Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Nie ┼Ťci─ůgaj zacznij wkuwa─ç ju┼╝ dzi┼Ť

Szlak Piastowski

Print Friendly, PDF & Email

Przedstawiam Pa┼ästwu jeden z najbardziej atrakcyjnych szlak├│w Polski ÔÇô jest on najstarszy i ukazuje dawne dzieje Polski za panowanie pierwszych w┼éadc├│w….przenie┼Ťmy si─Ö w wyobra┼║ni w okres panowania Piast├│w ÔÇô kr├│l├│w Polski…

I. OGÓLNIE O SZLAKU

SZLAK PIASTOWSKI W samym sercu ” MAIOR POLONIA” – Wielkiej Polski po┼éo┼╝ony jest unikatowy szlak- nazywany Szlakiem Piastowskim. W┼Ťr├│d setki innych szlak├│w ten jest wyj─ůtkowy.
O jego niepowtarzalno┼Ťci ┼Ťwiadcz─ů zabytki kultury materialnej nagromadzone wzd┼éu┼╝ jego przebiegu. Zabytki od powstania polskiej pa┼ästwowo┼Ťci, a┼╝ po czasy wsp├│┼éczesne. Szlak przebiega przez dwie historyczne dzielnice Polski: Wielkopolsk─Ö i Kujawy Geneza jego si─Öga czas├│w przed powstaniem polskiej pa┼ästwowo┼Ťci i powsta┼éa od imienia protoplasty pierwszej polskiej dynastii Piasta Ko┼éodzieja, nazywanego Piastunem- nauczycielem. Mieszka┼é w okolicach dzisiejszej Kruszwicy i po usuni─Öciu z tronu ksi─ů┼╝─Öcego okrutnego ksi─Öcia Popiela, zwanego Chwa┼Ťciskiem, zosta┼é wybrany ksi─Öciem. Jego nast─Öpcy tworzyli zr─Öby polskiej pa┼ästwowo┼Ťci. Ziemie le┼╝─ůce w obr─Öbie Szlaku Piastowskiego by┼éy kolebk─ů nowopowstaj─ůcego pa┼ästwa. To prawdopodobnie na Wyspie Ostr├│w Lednicki Ksi─ů┼╝e Mieszko I przyjmuje chrzest, wprowadzaj─ůc Polsk─Ö w orbit─Ö wp┼éyw├│w kultury chrze┼Ťcija┼äskiej.
Szlak rozpoczyna si─Ö w Poznaniu i dalej biegnie na p├│┼énoc przez Pobiedziska, Moraczewo, Ostr├│w Lednicki, Gniezno, Trzemeszno, Mogilno, Strzelno, Kruszwic─Ö, Inowroc┼éaw, Ko┼Ťcielec Kujawski, Pako┼Ť─ç, Barcin, Lubostro┼ä, ┼╗nin, Wenecj─Ö, Biskupin, G─ůsaw─Ö, Marcinkowo G├│rne, Rogowo, do Gniezna. Wzd┼éu┼╝ g┼é├│wnej osi szlaku skupione s─ů inne bardzo ciekawe, historycznie i krajobrazowo miejscowo┼Ťci: Uzarzewo, Wierzenica, Tuczno, Wronczyn, Pomarzanowice, Imielenko, Imielno, Imio┼éki, ┼üubowo, Czerniejewo, Giecz, Mi┼éos┼éaw, Wrze┼Ťnia, Grzybowo, Witkowo, Skorz─Öcin, Powidz, Ma┼éachowo, Ko┼éaczkowo, Arcugowo, Niechanowo, Jankowo Dolne, Duszno, z najwy┼╝szym wzniesieniem / Wa┼éem Wydartowskim/ , Wylatowo, Kwieciszewo, S┼éawsk Wielki, Kobylniki, Szarlej, ┼üojewo, Szymborze, Tupad┼éa i Markowice oraz Waplewo, Piechcin i miejscowo┼Ťci─ů ┼╗nin G├│ra, Ryszewo, Go┼Ťcieszyn, Kruchowo, Przyjma I i II, Niestronno, Be┼éki i Wieniec, Rzym, ┼üopienno, Mielno, K┼éecko, Kiszkowo i D─ůbr├│wka Ko┼Ť─ç.
Na szlaku usytuowane s─ů trzy obiekty wpisane na list─Ö ┼Ťwiatowego dziedzictwa kulturowego UNESCO, s─ů to: ruiny budowli na wyspie Ostr├│w Lednicki, Katedra w Gnie┼╝nie / Matka Polskich Katedr/ i osada obronna lud├│w kultury ┼éu┼╝yckiej / typu bagiennego/ sprzed 2744 lat, w Biskupinie.
Te wymienione obiekty oraz zabytki z okresu romanizmu, takie jak: XII wieczne spi┼╝owe Drzwi Gnie┼║nie┼äskie- z 18 scenami z ┼╝ycia ┼Ťw. Wojciecha, Bazylika w Trzemesznie, ko┼Ťci├│┼é poklasztorny, z podziemnymi kryptami w Mogilnie, s┼éynne strzele┼äskie kolumny, z rze┼║b─ů figuraln─ů, zachowana w doskona┼éym stanie Bazylika w Kruszwicy, ko┼Ťci├│┼é NMP, na Bia┼éej G├│rze w Inowroc┼éawiu, oraz najstarszy w Polsce, wiejski ko┼Ťci├│┼é kamienny w Ko┼Ťcielcu Kujawskim nadaj─ů tej ziemi niepowtarzalny wymiar historyczny.
Bogactwem tej krainy, po za wymiarem historycznym jest przeogromne bogactwo krajobrazu i niespotykanych gdzie indziej atrakcji przyrodniczych.
Szlak Piastowski przebiega przez 2 pojezierza: pozna┼äskie i gnie┼║nie┼äskie, z ponad tysi─ůcem jezior, g┼é├│wnie rynnowych- polodowcowych. Najwi─Öksze jezioro Pojezierza Gnie┼║nie┼äskiego, to jezioro Gop┼éo w Kruszwicy / w ┼Ťredniowieczu nazywane Morzem Polak├│w/. Du┼╝a ilo┼Ť─ç akwen├│w wodnych umo┼╝liwia uprawianie sport├│w wodnych, rekreacji i wypoczynku. Zagospodarowane brzegi jezior pozwalaj─ů na wypoczynek po ca┼éodziennym obcowaniu z histori─ů i bezcennymi zabytkami. Godne polecenia to miejscowo┼Ťci wypoczynkowe, takie jak: Powidz, Skorz─Öcin, Przyjezierze, Kruszwica i szereg innych. Po┼éo┼╝one na trasie szlaku Parki Krajobrazowe, z unikatowym bogactwem flory i fauny, stwarzaj─ů dodatkow─ů zach─Öt─Ö do odwiedzenia tych stron. Parki Krajobrazowe to: Puszcza Zielonka, Park Krajobrazowy Promno, Lednicki Park Krajobrazowy, Powidzki Park Krajobrazowy i Nadgopla┼äski Park Krajobrazowy.
Zwiedza─ç Szlak Piastowski mo┼╝na na r├│┼╝ne sposoby i w r├│┼╝nym wieku. Dla m┼éodzie┼╝y szk├│┼é podstawowych celow─ů wydaje si─Ö wizyta w ” skansenie miniatur”, pod Pobiedziskami, gdzie wst─Öpnie zapoznaj─ů si─Ö z atrakcjami szlaku: budownictwem sakralnym, ┼Ťwieckim i innymi ciekawostkami tego jedynego w swoim rodzaju szlaku. To co niew─ůtpliwie zainteresuje mi┼éo┼Ťnik├│w historii, architektury, archeologii, etnografii, ale i czystego powietrza i niczym nie zm─ůconej ciszy s─ů r├│wnie┼╝ dodatkowe atrakcje, stworzone przez natur─Ö i cz┼éowieka.
Do tych atrakcji nale┼╝─ů zapewne: pojawiaj─ůce si─Ö co roku na jednym z p├│l w Wylatowie piktogramy do dzisiaj nie wyja┼Ťnione ┼║r├│d┼éo ich powstania/, znajduj─ůcy si─Ö w tej miejscowo┼Ťci jedyny w Wielkopolsce drewniany ko┼Ťci├│┼é tr├│jnawowy / spotyka si─Ö powszechnie w okolicach Tomaszowa Lub/ , budowany z oporami punkt widokowy w Dusznie, z kt├│rego ju┼╝ dzisiaj mo┼╝na podziwia─ç panoram─Ö Gniezna, Mogilna, Inowroc┼éawia, Kruszwicy i kopu┼éy Bazyliki w Licheniu, najd┼éu┼╝sza w Polsce kolej linowa transportuj─ůca rud─Ö wapnia , na trasie Pako┼Ť─ç – Strzelno . Udaj─ůc si─Ö w okolice W─ůgrowca, przemierzaj─ůc Szlak Cysterski obejrzyjmy jedyne w Polsce zjawisko skrzy┼╝owania rzek / We┼ény i Nielby/, do niedawna okre┼Ťlane zjawiskiem bifurkacji.
Bogata sie─ç szlak├│w turystycznych pieszych i rowerowych przybli┼╝y to nieopisane bogactwo i pobudzi konieczno┼Ť─ç cz─Östego przyjazdu w to urokliwe miejsce.

