Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna. Edukacyjna – szkolna baza wiedzy

Najwi─Öksza baza wypracowa┼ä, konspekt├│w, streszcze┼ä i pomocy szkolnych w Polsce. Ponad 100 tysi─Öcy materia┼é├│w dla szko┼éy podstawowej, ┼Ťredniej oraz z zakresu studi├│w.

Wesele opracowanie lektury.

ÔÇ×WeseleÔÇŁ Stanis┼éawa Wyspia┼äskiego to, bez w─ůtpienia, jedno z najwybitniejszych dzie┼é jakie wyda┼éa M┼éoda Polska .Utw├│r charakteryzuje si─Ö nowatorsk─ů kompozycj─ů ,bogactwem semantycznym i z┼éo┼╝on─ů symbolik─ů .Znaczenie dramatu wykracza jednak znacznie poza problematyk─Ö estetyczn─ů, kontynuuj─ůc tradycj─Ö wielkiego dramatu romantycznego, podejmuje najwa┼╝niejsze zagadnienia polskiego bytu narodowego i jest jednym z tych utwor├│w ,kt├│re kszta┼étowa┼éy wyobra┼║ni─Ö zbiorow─ů Polak├│w .

Utw├│r nawi─ůzuje do autentycznych wydarze┼ä ,a mianowicie do ┼Ťlubu swego przyjaciela Wyspia┼äskiego ,znanego krakowskiego poety Lucjana Rydla ,pochodz─ůcego z podkrakowskiej wsi Bronowice z Jadwig─ů Miko┼éajczyk├│wn─ů. Tak┼╝e wiele postaci dramatu ma swoje czytelne pierwowzory w┼Ťr├│d os├│b ze wsp├│┼éczesnej elity intelektualnej i artystycznej. ÔÇ×WeseleÔÇŁ mo┼╝na wi─Öc odczytywa─ç jako utw├│r z kluczem, silnie osadzony w krakowskich realiach .Sam ┼Ťlub inteligenta z dziewczyn─ů pochodz─ůc─ů z warstwy ch┼éopskiej by┼é g┼éo┼Ťnym wydarzeniem nie tylko towarzyskim , lecz tak┼╝e spo┼éecznym , ┼Ťwiadczy┼é bowiem o prze┼éamywaniu tradycyjnych podzia┼é├│w klasowych .Nale┼╝y go jednak tak┼╝e rozpatrywa─ç na tle tzw. ludomanii, czyli zainteresowania warstw inteligenckich ┼╝yciem, zwyczajami ludu ,w kt├│rych nieco idealistycznie upatrywano najzdrowszej warstwy narodu ,zdolnej d┼║wiga─ç odpowiedzialno┼Ť─ç za jego losy .

Czas w ÔÇ×WeseluÔÇÖÔÇŁ okre┼Ťlony jest do┼Ť─ç dok┼éadnie .Wiemy ,┼╝e akcja dramatu dzieje si─Ö w roku 1900,podczas jednej nocy oraz cz─Ö┼Ťciowo nast─Öpnego ranka .Nad tym czasem realistycznym nadbudowane s─ů jednak liczne i z┼éo┼╝one sensy symboliczne .Najog├│lniej wi─ů┼╝─ů si─Ö one z odrodzeniem ,pocz─ůtkiem ,wyczekiwaniem na to , co nowe ,prze┼éomem .Do takich znacze┼ä odsy┼éa zar├│wno data roczna ,wyznaczaj─ůca koniec starego i pocz─ůtek nowego wieku, jak i sam moment za┼Ťlubin ,wesela, stanowi─ůcy czas szczeg├│lny ,czas sacrum, wyrwany w jaki┼Ť spos├│b za zwyk┼éego porz─ůdku i konaj─ůcy si─Ö z odnowa, nadziej─ů na przysz┼éo┼Ť─ç .Wreszcie o p├│┼énocy rozgrywa si─Ö akt drugi ,kt├│ry nale┼╝y interpretowa─ç w kategoriach wizyjno-symbolicznych . W utworze obecna jest tak┼╝e historia ,przede wszystkim dzi─Öki postaciom symbolicznym ,pochodz─ůcym z przesz┼éo┼Ťci (Wernychora, Sta┼äczyk, Rycerz i inne).

