÇŽ) naprz├│d dzieci ma┼ée,
Z dozorc─ů, potem S─Ödzia szed┼é z Podkomorzyn─ů,
Obok Pan Podkomorzy otoczon rodzin─ů;
Panny tuż za starszymi, a młodzież na boku;
Panny sz┼éy przed m┼éodzie┼╝─ů o jakie┼Ť p├│┼é kroku
(tak ka┼╝e przyzwoito┼Ť─ç); nikt tam nie rozprawia┼é
O porz─ůdku, nikt m─Ö┼╝czyzn i dam nie ustawia┼é,
A ka┼╝dy mimowolnie porz─ůdku pilnowa┼é.ÔÇŁ [Ks. I, 211-218]

Tematy rozm├│w podczas spotka┼ä nie by┼éy przypadkowe, dba┼éo si─Ö o j─Özyk i tre┼Ť─ç, pozostawiaj─ůc czas na wsp├│lne biesiadowanie. Wobec przybysz├│w okazywano du┼╝─ů go┼Ťcinno┼Ť─ç ÔÇô brama w Soplicowie by┼éa zawsze otwarta na o┼Ťcie┼╝. Szlachcic by┼é tak┼╝e dobrym gospodarzem, dba┼é o swoje gospodarstwo i maj─ůtek, okazuj─ůc szacunek ch┼éopom pracuj─ůcym na roli.

Poniewa┼╝ szlachta bardzo cz─Östo ucztowa┼éa, spotykaj─ůc si─Ö w wi─Ökszym gronie to kilka poni┼╝szych zwyczaj├│w, kt├│re chc─Ö bli┼╝ej om├│wi─ç jest zwi─ůzanych ze sp─Ödzaniem czasu przy stole.

Wa┼╝n─ů rol─Ö odgrywa┼éy posi┼éki. Otwarciem uczty zajmowa┼é si─Ö marsza┼éek dworu Wojski, kt├│ry usadza┼é go┼Ťci wed┼éug wieku i urz─Ödu. Przed posi┼ékiem odmawiano pacierz po ┼éacinie. Sama uczta by┼éa bardzo wystawna i kr├│lowa┼éy na niej staropolskie potrawy a tak┼╝e du┼╝e ilo┼Ťci miodu i wina. Czas sp─Ödzony przy stole by┼é okazj─ů do spotka┼ä towarzyskich i stwarza┼é mo┼╝liwo┼Ť─ç do wymiany pogl─ůd├│w na r├│┼╝ne tematy, mi─Ödzy innymi polityczne, my┼Ťliwskie i gospodarskie. Do zada┼ä m─Ö┼╝czyzn nale┼╝a┼éo zajmowanie dam ciekaw─ů rozmow─ů, zach─Öcanie do degustacji jedzenia i trunk├│w.

Kolejnym zwyczajem kt├│ry mo┼╝na by┼éo zaobserwowa─ç przy stole by┼éo za┼╝ywanie tabaki. Odgrywa┼éa ona wielk─ů rol─Ö w ┼╝yciu dawnych Polak├│w. Tabak─ů cz─Östowano si─Ö dla rozrywki, przy ka┼╝dych spotkaniach w wi─Ökszym gronie. Aby za┼╝y─ç tabak─Ö nale┼╝a┼éo najpierw pocz─Östowa─ç ni─ů wszystkich wsp├│┼étowarzyszy. Tabaki u┼╝ywano r├│wnie┼╝ wtedy, kiedy chciano zabra─ç g┼éos, stukaj─ůc w tabakier─Ö, co oznacza┼éo ┼╝e prosi si─Ö o uwag─Ö.

Innym zwyczajem towarzysz─ůcym szlacheckim biesiadnikom by┼éo parzenie kawy. Czynno┼Ť─ç t─ů wykonywa┼éa kobieta zwana kawiark─ů, kt├│ra sprowadza┼éa i gotowa┼éa ziarenka kawy. Podawanie kawy stanowi┼éo ca┼éy rytua┼é. Kaw─Ö podawano w blaszanych imbrykach, na tacach malowanych w kwiaty, wraz z ma┼éym garnuszkiem, w kt├│rym znajdowa┼éa si─Ö ┼Ťmietanka. Kaw─Ö pito z fili┼╝anek z saskiej porcelany.

Kolejnym zwyczajem by┼éo wielkie zami┼éowanie szlachty do polowa┼ä, kt├│re wynika┼éo z przywi─ůzania do ziemi, las├│w i przygody. Polowania by┼éy wielkim wydarzeniem a przygotowania broni i koni trwa┼éy ju┼╝ od dnia poprzedniego. Samo polowanie zaczyna┼éo si─Ö o wschodzie s┼éo┼äca a ko┼äczy┼éo si─Ö o zachodzie. Najdoskonalszym polowaniem by┼éo polowanie na grubego zwierza, jelenia lub nied┼║wiedzia, gdy┼╝ szlacht─Ö interesowa┼éy tylko zwierz─Öta posiadaj─ůce k┼éy lub poro┼╝e, na reszt─Ö zwierz─ůt mog┼éa polowa─ç s┼éu┼╝ba. Polowania ko┼äczy┼éy si─Ö uczt─ů przy ognisku.

Innym zwyczajem by┼éo grzybobranie, z kt├│rym wi─ůza┼é si─Ö odmienny ubi├│r. Zak┼éadali oni p┼é├│cienne opo┼äcze (obszerne p┼éaszcze bez r─Ökaw├│w i bez pelerynki, z kapturem), kt├│rymi os┼éaniali z wierzchu kontusze, a na g┼éowy wk┼éadali s┼éomiane kapelusze. Grzyb├│w w tamtych lasach by┼éo pod dostatkiem, a najch─Ötniej zbierano ko┼║larze, borowiki i rydze.

Nast─Öpnym nieod┼é─ůcznym elementem ┼Ťwiata szlacheckiego by┼éy zajazdy, wynikaj─ůce ze sk┼éonno┼Ťci do samos─ůd├│w i k┼é├│tliwo┼Ťci. Szlachta zbiera┼éa wojsko i sama wydawa┼éa wyrok. Wa┼╝n─ů osob─ů by┼é Wo┼║ny, kt├│ry zanosi┼é zapowied┼║ zajazdu i og┼éasza┼é zaj─Öcie ziemi przez organizatora zajazdu.

Ciekawym zwyczajem by┼éo swatanie m┼éodych. Narzecze┼ästwo mia┼éo dba─ç o to aby ┼╝adnemu z go┼Ťci niczego nie brakowa┼éo. Podawano tylko potrawy polskie. W trakcie uroczystej uczty wznoszono wiwaty na cze┼Ť─ç wodz├│w napoleo┼äskich. Obrz─ůdek ten ┼é─ůczy┼é elementy tradycji szlacheckiej i ludowej, gdy┼╝ zar─Öczyny odbywa┼éy si─Ö przy wiejskiej muzyce, a szczeg├│lnie uroczystym ta┼äcem by┼é polonez.

Piel─Ögnowanie obyczaj├│w i tradycji by┼éo wynikiem szacunku do dawnych czas├│w i dowodem narodowej wsp├│lnoty. Przekazywanie tradycji z pokolenia na pokolenie wynika┼éo z poczucia obowi─ůzku i u┼éatwia┼éo porozumienie mi─Ödzy tymi pokoleniami.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x