II. MAPA SZLAKU I ZABYTKI

Po┼Ťr├│d kilkudziesi─Öciu szlak├│w przebiegaj─ůcych przez nasz kraj, Szlak Piastowski zajmuje szczeg├│lne miejsce. Jego unikalno┼Ť─ç polega na zgromadzonych wzd┼éu┼╝ jego przebiegu zabytkach kultury materialnej, od zarania naszej pa┼ästwowo┼Ťci, a┼╝ po czasy wsp├│┼éczesne. ┼ü─ůczy dwie historyczne dzielnice Polski: ” Maior Polonia”- Wielk─ů Polsk─Ö i Kujawy. Na tych ziemiach w po┼éowie X w rodzi┼éa si─Ö polska pa┼ästwowo┼Ť─ç, tutaj powsta┼éy grody, kt├│re odegra┼éy decyduj─ůc─ů rol─Ö w pierwszych latach monarchii wczesnopiastowskiej. W regestrze Mieszka I, ” Dagome iudex”, z 992 roku wyst─Öpuje pod nazw─ů Schinesge – Ksi─Östwo Gnie┼║nie┼äskie. W latach 60 XX wieku przyst─ůpiono do zagospodarowania Szlaku, a na terenie Kujaw zostaje on oznakowany stylizowanym or┼éem piastowskim.
Interesuj─ůca rze┼║ba terenu, Wysoczyzna Pozna┼äska, Wysoczyzna Gnie┼║nie┼äska i Pojezierze Gnie┼║nie┼äskie- kraina 1000 jezior, z najwi─Ökszym jeziorem Gop┼éem w Kruszwicy dodaje szlakowi dodatkowych walor├│w.

—– Trasa g┼é├│wna szlaku —– Trasy boczne szlaku

Trasa przebiegu szlaku rysuje charakterystyczn─ů ├│semk─Ö i biegnie z Poznania przez Pobiedziska, Ostr├│w Lednicki, Gniezno, Rogowo, G─ůsaw─Ö, Biskupin, Wenecj─Ö, ┼╗nin, Lubostro┼ä, Pako┼Ť─ç, Ko┼Ťcielec Kujawski, Inowroc┼éaw, Kruszwic─Ö, Strzelno, Kwieciszewo, Wylatowo, Mogilno, Trzemeszno, Orchowo, Witkowo, Grzybowo, Wrze┼Ťni─Ö, Nekl─Ö, Giecz, Gu┼étowy, Swarz─Ödz i Pozna┼ä.
Bogactwo zabytk├│w, z r├│┼╝nych epok historycznych, urozmaicony krajobraz, bogactwo flory i fauny oraz liczne akweny wodne / rzeki i jeziora/ zach─Öcaj─ů do odwiedzenia tego regionu. Dobrze rozwini─Öta baza hotelowa / schroniska i pr─Ö┼╝nie rozwijaj─ůca si─Ö agroturystyka u┼éatwi─ů podr├│┼╝ w czasie i przestrzeni.
Pozna┼ä – gr├│d nad Wart─ů, kt├│ry odegra┼é znacz─ůc─ů rol─Ö w procesie kszta┼étowania si─Ö polskiej pa┼ästwowo┼Ťci. Tutaj w roku 968 powstaje pierwsze biskupstwo- misyjne na ziemiach polskich, z biskupem Jordanem.
Najstarsza cz─Ö┼Ť─ç miasta to Ostr├│w Tumski, po┼éo┼╝ony w wid┼éach rzek Warty i Cybiny. Katedra gotycka, Pod wezwaniem ┼Ťw. Piotra i Paw┼éa z domniemanymi grobami dw├│ch pierwszych w┼éadc├│w Polski: Mieszka I i Boles┼éawa Chrobrego, pozosta┼éo┼Ť─ç misy chrzcielnej i Z┼éotej Kaplicy” z pomnikiem wspomnianych w┼éadc├│w, nagrobki biskup├│w.
Katedra ┼Ťw. Piotra i Paw┼éa

ÔÇ×Z┼éota KaplicaÔÇŁ
W pobli┼╝u katedry kaplica NMP, w kt├│rej s─ůsiedztwie odkryto relikty pallatium ksi─ů┼╝─Öce z kaplic─ů. Na rynku Starego Miasta renesansowy ratusz, wg projektu Jana Baptisto di Quadro, z loggiami , zegarem i charakterystycznymi dla Poznania ” kozio┼ékami”, Waga Miejska, pa┼éace Dzia┼éy┼äskich i Miel┼╝y┼äskich oraz rekonstruowany zamek Przemys┼éa II, na G├│rze Przemys┼éawa. Nieopodal rynku barokowy ko┼Ťci├│┼é farny, z transeptem.
Pozna┼ä miasto z licznymi muzeami, bogatym ┼╝yciem kulturalnym i licznymi wy┼╝szymi uczelniami. Nad sztucznym zbiornikiem wodnym, ko┼Ťci├│┼é pod wezwaniem ┼Ťw. Jana Jerozolimskiego, z roku 1185, b─Öd─ůcy najstarsz─ů budowl─ů roma┼äsk─ů w Polsce, wzniesion─ů z ceg┼éy. Ko┼Ťci├│┼é ┼Ťw. Wojciecha, z krypt─ů zas┼éu┼╝onych Wielkopolan.
Wierzenica – wie┼Ť nad rzek─ů G┼é├│wn─ů, w┼éasno┼Ť─ç Augusta Cieszkowskiego- wybitnego filozofa, autora 6 tomowego dzie┼éa Ojcze Nasz. Go┼Ťciem filozofa by┼é polski poeta Zygmunt Krasi┼äski. W drewnianym ko┼Ťciele grobowiec Cieszkowskich.
Uzarzewo – pa┼éac rodziny ┼╗ychli┼äskich, zbudowany w latach 1860- 1865 w otoczeniu parku, z okazami drzew / platan, modrzew/. Obecnie w pa┼éacu mie┼Ťci si─Ö Muzeum ┼üowiectwa i My┼Ťlistwa, w dawnej stajni ” ostoja zwierz─ůt” i bogate zbiory ptactwa.
Pobiedziska – nazwa pochodzi od s┼éowa ” pobieda”- zwyci─Östwo. ┼╣r├│d┼éa podaj─ů, ┼╝e w pobli┼╝u dzisiejszego miasteczka ksi─ů┼╝e Kazimierz Odnowiciel st┼éumi┼é ” bunt Mas┼éawa”.
W pobli┼╝u rynku jednonawowy ko┼Ťci├│┼é gotycki. W murze zewn─Ötrznym oko┼éo 1000 otwor├│w ogniowych / najwi─Öcej w Wielkopolsce oraz pomnik Powsta┼äc├│w Wielkopolskich. W Polskiej Wsi prywatne Liceum prowadzone przez Zgromadzenie Si├│str Sacre Coure.

Pobiedzisko: gotyckie katedry miniatury – pozna┼äska i gnie┼║nie┼äska

Moraczewo – na wzg├│rze przy g┼é├│wnej drodze 3 wiatraki ko┼╝laki i zagroda m┼éynarza.
W pobli┼╝u pozosta┼éo┼Ť─ç grodziska wczesno┼Ťredniowiecznego, kt├│ry m├│g┼é pe┼éni─ç zwierzchni─ů w┼éadz─Ö wojskow─ů nad s─ůsiednim Ostrowem Lednickim.

Moraczewo – Gr├│d wczesno┼Ťredniowieczny
Ostr├│w Lednicki – wyspa na jeziorze Lednickim z ruinami pallatium ksi─ů┼╝─Öcego z kaplic─ů w kszta┼écie krzy┼╝a greckiego, w kt├│rym odkryto dwa baseny chrzcielne. Kaplica wzorowana na podobnej budowli z Rawenny, ┼Ťlad powszechnej akcji chrzcielnej oraz ruiny ko┼Ťcio┼éa grodowego z prze┼éomu X i XI wieku, z dwoma grobami roma┼äskimi w nawie. Budowle preroma┼äskie, wzniesione z kamienia polnego, po┼é─ůczonego zapraw─ů wapienn─ů. Na tzw. Ma┼éym Skansenie wiatrak- ko┼║lak, z 1585 roku, z Gry┼╝yny k. Ko┼Ťciana oraz Muzeum- skarbczyk. W dawnej stodole muzeum ze zbiorami militari├│w z po┼éowy XI wieku, l├│d┼╝- d┼éubanka oraz relikty mostu wschodniego, tzw ” gnie┼║nie┼äskiego, zbudowanego w latach 964- 966, kt├│ry z mostem zachodnim ┼é─ůczy┼éy wysp─Ö z l─ůdem sta┼éym.

