Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Nie 艣ci膮gaj zacznij wkuwa膰 ju偶 dzi艣

Topos 偶ycia snu

Print Friendly, PDF & Email

Motyw snu pojawi艂 si臋 w XVII w. w filozofii, nauce, sztuce i literaturze. W XVII w. wolno艣膰 by艂a owocem zakazanym, ogranicza艂y j膮 regu艂y poetyki klasycystycznej, przyznanie rozumowi dominuj膮cej roli w procesie powstania 艣wiata, regu艂y w艂adzy absolutnej, modele zachowa艅 spo艂ecznych. Popularny by艂 pogl膮d 艣w. Augustyna, kt贸ry g艂osi艂, 偶e cz艂owiek wolny mo偶e odwr贸ci膰 si臋 od Boga i d膮偶y膰 do nico艣ci. Podstawowym problemem, kt贸rym zajmowali si臋 my艣liciele XVII w. by艂a kwestia dotycz膮ca mo偶liwo艣ci poznania rzeczywisto艣ci i sposob贸w jej poznania. Kartezjusz przyj膮艂 w swojej filozofii za艂o偶enia, 偶e nie mo偶na rozdzieli膰 jawy od snu.

* „Niechaj 艣pi pijany” Wac艂aw Potocki
艢pi膮cy 艣wiat podobny jest martwemu, Potocki zastosowa艂 uosobienie 艣wiata. Na warcie tego 艣wiata stoi diabe艂, aby nikt nie obudzi艂 ludzko艣ci. Wsp贸艂cze艣nie zadaniem poet贸w jest ostrzeganie cz艂owieka przed niebezpiecze艅stwem. W 艣wiecie Potockiego psy s膮 u艣pione, zosta艂y upojone winem przez diab艂a. Ca艂a ludzko艣膰 艣pi. Heretykiem w tym 艣wiecie nazywany jest ten, co pr贸buje ludzko艣膰 obudzi膰. Cz艂owiek w 艣wiecie Potockiego jest bezbronny wobec z艂a, jest ograniczony, 偶yje w grzechu. Sen w utworze symbolizuje 偶ycie, jako trwanie w grzechu, zgod臋 na z艂o dla 艣wiata.

* „呕ywot – sen i cie艅” Zbigniew Morsztyn
呕ycie cz艂owieka zosta艂o por贸wnane do w臋drowania w ciemno艣ci, w nocy. Cz艂owiek nie wie, co go w 偶yciu spotka, nie zna swojej przysz艂o艣ci. Morsztyn przywo艂uje w utworze motyw ta艅ca 艣mierci. Ku 艣mierci pod膮偶aj膮 wszyscy, kr贸lowie, ksi膮偶臋ta. 呕ycie ich ulega przemijaniu, jest kruche. R贸wnie偶 przywo艂uje topos teatru, por贸wnuj膮c cz艂owieka do cienia, lalki. Cz艂owiek traci umiej臋tno艣膰 odr贸偶nienia snu od jawy. Zaciera si臋 granica mi臋dzy nimi. Zycie staje si臋 snem. W utworze Morsztyna sen symbolizuje 偶ycie jako w臋dr贸wk臋 ku 艣mierci. Zycie cz艂owieka jest kruche, przemija. Ludzie w 偶yciu odgrywaj膮 rol臋, o kt贸rych p贸藕niej nikt ju偶 jie pami臋ta.

* „呕ycie jest snem” Pedro Calderon de la Barca
Dla Zygmunta 偶ycie jest snem, szale艅stwem, cieniem, aktem rozumu, przygod膮, czym艣 bli偶ej nieokre艣lonym. Cz艂owiek odgrywa w 偶yciu kr贸tkotrwa艂膮 rol臋. Wszystko, co otacza cz艂owieka napisane jest na wietrze, a 偶ycie cz艂owieka ko艅czy si臋 艣mierci膮. Bohater Calderona nie chce si臋 obudzi膰, bo wtedy zda艂by sobie spraw臋, 偶e wszystko czego do艣wiadczy艂 jest tylko z艂udzeniem. Dop贸ki cz艂owiek trwa we 艣nie, nie u艣wiadamia sobie w艂asnego istnienia samego siebie. W tym utworze motyw snu symbolizuje 偶ycie, jako co艣 nierealnego, jako cie艅, ucieczk臋 od prawdy o 艣wiecie i sobie samym.

Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *

Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.