Przestrze┼ä dramatu , podobnie jak czas , nakre┼Ťlona jest w spos├│b szczeg├│┼éowy ,konkretny ,realistyczny ,jak te┼╝ s┼éu┼╝y jako no┼Ťnik znacze┼ä dodatkowych ,symbolicznych. Przestrze┼ä ÔÇ×WeselaÔÇŁ jest kameralna ,rzecz dzieje si─Ö w izbie ,w miejscu zamkni─Ötym, o dobrze zarysowanych granicach . Didaskalia z pocz─ůtku tekstu przynosz─ů opis tego miejsca . Zasad─ů organizuj─ůc─ů przestrze┼ä dramatu jest opozycja; w wn─Ötrzu i poza nim.

Wielowarstwowo┼Ť─ç, wielop┼éaszczyznowo┼Ť─ç ,tak wyra┼╝enie uchwytna w budowie czasu i przestrzeni ;; WeselaÔÇÖÔÇÖ cechuje ca┼éy utw├│r ,w kt├│rym zestawiaj─ů si─Ö ze sob─ů r├│┼╝ne perspektywy .Wyst─Öpuj─ů w dramacie postaci realistyczne i fantastyczne, warstwa obyczajowa i warstwa fantastyczna, ton tragiczny przeplata si─Ö z komizmem ,towarzyskie ,anegdotyczne wydarzenie przeradza si─Ö w narodowy dramat ,losy indywidualne przeplataj─ů si─Ö w losy zbiorowo┼Ťci.

Opisuj─ůc budow─Ö dramatu ,odwo┼éywano si─Ö cz─Östo do tzw. kompozycji szpakowej-pary postaci niejako wy┼éaniaj─ů si─Ö z grupy ,wypowiadaj─ů swoje kwestie i ust─Öpuj─ů miejsca kolejnym bohaterom .Godna podkre┼Ťlenia jest tak┼╝e rola ta┼äca w,, WeseluÔÇÖÔÇÖ. Nie tylko stanowi on wa┼╝ny motyw, lecz tak┼╝e stanowi istotny chwyt kompozycyjny ,nadaj─ůc ca┼éemu widowisku charakterystyczny rytm. Dlatego w┼éa┼Ťnie budow─Ö utworu okre┼Ťla si─Ö mianem parabaletowej.