Kaplica

Wielkopolski Park Etnograficzny- na powierzchni 20 ha powstanie oko┼éo 80 obiekt├│w wiejskich, pochodz─ůcych z terenu Wielkopolski i Pa┼éuk. W┼Ťr├│d ju┼╝ istniej─ůcych obiekt├│w spotykamy min: ku┼║ni─Ö, zagrody ch┼éopskie, karczma, drewniany ko┼Ťci├│┼é z Wartkowic, zagroda holenderska, m┼éyn wodny, wiatraki – ko┼║lak, paltrak i holender.
Kaplica z Ot┼éoczyna k. Aleksandrowa Kuj. Murowany dw├│r polski ze Studzie┼äca k. Rogo┼║na i dwie murowane oficyny z ┼üomnicy k. Zb─ůszynia.
Kaplica z Otłoczyna

Imio┼éki – na brzegu jeziora Lednickiego, z inicjatywy od Dominikan├│w z Poznania, w roku 1997 , na sztucznym wzniesieniu ustawiono metalow─ů ryb─Ö, symbolizuj─ůca Chrystusa / ┼éac. ICHTYS – Jezus Chrystus Syn Bo┼╝y Zbawiciel / . Brama nazwana Bram─ů III Tysi─ůclecia, jest corocznie miejscem spotka┼ä m┼éodzie┼╝y, z ca┼éej Polski i kraj├│w s─ůsiednich. W roku 2004 zorganizowano pierwsze spotkanie senior├│w.
┼üubowo – wie┼Ť przy drodze w kierunku Gniezna, drewniany ko┼Ťci├│┼é z XVII w , z drewnian─ů wie┼╝─ů i rokokowym wyposa┼╝eniem wn─Ötrza.
Gniezno – Pierwsza Stolica Polski, Miasto ┼Üwi─Ötego Wojciecha, po┼éo┼╝one na Wysoczy┼║nie Gnie┼║nie┼äskiej, na siedmiu wzg├│rzach. Wzg├│rze Lecha, G├│ra Kr├│lewska staje si─Ö miejscem posadowienia grodu ksi─Ö┼╝─Öcego i trzech podgrodzi, kt├│ry staje si─Ö centrum powstaj─ůcego pa┼ästwa polskiego. W roku 970 powstaje pierwsza ┼Ťwi─ůtynia, okre┼Ťlana mianem ” Matka Polskich Katedr”. Tu┼╝ za jej murami zostaje pochowana ┼╝ona Mieszka I, a w roku 999, w o┼étarzu ┼Ťwi─ůtyni zostaje z┼éo┼╝one cia┼éo pierwszego polskiego ┼Ťwi─Ötego- Wojciecha. W roku 1000 do Gniezna przybywa Cesarz Niemiec Otton III Rudy, odda─ç cze┼Ť─ç swojemu przyjacielowi – ┼Ťw. Wojciechowi i spotka─ç si─Ö z Boles┼é─ůwem Chrobrym. Na odbywaj─ůcym si─Ö Synodzie ko┼Ťcio┼éa polskiego zostaje powo┼éana do ┼╝ycia pierwsza na naszych ziemiach Stolica Arcybiskupia, w Gnie┼║nie z biskupstwami w Krakowie, Wroc┼éawiu i Ko┼éobrzegu. Pierwszym Arcybiskupem zostaje brat ┼Ťw. Wojciecha – Radzim Gaudenty. W 1025 roku katedra staje si─Ö miejscem koronacji pierwszego kr├│la Polski – Boles┼éawa Chrobrego i jego syna Mieszka II. Gniezno by┼éo ┼Ťwiadkiem koronacji 5 pierwszych kr├│l├│w Polski.
Katedra pw. Wniebowzi─Öcia NMP, Sanktuarium ┼Ťw. Wojciecha, w g┼é├│wnym zr─Öbie gotycka , w podziemiach zachowane relikty wcze┼Ťniejszych budowli, pozosta┼éo┼Ť─ç ogniska wiciowego i groby roma┼äskie. Pod naw─ů po┼éudniow─ů nekropolia Prymas├│w Polski. Najcenniejszy zabytek katedry to s┼éynne roma┼äskie ” Drzwi Gnie┼║nie┼äskie” wykonane w IV ─çwierci wieku XII, nazywane ” Klejnotem Kr├│lestwa”. Na 18 scenach przedstawiono ┼╝ycie ┼Ťw. Wojciecha, od narodzin do z┼éo┼╝enia w grobie w Gnie┼║nie. Nad drzwiami ozdobny portal, z tympanonem przedstawiaj─ůcym scen─Ö ” S─ůdu Ostatecznego” W prezbiterium katedry trumienka relikwiarz ┼Ťw. Wojciecha, wykonana w roku 1662 przez Piotra van der Renena, z fundacji Pilichowicza, podtrzymywana przez 6 or┼é├│w i 4 figury przedstawicieli stan├│w polskich. Relikwiarz otacza konfesja wzorowana na konfesji ┼Ťw. Piotra z Rzymu- Berniniego. Spiralne kolumny i lambrekiny, wszystko pokryte 24 karatowym z┼éotem oraz tumba ┼Ťw. Wojciecha nakryta p┼éyt─ů marmurow─ů, z postaci─ů ┼Ťwi─Ötego, herbem Poraj i dwoma psami. P┼éyta wykonana przez Hansa Brandta. O┼étarz posoborowy, po┼Ťwi─Öcony przez Ojca ┼Üwi─Ötego Jana Paw┼éa II w roku 1997. O┼étarz wykonany przez Heinricha Gerharda Buckera, z dwoma poz┼éacanymi p┼éytami, z przedstawieniami 16 scen z ┼╝ycia Jezusa Chrystusa i Matki Boskiej. Pod ch├│rem muzycznym p┼éyta nagrobna arcybiskupa Zbigniewa Ole┼Ťnickiego, d┼éuta Wita Stwosza. Przy katedrze pomnik Boles┼éawa Chrobrego, ko┼Ťci├│┼é ┼Ťw. Jerzego z w─ůtkami muru roma┼äskiego – pozosta┼éo┼Ť─ç zamku ksi─ů┼╝─Öcego, w zabudowaniach kanonii arcybiskupa Teodora Potockiego Muzeum Archidiecezjalne, ze skarbami gnie┼║nie┼äskiej katedry – kielich ┼Ťw. Wojciecha, pier┼Ťcienie arcybiskup├│w i relikwiarze oraz Archiwum Archidiecezjalne z zabytkami pi┼Ťmiennictwa – pergaminy, starodruki i ksi─Ögi liturgiczne. Przy ulicy J. ┼üaskiego Pa┼éac Arcybiskup├│w wg projektu F. Schinkla.
Na Wzg├│rzu ┼Üwi─Ötoja┼äskim jednonawowy gotycki ko┼Ťci├│┼é pod wezwaniem ┼Ťw. Jana Chrzciciela, z po┼éowy XIV w, okre┼Ťlany jako 3 N ÔÇô najmniejszy i najstarszy. W prezbiterium polichromia wykonana metod─ů ” all secco” ze scenami z ┼╝ycia Matki Boskiej, Jezusa Chrystusa i ┼Ťw. Jana Chrzciciela, na sklepieniu 17 g┼é├│w prorok├│w i kr├│l├│w, krzy┼╝e bo┼╝ogrobc├│w oraz symbole, takie jak: ob┼╝arstwo, pycha, macierzy┼ästwo i wiaro┼éomstwo. Przy ul. Farnej ko┼Ťci├│┼é pod wezwaniem ┼Ťw. Tr├│jcy, z po┼éowy XV w. We wn─Ötrzu ko┼Ťcio┼éa ambona w kszta┼écie ┼éodzi, z rozpostartym ┼╝aglem, obraz ┼Üw. Rodzina przy wieczerzy. Na skwerze przy ko┼Ťciele garnizonowym pomnik ┼Ťw. Wojciecha, po┼Ťwi─Öcony w roku 1997 przez Papie┼╝a Jana Paw┼éa II.
Atrakcj─ů turystyczn─ů Gniezna jest niew─ůtpliwie czynna kolejka w─ůskotorowa, kursuj─ůca na trasie Gniezno- Anastazewo.

archikatedra gnie┼║nie┼äska; relikwiarz ┼Ťw. Wojciecha; Drzwi Gnie┼║nie┼äskie

Matka Bo┼╝a Pocieszenia – Pani Gniezna
┼éaskami s┼éyn─ůcy obraz w Sanktuarium OO. Franciszkan├│w
– koronowany przez Jana Paw┼éa II w dniu 3.06.1997 r.
LEGENDA
O pocz─ůtkach historii Gniezna m├│wi legenda o trzech braciach. Byli to Lech, Czech i Rus. Przedzierali si─Ö przez puszcze w poszukiwaniu ziemi, na kt├│rej mogliby si─Ö osiedli─ç. Nieprzebyte bory przerzedzi┼éy si─Ö, a┼╝ nagle urwa┼éy jak uci─Öte toporem i wtedy oczom id─ůcych ukaza┼é si─Ö uroczy krajobraz: rozleg┼éa dolina okolona pag├│rkami i oblana wie┼äcem niewielkich jezior. Na najwy┼╝szym wzg├│rzu, na starym samotnym d─Öbie orze┼é mia┼é swoje gniazdo. Urzeczony tym widokiem Lech rzek┼é: „Tego or┼éa bia┼éego przyjmuj─Ö za god┼éo ludu swego, a wok├│┼é d─Öbu zbuduj─Ö gr├│d sw├│j i od orlego gniazda Gniezdnem go nazw─Ö”. I Lech osiad┼é wraz ze swym ludem, za┼Ť Czech pod─ů┼╝y┼é na po┼éudnie, a Rus na wsch├│d od siedziby Lecha.
Pa┼éuki – przekraczaj─ůc most na rzece We┼énie wje┼╝d┼╝amy na teren wojew├│dztwa kujawsko- pomorskiego. W okolicach Rogowa szlak wkracza na Pa┼éuki, historyczn─ů dzielnic─Ö wchodz─ůc─ů w sk┼éad Wielkopolski. Kraina o powierzchni 2 000 km z du┼╝─ů ilo┼Ťci─ů jezior / ok. 130/ i rzek. Stolic─ů Pa┼éuk jest miasto ┼╗nin, kt├│re mia┼é za┼éo┼╝y─ç starszy brat ┼Ťw. Wojciecha- Sobieb├│r S┼éawnikowicz.
Rogowo – du┼╝a wie┼Ť le┼╝─ůca na przesmyku jezior: Zio┼éo i Rogowskiego. Jan D┼éugosz pisa┼é ” w miejscu gdzie rzeka We┼éna ┼é─ůczy jezioro Zio┼éo z jeziorem Rogowskim
Rozpoczynaj─ů si─Ö Pa┼éuki. We wsi zabytkowy eklektyczny ko┼Ťci├│┼é, z XIX w, pw ┼Ťw Doroty. W rynku g┼éaz- pomnik po┼Ťwi─Öcony lotnikom- ofiarom katastrof lotniczych.
3 km od wsi miejscowo┼Ť─ç Rzym, gdzie w przesz┼éo┼Ťci sta┼éa karczma ” Rzym”, w kt├│rej bies za┼╝─ůda┼é od Pana Twardowskiego duszy.
Marcinkowo G├│rne – na skraju wsi pomnik ksi─Öcia krakowsko- sandomierskiego Leszka Bia┼éego, kt├│ry w tym miejscu zgin─ů┼é z r─ůk woj├│w ksi─Öcia pomorskiego ┼Üwi─Ötope┼éka, w roku 1227, w trakcie zjazdu ksi─ů┼╝─ůt w G─ůsawie. Pierwszy pomnik ods┼éoni─Öto w roku 1927, zniszczony przez Niemc├│w, ponownie ods┼éoni─Öty w roku 1973.
W parku dworek z Ipołowy XVIII wieku.

G─ůsawa – wie┼Ť, miejsce zjazdu ksi─ů┼╝─ůt w 1227, w rynku ko┼Ťci├│┼é, pw ┼Ťw. Miko┼éaja, z roku 1647, w 1818 dobudowano kaplic─Ö murowan─ů- otynkowan─ů, w kszta┼écie rotundy. Wewn─ůtrz ko┼Ťcio┼éa polichromia wykonana przez Drapiewskich. W XVIII wieku do G─ůsawy przeniesiono Akademi─Ö Lubra┼äskiego z Poznania.

Biskupin – 2 km od G─ůsawy , na p├│┼éwyspie jeziora Biskupi┼äskiego osada obronna lud├│w kultury ┼éu┼╝yckiej, za┼éo┼╝ona ok. roku 740 p.n.e. Na pierwotnej wyspie powsta┼éa osada, kt├│r─ů w czasie pe┼éni rozkwitu zamieszkiwa┼éo od 900 do 1200 os├│b. Wyspa otoczona falochronem / ok. 30000 pali drewnianych wbitych w dno jeziora pod k─ůtem 45%, wa┼é drewniany o wysoko┼Ťci 6 m. wype┼éniony kamieniami i piaskiem. Brama wjazdowa, wewn─ůtrz osady ulica okr─Ö┼╝na i ulice poprzeczne, wzd┼éu┼╝ kt├│rych usytuowano 13 rz─Öd├│w dom├│w, zbudowanych metod─ů sumikowo- ┼é─ůtkow─ů. Ludno┼Ť─ç zajmowa┼éa si─Ö upraw─ů roli, hodowl─ů, rybo┼é├│wstwem, my┼Ťlistwem i zbieractwem. Osada odkryta w 1933 roku przez Walentego Szwajcera. Obecnie rekonstrukcja osady, muzeum i zagroda zwierz─ůt. Co roku w miesi─ůcu wrze┼Ťniu Muzeum w Biskupinie staje si─Ö miejscem festyn├│w archeologicznych.

Biskupin

Opis Biskupina
OSADA
Osiedle obronne kultury łużyckiej zbudowane zostało na podmokłym półwyspie o powierzchni około 2 hektarów.

Ca┼éy p├│┼éwysep mia┼éa charakter torfiastej ┼é─ůki, kt├│ra w cz─Ö┼Ťci p├│┼énocnej wznosi┼éa si─Ö oko┼éo 80 cm, a w po┼éudniowej oko┼éo 120 cm ponad wody otaczaj─ůcego go Jeziora Biskupi┼äskiego.

FALOCHRON
P├│┼éwysep o wymiarach 190 x 125 metr├│w otacza┼é szeroki od 3 do 8 metr├│w falochron, zbudowany z d─Öbowych i sosnowych pali, wbitych pod k─ůtem 45 stopni w brzeg i dno jeziora. Pale o ┼Ťrednicy 20 – 30 cm i d┼éugo┼Ťci oko┼éo 2,5 – 3,5 m by┼éy zaostrzone na ko┼äcach. U┼éatwia┼éo to wbijanie ich w pod┼éo┼╝e za pomoc─ů urz─ůdzenia przypominaj─ůcego wsp├│┼écze┼Ťnie u┼╝ywane kafary.

Zewn─Ötrzny obw├│d falochronu, sk┼éadaj─ůcego si─Ö z trzech do dziewi─Öciu rz─Öd├│w pali, wynosi┼é 512 m. Dla wykonania falochronu, zbudowanego z 18 – 20 tysi─Öcy pali, wyr─ůbano w okolicznych lasach oko┼éo 4 tysi─ůce drzew. Falochron zabezpiecza┼é brzegi przed podmywaniem i utrudnia┼é dost─Öp do osiedla.

WAŁ OBRONNY

Wok├│┼é osady, tu┼╝ za ostatnim rz─Ödem pali, wzniesiono wa┼é obronny. Tworzy┼éy go trzy rz─Ödy d─Öbowych skrzy┼ä ┼é─ůczonych „na zr─ůb”. Skrzynie wype┼énione by┼éy glin─ů, piaskiem i ziemi─ů. Podstaw─Ö wa┼éu stanowi┼éy d─Öbowe, ┼éupane na po┼éowy bale, uk┼éadane w czworoboki. Wa┼é mia┼é d┼éugo┼Ť─ç oko┼éo 460 m, ┼Ťredni─ů szeroko┼Ť─ç 3,5 m i wysoko┼Ť─ç oko┼éo 6 m. Na jego szczycie znajdowa┼éo si─Ö przedpiersie, za kt├│rym mogli chroni─ç si─Ö obro┼äcy.
Belki konstrukcyjne poszczeg├│lnych skrzy┼ä, wystaj─ůce na zewn─ůtrz, by┼éy kr├│tko uci─Öte przy licu wa┼éu, co uniemo┼╝liwia┼éo wspinanie si─Ö po nich ewentualnych napastnik├│w. P┼éaszcz gliniany zabezpiecza┼é jednocze┼Ťnie wype┼énienie wa┼éy przed po┼╝arem i wymywaniem. Wa┼é od strony wewn─Ötrznej wzmocniony by┼é pionowymi i pochylonymi na zewn─ůtrz s┼éupami d─Öbowymi. ┼Üciana wewn─Ötrzna przynajmniej jednej fazy wa┼éu pochylona by┼éa na zewn─ůtrz, co pomaga┼éo we wchodzeniu na niego od strony osiedla. Wspinanie umo┼╝liwia┼éy r├│wnie┼╝ pochylone belki z zaciosami, pe┼éni─ůce rol─Ö drabiny czy te┼╝ schod├│w.
U podstawy wa┼éu, co kilka metr├│w, zgromadzono pryzmy kamieni, kt├│re s┼éu┼╝y┼éy obro┼äcom jako pociski. Do grodu mo┼╝na by┼éo dosta─ç si─Ö tylko od strony po┼éudniowo – zachodniej przez bram─Ö o szeroko┼Ťci oko┼éo 3 m.
POMOST
Nie wyja┼Ťniona do tej pory zosta┼éa kwestia pomostu, kt├│ry od strony p├│┼énocno – wschodniej przylega┼é do falochronu. By─ç mo┼╝e by┼é on u┼╝ywany przez biskupi┼äskich rybak├│w do cumowania, suszenia sieci i do innych prac gospodarczych. Z pomostu do wn─Ötrza grodu musia┼éo istnie─ç „sekretne”, znane tylko mieszka┼äcom Biskupina przej┼Ťcie.