Dzie┼éo Wyspia┼äskiego odczytywane jest jako wielki dramat narodowy, jako ┼╝e porusza podstawowe problemy i dylematy zbiorowo┼Ťci polskiej prze┼éomu wieku.
Wprowadzenie do utworu postaci fantastycznych to nie tylko znakomity zabieg artystyczny, kompozycyjny, poszerzaj─ůcy znacznie realistyczn─ů p┼éaszczyzn─Ö dramatu ,lecz tak┼╝e funkcjonalny chwyt maj─ůcy na celu uwydatnienie r├│┼╝nych dylemat├│w skomplikowanej polskiej historii, ukazane jej wp┼éywu na wsp├│┼éczesne problemy narodowe, skonfrontowanie rzeczywisto┼Ťci z mitami, zdarzenie r├│┼╝nych postaw politycznych i spo┼éecznych. Korow├│d zjaw rozpoczyna Chocho┼é posta─ç bodaj najbardziej wieloznaczna, skomplikowana i trudna do interpretacji. Jej pe┼éne znaczenie ujawni si─Ö dopiero pod koniec ÔÇ×WeselaÔÇŁ. Pierwsze pojawienie si─Ö Chocho┼éa zapowiada wtargni─Öcie do utworu elementu wizyjnego, symbolicznego. Kolejne zjawy s─ů postaciami bardziej skomplikowanymi nie ograniczaj─ů si─Ö do p┼éaszczyzny czysto osobistej i wkraczaj─ů na terytorium wyobra┼║ni, czy tez pod┼Ťwiadomo┼Ťci zbiorowej. W ÔÇ×WeseluÔÇŁ ┼╝adne wielkie wydarzenie nie nadchodzi, oczekuj─ů go postacie zastygaj─ů, w p├│┼é┼Ťnie, p├│┼életargu. Dramat zamyka pojawienie si─Ö Chochola, przygrywaj─ůcego postaciom do onirycznego ta┼äca. Wybitna znawczyni tw├│rczo┼Ťci Wyspia┼äskiego Aniela ┼üempicka, zaproponowa┼éa porzucenie klucza narodowego w interpretacji Chochola i uzna┼éa, ┼╝e posta─ç ta symbolizuje sam─ů ba┼Ťniowo┼Ť─ç, kt├│ra przerodziwszy si─Ö w narodowy mit, nabrawszy charakteru powa┼╝nego, tragicznego, ostatecznie wszystkich przeros┼éa.
Rozwa┼╝aj─ůc dramat w kategoriach ÔÇ×kto zawini┼é?ÔÇŁ, wydaje si─Ö, ┼╝e wina le┼╝y po obu stronach inteligencji i ludu. Ch┼éopi zawinili zbytni─ů pochopno┼Ťci─ů, czynem nierozwa┼╝nym, nieprzemy┼Ťlanym, nieodpowiedzialnym, bo tak mo┼╝na zrozumie─ç fakt, i┼╝ Jasiek gubi z┼éoty r├│g. Wina inteligencji polega na czym┼Ť przeciwnym, w┼éa┼Ťnie niezdolno┼Ťci do czynu na braku wiary w jego skuteczno┼Ť─ç i powodzenie, maskowanym aktywistyczno-patriotyczn─ů frazeologi─ů i ÔÇ×ba┼éamuceniem si─Ö narodowymÔÇŁ, co zarzuca Panu M┼éodemu ┼╗yd. Nie dostrzega ona g┼é─Öbi, powagi, tragizm ┼╝ycia, karmi si─Ö z┼éudzeniami, mitami i iluzjami, niezdolna do dostrze┼╝enia i zaakceptowania rzeczywisto┼Ťci. Inteligenckim postaciom ÔÇ×WeselaÔÇŁ wszystko zdaje si─Ö przemienia─ç w literatur─Ö, postrzegaj─ů one rzeczywisto┼Ť─ç w kategoriach estetycznych. Tera┼║niejszo┼Ť─ç narodu postrzegana jest przez mity i symbole, staje si─Ö tematem dla wyobra┼║ni. Nie na darmo Czepiec zarzuca Panu M┼éodemu, ┼╝e interesuj─ů go tylko ÔÇ×poezyje, wirse, ksi─ů┼╝kiÔÇŁ. ÔÇ×WeseleÔÇŁ jest wi─Öc nie tylko dramatem narodowym, lecz tak┼╝e, utworem autotematycznym, literatur─ů o literaturze, nasyconym aluzjami literackimi, czego przyk┼éadem jest cho─çby zdanie Nosa: ÔÇ×znam, znam; evrira lÔÇÖarte, ┼╝ycie nasze nic nie warteÔÇŁ, b─Öd─ůce cytatem, naszego wiersza Kazimierza Przerwy-Tetmajera. Utw├│r ukazuje tak┼╝e aspekt niebezpieczny tego ÔÇ×uwiedzeniaÔÇŁ przez literackie schematy i stereotypy. Przypomina si─Ö tu s┼éynne ÔÇ×dramat uk┼éadaszÔÇŁ, kt├│re us┼éysza┼é Hrabia Henryk z ÔÇ×Nie-boskiej komediiÔÇŁ Krasickiego. Istotnie, ÔÇ×WeseleÔÇŁ kontynuuje tradycje wielkiego dramatu romantycznego, zar├│wno kompozycyjnie poprzez ┼é─ůczenie realizmu z fantastyk─ů, i scen indywidualnych ze zbiorowymi, jak i my┼Ťlowo, traktuje utw├│r sceniczny jako wypowied┼║ o podstawowych sprawach narodu.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x