BRAMA
Bram─Ö zamyka┼éy dwuskrzyd┼éowe wrota, osadzone na drewnianych czopach, wpuszczonych w pr├│g i belk─Ö nadporo┼╝a. Dost─Öpu do bramy broni┼éa drewniana wie┼╝a, kt├│ra g├│rowa┼éa nad wa┼éami i ca┼éym osiedlem oraz stanowi┼éa dogodny „punkt obserwacyjny”. Po obydwu stronach wjazdu znajdowa┼éy si─Ö dwa wysokie rz─Ödy pali, kt├│re dodatkowo ogranicza┼éy dost─Öp do wr├│t. Zw─Ö┼╝ony wjazd do grodu uniemo┼╝liwia┼é prowadzenie ataku przez wi─Öksz─ů liczb─Ö napastnik├│w jednocze┼Ťnie. Ponadto pomost prowadz─ůcy do grodu by┼é tak usytuowany, ┼╝e ka┼╝dy, kto chcia┼é wej┼Ť─ç lub wjecha─ç do ┼Ťrodka, musia┼é przedtem min─ů─ç kilkunastometrowy odcinek, maj─ůc wa┼é po prawej stronie. Nie m├│g┼é wi─Öc zas┼éania─ç si─Ö tarcz─ů trzyman─ů w lewej r─Öce. Od bramy do brzegu jeziora prowadzi┼é drewniany most o szeroko┼Ťci 3 m. Jego konstrukcj─Ö wspiera┼éy masywne s┼éupy, zako┼äczone czworok─ůtnymi czopami, na kt├│re na┼éo┼╝one by┼éy poprzeczne bierwiona z odpowiednimi wyci─Öciami. Przypuszczalnie przy budowie mostu wykorzystano naturalne p┼éycizny jeziora i skierowano go od bramy grodu w kierunku po┼éudniowym, a nast─Öpnie na zach├│d. Most mia┼é 250 m d┼éugo┼Ťci.

PLAC
Wewn─ůtrz grodu, przy bramie, znajdowa┼é si─Ö niewielki plac, wy┼éo┼╝ony faszyn─ů i przesypany glin─ů zmieszan─ů z piaskiem. By┼é on przypuszczalnym miejscem zebra┼ä i wiec├│w mieszka┼äc├│w oraz mia┼é znaczenie komunikacyjne, gdy┼╝ na w─ůskich uliczkach nie mog┼éy si─Ö wymin─ů─ç ani zawraca─ç wozy.
Znaleziska osi woz├│w wskazuj─ů, ┼╝e mia┼éy one ok. 1, 8 m szeroko┼Ťci. U┼╝ywano woz├│w o ko┼éach tarczowych z ruchom─ů osi─ů, znanych w Europie ju┼╝ w okresie epoki br─ůzu, co potwierdzaj─ů znaleziska w Mercurago we W┼éoszech.

BUDOWA GRODU

O znakomitej organizacji budowniczych osiedla w Biskupinie i o ogromnym wysi┼éku w┼éo┼╝onym w jego budow─Ö ┼Ťwiadczy fakt, ┼╝e zu┼╝yto do tego celu kilka tysi─Öcy metr├│w sze┼Ťciennych drewna. Do wype┼énienia samej konstrukcji skrzyniowej wa┼éu zu┼╝yto ponad 1000 m3 ziemi, gliny i piasku, kt├│re trzeba by┼éo przetransportowa─ç na p├│┼éwysep.
Najnowsze badania potwierdzi┼éy poprzednie przypuszczenie, ┼╝e osiedle starsze w Biskupinie zbudowane zosta┼éo w ci─ůgu kilku lat. Co wi─Öcej, wi─Ökszo┼Ť─ç drewna d─Öbowego uzyskano w ci─ůgu jednej zimy ┼Ťcinaj─ůc tysi─ůce drzew.
Wi─Ökszo┼Ť─ç rob├│t ciesielskich przeprowadzono na l─ůdzie sta┼éym, a przygotowane elementy transportowano po lodzie na wysp─Ö. Tutaj jedynie dopasowywano „znormalizowane” sumiki i ┼é─ůtki i montowano z nich chaty.
WSPÓLNOTA
Jednakowe rozmiary dom├│w i ich podobne wyposa┼╝enie wskazuj─ů na to, ┼╝e grupa zamieszkuj─ůca osiedle by┼éa ma┼éo zr├│┼╝nicowana. Swoj─ů organizacj─Ö opiera┼éa na wsp├│lnocie rodowej. O wa┼╝niejszych sprawach decydowa┼é wiec, czyli zgromadzenie wszystkich doros┼éych mieszka┼äc├│w osady.

PRZEBUDOWA GRODU
W czasie bada┼ä osiedla obronnego kultury ┼éu┼╝yckiej w Biskupinie, odkryto co najmniej trzy fazy jego istnienia. Podany powy┼╝ej opis nale┼╝y odnie┼Ť─ç do osiedla starszego. Wyr├│┼╝niono trzy kolejne wa┼éy obronne, dwie zabudowy wn─Ötrza osiedla obronnego oraz m┼éodsz─ů osad─Ö otwart─ů, wykorzystuj─ůc─ů p├│┼éwysep jedynie jako miejsce z natury obronne, bez otaczania go wa┼éami. M┼éodsze osiedle by┼éo mniejsze, zabudowane g┼é├│wnie z drewna sosnowego. Mniejsze by┼éy domy licz─ůce ┼Ťrednio 40 – 60 m2, a zbudowany r├│wnolegle do rozwaliska poprzedniego wa┼é mia┼é szeroko┼Ť─ç niewiele ponad 2 m. W cz─Ö┼Ťci p├│┼énocnej wa┼é dochodzi┼é jedynie do bocznych ┼Ťcian ostatniego rz─Ödu dom├│w. Dlatego te┼╝ ulica okr─Ö┼╝na przebiega┼éa w tej cz─Ö┼Ťci przed ostatnim rz─Ödem dom├│w.
┼Ülady licznych napraw i rozbi├│rek wskazuj─ů na to, ┼╝e pomi─Ödzy poszczeg├│lnymi chatami, stojacymi jak w starszym osiedlu mog┼éy istnie─ç przej┼Ťcia. Zacz─Öto te┼╝ stawia─ç wewn─ůtrz budynki gospodarcze. Zmieniono dojazd do grodu, prowadz─ůc go wzd┼éu┼╝ falochronu, a nast─Öpnie na po┼éudniowy wsch├│d ku suchej, piaszczystej k─Öpie. Od strony zewn─Ötrznej dojazd ten zabezpieczono podw├│jnym rz─Ödem s┼éup├│w – palisad─ů.
KONSERWACJA
Po opuszczeniu wyspy przez jej mieszka┼äc├│w, ca┼éy teren zosta┼é zalany i zamulony. Znaczny ci─Ö┼╝ar budowli powodowa┼é, ┼╝e grz─Öz┼éy one w podmok┼éym gruncie. Konserwuj─ůce w┼éa┼Ťciwo┼Ťci namu┼é├│w i brak dost─Öpu powietrza sprawi┼éy,

┼╝e drewniane konstrukcje zachowa┼éy si─Ö w znakomitym stanie do czas├│w wsp├│┼éczesnych, lecz ods┼éoni─Öte w czasie wykopalisk, nara┼╝one s─ů na destrukcyjne dzia┼éanie czynnik├│w zewn─Ötrznych. Drewno biskupi┼äskie, kt├│re przetrwa┼éo pod warstw─ů torfu oko┼éo 2700 lat, po ods┼éoni─Öciu nara┼╝one jest na zmiany temperatury i wilgotno┼Ť─ç, zw┼éaszcza zim─ů, gdy zamarzaj─ůce w szparach drobiny lodu rozsadzaj─ů kawa┼éki drewna. Pr├│by konserwacji drewna prowadzone s─ů od pocz─ůtku trwania wykopalisk w Biskupinie. Cz─Ö┼Ť─ç wykop├│w z najlepiej zachowanymi konstrukcjami zosta┼éa zatopiona i nie jest ogl─ůdana przez zwiedzaj─ůcych.
W ko┼äcu lat siedemdziesi─ůtych odcinek wa┼éu, bram─Ö i ulic─Ö okr─Ö┼╝n─ů poddano konserwacji ┼╝ywicami fenolowymi. Cz─Ö┼Ť─ç ta udost─Öpniona jest dla zwiedzaj─ůcych. Prace prowadz─ůce do znalezienia odpowiedniej metody konserwacji drewna „in situ” prowadzone s─ů nadal.

REKONSTRUKCJE

Na p├│┼éwyspie zrekonstruowano jedynie fragment osiedla. Najbardziej charakterystycznym z nich jest brama. Po jej obu stronach znajduj─ů si─Ö dwa odcinki wa┼éu oraz falochron. Plany odkrytych w czasie wykopalisk konstrukcji pozwalaj─ů na wiern─ů rekonstrukcj─Ö przyziemnych cz─Ö┼Ťci wszystkich obiekt├│w do wysoko┼Ťci 1 m. Wy┼╝sze partie zrekonstruowano na podstawie niekt├│rych po┼Ťrednich danych. Nie wiemy jaki kszta┼ét mia┼éo np. przedpiersie wa┼éu, za kt├│rym kryli si─Ö obro┼äcy. Domniemanym jest te┼╝ kszta┼ét i wysoko┼Ť─ç wie┼╝y obronnej. Wiernie natomiast zosta┼éy odtworzone wrota grodu, odnalezione w czasie wykopalisk. W 1999 roku zbudowano fragment pe┼énej rekonstrukcji wa┼éu z drewna d─Öbowego. We wn─Ötrzu wa┼éu znajduj─ů si─Ö schody i zwiedzaj─ůcy mog─ů wej┼Ť─ç na jego koron─Ö.
Naprzeciw bramy zbudowano ulic─Ö poprzeczn─ů z dwoma rz─Ödami dom├│w. W ka┼╝dym rz─Ödzie, licz─ůcym osiem dom├│w, znajduje si─Ö jedna pe┼éna rekonstrukcja wn─Ötrza. Wysoko┼Ť─ç wej┼Ťcia do chat zrekonstruowano na podstawie zachowanych, wyplatanych z ga┼é─Özi furtek. Tak┼╝e wysoko┼Ť─ç dom├│w odtworzona zosta┼éa na podstawie ┼é─ůtek, pochodz─ůcych z osiedla starszego, a u┼╝ytych wt├│rnie do wy┼éo┼╝enia pod┼é├│g w chatach.
Nie do ko┼äca wiadomo, czym kryto dachy w ┼éu┼╝yckim Biskupinie. Najbli┼╝sza okolica obfitowa┼éa w trzcin─Ö i sitowie, dlatego te┼╝ u┼╝ycie tych materia┼é├│w wydaje si─Ö najbardziej prawdopodobne. Nie wiadomo, jak wygl─ůda┼éy dok┼éadnie dachy. Rozstaw s┼éup├│w we wn─Ötrzu chat wskazuje jednak, ┼╝e konstrukcja dach├│w opiera┼éa si─Ö na sochach i belce biegn─ůcej w najwy┼╝szym punkcie dachu, zwanej ┼Ťlemieniem. Zbudowane w latach 70-tych rekonstrukcje wymagaj─ů sta┼éych zabieg├│w konserwatorskich. Nowe rekonstrukcje, jakie s─ů planowane na p├│┼éwyspie, b─Öd─ů zbudowane z drewna zakonserwowanego w nasycalni o┼Ťrodka badawczego, powstaj─ůcego przy parkingu od strony G─ůsawy
Wenecja – wie┼Ť nad jeziorami:Biskupi┼äskim, Weneckim , Skrzynk─ů i rzeczk─ů G─ůsawk─ů.
Ruiny zamku, z po┼éowy XIV wieku, nale┼╝─ůcego do Miko┼éaja Na┼é─Öcza, zw. ” Diab┼éem Weneckim” Pierwotnie zamek otoczony czterema naro┼╝nymi bastejami, pot─Ö┼╝nymi murami i fos─ů wype┼énion─ů wod─ů, mia┼é chroni─ç Wielkopolsk─Ö przed najazdami krzy┼╝ackimi. W roku 1972 otwarto w Wenecji Muzeum Kolejki W─ůskotorowej, w kt├│rym zgromadzono parowozy, wagony z lat 1890 do 1960, zwrotnice, znaki kolejowe, rogatka i wyposa┼╝enie stacji kolejowej. Na miejscowym cmentarzu mogi┼éa Walentego Szwajcera- odkrywcy Biskupina.

Kolejka w─ůskotorowa
┼╗nin – stolica Pa┼éuk, miasto po┼éo┼╝one nad jeziorami: ┼╗ni┼äskim Du┼╝ym i Ma┼éym oraz rzek─ů G─ůsawk─ů. W rynku baszta- pozosta┼éo┼Ť─ç Ratusza, dzisiaj ekspozycja muzeum etnograficznego, regionu Pa┼éuk. W budynku Magistratu Muzeum, z bogat─ů kolekcj─ů maszyn i urz─ůdze┼ä drukarskich oraz sal─ů , w kt├│rej organizowane s─ů wystawy tw├│rc├│w Pa┼éuk. Nieopodal Rynku kamienica z nr 8- miejsce urodzin braci: J─Ödrzeja i Jana ┼Üniadeckich- wybitnych polskich uczonych XIX wieku. Zabytkowy- gotycki ko┼Ťci├│┼é ┼Ťw. Floriana, naprzeciwko Sufragania- siedziba muzeum sztuki sakralnej. Stacja pocz─ůtkowa kolei w─ůskotorowej, od 1894 roku kursuj─ůcej na trasie ┼╗nin- Wenecja- Biskupin- Rzym- O┼Ťno, obecnie jako atrakcja turystyczna kursuje na linii ┼╗nin- G─ůsawa

Muzeum sztuki sakralnej
┼╗nin G├│ra – jednonawowy gotycki ko┼Ťci├│┼é z pocz─ůtk├│w XIV wieku. 3 km na pn. Januszkowo, gdzie urodzi┼é si─Ö poeta doby Odrodzenia- Klemens Janicki- uhonorowany przez Papie┼╝a wie┼äcem laurowym.
Lubostro┼ä – w parku zabytkowy pa┼éac, zbudowany w roku 1800 przez Fryderyka Sk├│rzewskiego, wg projektu Aleksandra Zawadzkiego. Budowla wzorowana na s┼éawnej „Villi Capra” Palladiego. Centrum budowli stanowi okr─ůg┼éa sala, nakryta kopu┼é─ů z figur─ů Atlasa d┼║wigaj─ůcego kul─Ö ziemsk─ů. Fronton pa┼éacu stanowi podw├│jny portyk z czterema kolumnami jo┼äskimi, z sentencj─ů ┼éaci┼äsk─ů – ” sobie, przyjacio┼éom i potomnym”. Sala centralna- rotunda- z posadzk─ů wykonan─ů min z drewna r├│┼╝y, ozdobion─ů po┼Ťrodku herbami Polski i Litwy. Na ┼Ťcianach 4 p┼éaskorze┼║by, wykonane przez A. Fr. Smuglewicz├│w ze scenami z historii Kujaw: ” Bitwa pod Plowcami”, ” Spotkanie kr├│lowej Polski Jadwigi z Wielkim Mistrzem Zakonu Krzy┼╝ackiego w Inowroc┼éawiu”, ” Bitwa pod Koronowem” i ” Fryderyk I podpisuje zgod─Ö na budow─Ö kana┼éu Wis┼éa- Warta”. W pa┼éacu go┼Ťcili Stefan Garczy┼äski, Adam Mickiewicz i Wincenty Pol. Obok pa┼éacu klasycystyczna oficyna i zabudowania dworskie / stajnia, wozownia/. Na zach pasmo pag├│rk├│w morenowych, zwane Jab┼éowskimi G├│rami.
Barcin – miasto na granicy Pa┼éuk i Kujaw. Ko┼Ťci├│┼é neoroma┼äski, z pocz─ůtku XX w. Wzg├│rze, na kt├│rym wg tradycji modli┼é si─Ö biskup praski Wojciech, udaj─ůc si─Ö na wypraw─Ö misyjn─ů do Prus├│w.
Kujawy – historyczna dzielnica Polski, dziel─ů si─Ö na ” Kujawy czarne” i ” Bia┼ée- zw. Garbatymi”. Okre┼Ťlenia pochodz─ů od jako┼Ťci gleb. Bogactwem tej krainy s─ů du┼╝e z┼éo┼╝a wapnia i znacz─ůce zasoby soli kamiennej.
Pako┼Ť─ç – miasto nad Noteci─ů, w rynnie jezior: Pakoskiego i Mielno. Ko┼Ťci├│┼é pw wezwaniem ┼Ťw. Bonawentury, wielokrotnie przebudowywany, z kaplic─ů Matki Boskiej Pakoskiej. Nad wej┼Ťciem do kaplicy obraz Bart┼éomieja Strobla ” Adoracja Madonny”. W zakrystii relikwiarz drzewa krzy┼╝a M─Öki Pa┼äskiej / najwi─Ökszy tego typu relikwiarz na ziemiach polskixch/. Od 1628 w Pako┼Ťci znajduje si─Ö jedyna w Wielkopolsce i na Kujawach kalwaria.
Sk┼éada si─Ö z 25 kaplic wzorowanych na Kalwarii Zebrzydowskiej. Przy kaplicy Wniebowst─ůpienia wsp├│lna mogi┼éa 97 konfederat├│w barskich poleg┼éych w potyczce z Kozakami. Na wzg├│rzu kalwaryjskim kaplica ” Ukrzy┼╝owania” z wizerunkiem Golgoty, w o┼étarzu. Ko┼Ťcio┼éem i kalwari─ů opiekuj─ů si─Ö Franciszkanie- reformaci.
Ko┼Ťcielec Kujawski – wie┼Ť z roma┼äskim ko┼Ťcio┼éem, zbudowanym na prze┼éomie XII i XIII wieku, jako jeden z pierwszych wiejskich ko┼Ťcio┼é├│w roma┼äskich na ziemiach polskich. W o┼étarzu g┼é├│wnym kopia obrazu Rafaela ” Przemienienie Pa┼äskie”. W XVI w, w┼éoski architekt Jan Quadro buduje renesansow─ů kaplic─Ö Ko┼Ťcieleckich, z podw├│jnym nagrobkiem i herbami szlacheckimi. Kaplica zwie┼äczona attyk─ů. Po przeciwnej stronie neorenesansowa kaplica, b─Öd─ůca kopi─ů kaplicy Ko┼Ťcieleckich.
W parku krajobrazowym pa┼éac, z pocz─ůtku XIX wieku, w typie neorenesansowej wilii.
Inowroc┼éaw – stolica Kujaw Zach. , w historii stolica ksi─Östwa i wojew├│dztwa inowroc┼éawskiego. Miasto po┼éo┼╝one na bogatych z┼éo┼╝ach soli kamiennej / ok. 2 mld ton/
Na Bia┼éej G├│rze ko┼Ťci├│┼é roma┼äski pw NMP, z XII wieku, z dwoma prostok─ůtnymi wie┼╝ami, z surowym wn─Ötrzem, ko┼Ťci├│┼é pw ┼Ťw. Miko┼éaja, kt├│ry w roku 1397 by┼é miejscem spotkania kr├│lowej Polski ┼Ťw. Jadwigi z Mistrzem Zakonu Krzy┼╝ackiego , neoroma┼äski ko┼Ťci├│┼é pw. Zwiastowania NMP, z ko┼äca XIX wieku, z 76 m. wie┼╝─ů i scen─ů ” Pok┼éonu Trzech Kr├│li” w tympanonie. Od 1875 roku Inowroc┼éaw staje si─Ö miastem- uzdrowiskiem. W parku zdrojowym zbudowano t─Ö┼╝nie, wykorzystuj─ůce miejscowe z┼éo┼╝a soli. Atrakcj─ů miasta jest Muzeum im. Jana Kasprowicza, urodzonego w Szymborzu.

Ko┼Ťci├│┼é Zwiastowania NMP
Kruszwica – miasto nad Gop┼éem, najwi─Ökszym jeziorem Pojezierza Gnie┼║nie┼äskiego, historyczny gr├│d zwi─ůzany z pocz─ůtkami polskiej pa┼ästwowo┼Ťci. Na p├│┼éwyspie Rz─Öpowskim 32 metrowa wie┼╝a, pozosta┼éo┼Ť─ç zamku z czas├│w Kazimierza Wielkiego, nazywana ” Mysi─ů Wie┼╝─ů”. Legenda o okrutnym ksi─Öciu Popielu, kt├│rego zjad┼éy myszy. W roku 1096 zniszczona przez wojska W┼éadys┼éawa Hermana, a w 1271 na rozkaz ksi─Öcia Boles┼éawa Pobo┼╝nego. Kolegiata roma┼äska pod wezwaniem ┼Ťw. Piotra i Paw┼éa, zbudowany w latach 1120- 1140. Jeden z najlepiej zachowanych ko┼Ťcio┼é├│w roma┼äskich w Polsce. Bazylika tr├│jnawowa, z pi─Öcioma absydami, w kszta┼écie p├│┼éwalc├│w nakrytych p├│┼ésto┼╝kami. We wn─Ötrzu strop p┼éaski- drewniany, hemisferyczne sklepienia w prezbiterium i absydach. Hemisferyczne- niebia┼äskie lub ziemskie. Nad wej┼Ťciami portale, wsparte na kolumnach z prostok─ůtnymi kapitelami. Na murach zewn─Ötrznych tajemnicze znaki, min ” wiruj─ůcy krzy┼╝”. W rynku ko┼Ťci├│┼é pw ┼Ťw. Teresy, w kszta┼écie krzy┼╝a greckiego, nakrytego kopu┼é─ů.

Mysia Wie┼╝a Ko┼Ťci├│┼é Roma┼äski ┼Ťw. Piotra i Paw┼éa
Strzelno – miasto, po┼éo┼╝one na Kujawach Bia┼éych, zwi─ůzane z legend─ů o ┼Üw. Wojciechu, kt├│ry udawa┼é si─Ö na wybrze┼╝e Ba┼étyku.
Na Wzg├│rzu ┼Ťw. Wojciecha dwie budowle sakralne: rotunda ┼Ťw. Prokopa- najbardziej tajemniczy obiekt na Szlaku Piastowskim, nieznana data powstania ko┼Ťcio┼éa . Rotunda z kwadratowym prezbiterium, cylindryczn─ů wie┼╝─ů i dwoma absydami. We wn─Ötrzu roma┼äski o┼étarz i od zachodu empora, z roma┼äsk─ů kolumn─ů, tworz─ůc─ů biforium oraz gr├│b fundatora ko┼Ťcio┼éa. Ko┼Ťci├│┼é pw ┼Ťw. Tr├│jcy, z barokow─ů fasad─ů zachodni─ů. Ko┼Ťci├│┼é tr├│jnawowy z transeptem / naw─ů poprzeczn─ů/ i kaplicami: ┼Ťw. Barbary, Norberta i Restytuta. Najcenniejszy zabytek, to s┼éynne roma┼äskie kolumny, odkryte w 1946 roku. Dwie z rze┼╝b─ů figuraln─ů, przedstawiaj─ůc─ů postacie ludzkie, symbolizuj─ůce cnoty, zalety oraz wady i przywary ludzkie, jedna ze spiralnym ┼╝┼éobkowaniem i druga z pozosta┼éo┼Ťci─ů polichromii.
W transepcie Chrystus Ukrzy┼╝owany, w otoczeniu aposto┼é├│w i prorok├│w oraz kilkaset relikwii. W zwie┼äczeniu o┼étarza Chrystus Zmartwychwsta┼éy , a w antepedium Gr├│b Chrystusa. Przed ko┼Ťcio┼éem grupa g┼éaz├│w z rappakiwi ze ┼Ťladami warsztatu kamieniarskiego. Pomi─Ödzy ko┼Ťcio┼éami zabudowania klasztoru Norbertanek, sprowadzonych do Strzelna w II po┼é.XII wieku.
W rynku, na jednej z kamienic tablica po┼Ťwi─Öcona wybitnemu fizykowi ameryka┼äskiemu Albertowi Abrahamowi Michelsonowi, urodzonemu w Strzelnie. Niezwyk┼éym i zagadkowym obiektem jest rotunda ┼Ťw. Prokopa, najwi─Öksza w Polsce budowla roma┼äska za┼éo┼╝ona na planie ko┼éa. Prawdopodobnie rotunda powsta┼éa jako miejsce przechowywania relikwii ┼Üwi─Ötego Krzy┼╝a (takie te┼╝ wezwanie nosi┼éa jeszcze w 1779 roku, kult za┼Ť ┼Ťw. Prokopa narodzi┼é si─Ö tu dopiero w po┼éowie XVIII wieku), mog┼éa tez by─ç mauzoleum rodowym fundatora. Przez stulecia przechodzi┼éa r├│┼╝ne koleje, ale najbardziej ucierpia┼éa w XVII oraz XIX wieku, gdy w czasie przemarszu wojsk napoleo┼äskich zamieniono j─ů na stajni─Ö, a nast─Öpnie przez 80 lat u┼╝ytkowano jako lamus. Odbudowa zosta┼éa podj─Öta dopiero w roku 1892, a funkcje liturgiczne przywr├│cono jej w 1925 roku. Ko┼Ťci├│┼é ten ma unikatowe rozwi─ůzanie przestrzenne. W strzelne┼äskiej rotundzie do nawy przylega od wschodu du┼╝e prezbiterium na rzucie kwadratu, a od zachodu okr─ůg┼éa wie┼╝a z empor─ů na pi─Ötrze; po stronie p├│┼énocnej asymetrycznie umieszczono dwie apsydy, by─ç mo┼╝e miejsce wiecznego spoczynku fundator├│w.

Kwieciszewo – wie┼Ť nad Noteci─ů Zach, przez kt├│r─ů przebiega granica historyczna, oddzielaj─ůca Wielkopolsk─Ö od Kujaw. Gotycki ko┼Ťci├│┼é, z ┼╝eliwn─ů tablic─ů upami─Ötniaj─ůc─ů ” Wiktori─Ö Wiede┼äsk─ů” kr├│la Jana III Sobieskiego.
Mogilno – miasto, kt├│rego nazwa wywodzi si─Ö od mogi┼éy, po┼éo┼╝one nad jeziorem Mogile┼äskim i Wiecanowskim. Pod┼éu┼╝ny rynek, nad brzegiem jeziora Mogile┼äskiego ko┼Ťci├│┼é pw. ┼Ťw. Jana Ewangelisty i zabudowania klasztorne oo benedyktyn├│w, sprowadzonych w roku 1065 przez kr├│la Boles┼éawa ┼Ümia┼éego. Ko┼Ťci├│┼é przebudowywany w r├│┼╝nych okresach, w podziemiach krypta wschodnia i zachodnia. W krypcie wschodniej o┼étarz roma┼äski, z orginaln─ů mens─ů, w pobli┼╝u o┼étarza, w grobie opata znaleziono naczynie liturgiczne, zw. akwamanill─ů, z XII w. W nawach bocznych ko┼Ťcio┼éa jedyne w Wielkopolsce sklepienia kryszta┼éowe. W o┼étarzu obraz Matki Bo┼╝ej, w typie ┼Ünie┼╝nej, na ch├│rze muzycznym sceny z ┼╝ycia kr├│la Boles┼éawa ┼Ümia┼éego i ┼Üw. Stanis┼éawa.
W wirydarzu klasztoru studzienka z XI wieku, o g┼é─Öboko┼Ťci 8 m.
W pobli┼╝u rynku gotycki ko┼Ťci├│┼é ┼Ťw. Jakuba Starszego- Aposto┼éa, patrona pielgrzym├│w.
Na miejscowym cmentarzu mauzoleum ks. Piotra Wawrzyniaka- polskiego patrioty, nazywanego przez Prusak├│w ” Polskim kr├│lem”, w pobli┼╝u gr├│b pani Salomei Glemp- matki Prymasa J├│zefa Glempa.

Klasztor Benedykt├│w

Wylatowo – wie┼Ť nad jeziorem Szyd┼éowskim, na wzg├│rzu jedyny w Wielkopolsce tr├│jnawowy ko┼Ťci├│┼é drewniany. Na polu miejscowego rolnika w miesi─ůcu czerwcu mo┼╝na obserwowa─ç piktogramy, pojawiaj─ůce si─Ö w zbo┼╝u. Powstawanie ich nie jest dotychczas naukowo wyja┼Ťnione.

Trzemeszno – miasto nad jeziorem Trzemesze┼äskim i Popielewskim, zwi─ůzane z postaci─ů ┼Ťw. Wojciecha. Zgodnie z tradycj─ů cia┼éo m─Öczennika po wykupieniu przez Boles┼éawa Chrobrego spoczywa┼éo w Trzemesznie, a nast─Öpnie przeniesiono je do katedry gnie┼║nie┼äskiej. Bazylika pod wezwaniem Wniebowzi─Öcia NMP, przebudowana w stylu barokowym w XVIII wieku przez opata Micha┼éa Ko┼Ťciesz─Ö Kosmowskiego, nakryta kopu┼é─ů na wysokim b─Öbnie. Wok├│┼é kolistej nawy g┼é├│wnej biegnie wieniec 8 kaplic. W centrum bazyliki symboliczny gr├│b ┼Ťw. Wojciecha, a na sklepieniu sceny ze Starego i Nowego Testamentu
/ ofiara Abla, ofiara Abrahama, ofiara Melchidezecha, ┼Ťwi─ůtynia kr├│la Salomona, ofiarowanie Jezusa w ┼Üwi─ůtyni, Moj┼╝esz z tablicami Dziesi─Öcierga Przykaza┼ä, po scen─Ö Ukrzy┼╝owania/. W prezbiterium o┼étarz, z obrazem Zofii Wili┼äskiej- Wniebowzi─Öcie NMP, p┼éaskorze┼║bami 4 Ojc├│w Ko┼Ťcio┼éa Zachodniego. W nawie g┼é├│wnej p┼éaskorze┼║by prorok├│w: Izajasza, Ezechiela, Jeremiasza i Natana napominaj─ůcego kr├│la Dawida.
W pobli┼╝u ko┼Ťcio┼éa dawny Alumnat, z herbami Polski, Litwy i ostatniego kr├│la- Stanis┼éawa Augusta Poniatowskiego. W rynku pomnik Jana Kili┼äskiego- bohatera Insurekcji Ko┼Ťciuszkowskiej w Warszawie, a urodzonego w Trzemesznie. Zabudowania dawnego szpitala ┼Ťw. ┼üazarza. Obok ko┼Ťcio┼éa nieistniej─ůce ju┼╝ zabudowania klasztoru oo Augustian├│w, sprowadzonych do miasta, w XII wieku, przez ksi─Öcia Boles┼éawa III Krzywoustego .
Bazylika Wniebowzi─Öcia NMP
Orchowo – wie┼Ť nad jeziorem Orchowskim, poewangelicki ko┼Ťci├│┼é parafialny, przy drewnianym ko┼Ťciele pw. Wszystkich ┼Üwi─Ötych gr├│b powsta┼äca z 1863 roku.
Witkowo – miasto w powiecie gnie┼║nie┼äskim. W pocz─ůtkach XV wieku funkcje proboszcza pe┼éni┼é p├│┼║niejszy Arcybiskup Gnie┼║nie┼äski Wincenty Kot, kt├│ry opiekowa┼é si─Ö i wychowywa┼é syn├│w polskiego kr├│la W┼éadys┼éawa Jagie┼é┼éy.

Grzybowo – wie┼Ť nad Strug─ů, z drewnianym ko┼Ťcio┼éem z XVIII wieku i kaplic─ů grobow─ů rodziny Lutomskich, z po┼éowy XX w, w kszta┼écie rotundy. Nad brzegiem Strugi dobrze zachowane grodzisko, o ┼Ťrednicy 220 m., z wa┼éami o wysoko┼Ťci 10m. Grodzisko o du┼╝ym znaczeniu na prze┼éomie IX i X w. W czasie prac archeologicznych znaleziono cz─Ö┼Ť─ç skarbu arabskiego.
Wrze┼Ťnia – miasto nad Wrze┼Ťnic─ů, znane ze strajku szkolnego w obronie j─Özyka polskiego.
2 maja 1848 roku pod miastem doszło do krwawej potyczki kosynierów polskich z wojskami pruskimi. W centrum Muzeum kosynierów, strajku szkolnego i grodziska w Grzybowie.
Nekla – miasto na R├│wninie Wrzesi┼äskiej. Neoroma┼äski ko┼Ťci├│┼é pod wezwaniem ┼Ťw. Andrzeja, na fasadzie grupa pasyjna, w o┼étarzu Koronacja MB. Eklektyczny pa┼éac z parkiem krajobrazowym.
Giecz – wie┼Ť nad Moskaw─ů. Za czas├│w Boles┼éawa Chrobrego jeden z wa┼╝niejszych grod├│w pa┼ästwa polskiego. W centrum wsi roma┼äski ko┼Ťci├│┼é Wniebowzi─Öcia NMP. W prezbiterium kamienna mensa o┼étarzowa. Pod posadzk─ů relikty wcze┼Ťniejszych budowli z XI w.
Na skraju wsi grodzisko otoczone wa┼éem drewniano- ziemnym, z ┼éaw─ů kamienn─ů. Nieuko┼äczone pallatium ksi─ů┼╝─Öce z kaplic─ů / wzorowane na Ostrowie Lednickim/, budow─ů nie uko┼äczono z powodu najazdu ksi─Öcia czeskiego Brzetys┼éawa, w 1038 roku. W czasie prac archeologicznych odkryto fundamenty ko┼Ťcio┼éa z X/XI wieku, z dwu wie┼╝ow─ů fasad─ů i krypt─ů relikwiarzow─ů. Ko┼Ťci├│┼é drewniany pw ┼Ťw. Jana Chrzciciela, z trzema o┼étarzami rokokowymi.

Widok grodu i rzut z lotu ptaka pallatium

Gu┼étowy – we wsi szachulcowy ko┼Ťci├│┼é ┼Ťw. Kazimierza , z XVIII wieku. Barokowo- klasycystyczny pa┼éac Bni┼äskich, z dwukondygnacyjn─ů sal─ů balow─ů.
Swarz─Öd┼║ – miasto w pobli┼╝u Poznania, nazywane stolic─ů stolarzy. Skansen pszczelarski, w kt├│rym zgromadzono oko┼éo 220 egzemplarzy uli, barci, typu le┼╝aki, stojaki i bogata kolekcja uli figuralnych.

Ko┼äcz─ůc w─Ödr├│wk─Ö w przesz┼éo┼Ť─ç, wci─ů┼╝ jeszcze pe┼én─ů tajemnic, podziwiaj─ůc zachowane zabytki wzniesione przez pierwszych w┼éadc├│w i ich otoczenie, nale┼╝y doceni─ç tak┼╝e ich m─ůdro┼Ť─ç i polityczn─ů przenikliwo┼Ť─ç, kt├│ra wprowadzi┼éa Polsk─Ö w kr─ůg kultury ┼éaci┼äskiej. Dzi┼Ť, po tysi─ůcu lat historia zatoczy┼éa ko┼éo – wracamy do Europy bez granic, zjednoczonej wsp├│ln─ů kultur─ů…

SPIS TREŚCI:

I. OG├ôLNIE O SZLAKU …………………………………………………………………………str. 1
II. MAPA SZLAKU I ZABYTKI………………………………………………………………str. 4

BIBLIOGRAFIA:
1. ÔÇ×Polska na weekendÔÇŁ ÔÇô Pascal 2003
2. ÔÇ×Biskupin ÔÇô kultura ┼üu┼╝yckaÔÇŁ M. Wierbi┼äski 1989
3. ÔÇ×Polska Atlas KrajoznawczyÔÇŁ – PPWK 1995
4. strona internetowa www.znin.pl
5. strona internetowa www.poznan.pl
6. strona internetowa www.wielkopolska.pl

Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.