Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Nie ┼Ťci─ůgaj zacznij wkuwa─ç ju┼╝ dzi┼Ť

Zasady analizy i interpretacji wiersza.

Print Friendly, PDF & Email

Analiza i interpretacja utworu poetyckiego
Analiza ÔÇô badanie i opis kompozycji utworu; podmiot liryczny, zabiegi poetyckie, motyw utworu, sytuacja liryczna, zasady, kt├│rymi kierowa┼é si─Ö poeta.
Interpretacja ÔÇô odpowied┼║ na pytanie, czemu s┼éu┼╝y powy┼╝sza konstrukcja, utworu, sens wynikaj─ůcy z niego, jak utw├│r mie┼Ťci si─Ö w historii i filozofii, jest to dzia┼éanie badawcze zmierzaj─ůce do wydobycia sensu danego zjawiska.
Spos├│b post─Öpowania:

1 Co wynika z tytu┼éu, okre┼Ťli─ç centralny motyw, temat
2 Okre┼Ťli─ç rodzaj liryki:
a) bezpo┼Ťrednia (Ja w pierwszej osobie)
b) po┼Ťrednia (w trzeciej osobie)
c) opisowa
d) inwokacyjna (druga osoba)
e) maski (posta─ç podstawiona reprezentuj─ůca pogl─ůdy poety)
f) sytuacyjna
g) aktora (zamiast poety wypowiada si─Ö inna osoba)
h) podmiotu zbiorowego
i) biesiadna
j) patriotyczna
k) polityczna
l) refleksyjno-filozoficzna
m) miłosna
3 Okre┼Ťli─ç sytuacje liryczn─ů (sytuacja w jakiej pada wypowied┼║ podmiotu lirycznego):
a) sytuacja wyznania
b) apostrofa
c) liryka sytuacyjna (dialog)
4 Forma wypowiedzi:
a) monolog
b) dialog
c) narracja
5 Co wiemy o podmiocie lirycznym, okre┼Ťlenie jego rodzaju
6 Wymowa utworu, analiza obraz├│w (za pomoc─ů jakich ┼Ťrodk├│w zosta┼é przedstawiony obraz):
a) rymy (┼╝e┼äskie i m─Öskie, gramatyczne i niegramatyczne, dok┼éadne i niedok┼éadne) parzyste i nieparzyste, okalaj─ůce i krzy┼╝owe), rytmy, onomatopeje, eufonie, aliteracje
b) archaizmy, neologizmy, zdrobnienia, zgrubienia, poetyzmy
c) powt├│rzenia, refreny, inwokacje, por├│wnania, elipsy, inwersje
d) figury stylistyczne, epitety, por├│wnania, kontrasty, alegorie, metafory, personifikacja, animizacja, oksymoron, metonimia, hiperbola, peryfraza, symbol
7 Analiza warstw j─Özykowych:
) fonetyczna (wyrazy d┼║wi─Ökona┼Ťladowcze)
) leksykalna (słownictwo)
) składniowa (budowa zdań)
morfologiczna (słowotwórstwo)

JAK PORADZI─ć SOBIE Z INTERPRETACJ TEKSTU POETYCKIEGO ?

? Moje problemy z poezj─ů

– przes┼éanie poety
– trudny j─Özyk
– ┼Ťrodki stylistyczne

Czytamy 2 – 3 krotnie wiersz

? Co trzeba zrobi─ç przed przeczytaniem wiersza ?

– zwracamy uwag─Ö na kompozycj─Ö wiersza
(wiersz stroficzny – podzia┼é na strofy, zwrotki;
wiersz stychiczny, inaczej ci─ůg┼éy – brak podzia┼éu na strofy)
– zwracamy uwag─Ö na d┼éugo┼Ť─ç wers├│w (czy s jednakowej, czy
r├│┼╝nej d┼éugo┼Ťci)
– zwracamy uwag─Ö na dedykacj─Ö i na dat─Ö (ewentualnie miejsce)
powstania utworu i tytuł

? Pierwsze czytanie utworu

– czy wiersz nam si─Ö podoba ?
– temat wiersza (istotn─ů rol─Ö w okre┼Ťleniu tematu spe┼éniaj─ů:
imiona własne, nazwy miejscowe, odwołania do faktów
historycznych, do tradycji biblijnej i mitologicznej)
– pochodzenie tytu┼éu
– rozpoznanie gatunku (o ile potrafimy)
– s┼éownictwo (wyrazy staropolskie, neologizmy, wyrazy pochodzenia
obcego, cytat z obcego dzieła)
– wyst─Öpowanie rym├│w

? Analiza interpretacyjna tekstu poetyckiego

– czytanie tekstu „ma┼éymi kawa┼ékami”
(mo┼╝na tekst podzieli─ç na wersy, strofy lub wi─Öksze
ca┼éo┼Ťci tematyczne, kt├│re da si─Ö sp├│jnie interpretowa─ç)
– w przypadku interpretacji pisemnej robimy najpierw notatki
do ka┼╝dej z ma┼éych ca┼éo┼Ťci tematycznych, kt├│re potem zbieramy
w postaci wniosk├│w
– ka┼╝dy ma prawo do indywidualnej interpretacji pod warunkiem, ┼╝e
znajdzie w tek┼Ťcie potwierdzenia swoich s┼é├│w

– je┼Ťli rozpoznane w tek┼Ťcie ┼Ťrodki stylistyczne (metafory, epitety,
przeno┼Ťnie, por├│wnania) lub ┼Ťrodki retoryczne (apostrofy, inwersje,
przerzutnie, powt├│rzenia, wyliczenia) i maj─ů one istotny wp┼éyw na
interpretacj─Ö tekstu poetyckiego, to musimy je r├│wnie┼╝ uwzgl─Ödni─ç
w analizie wiersza

? Pisemna interpretacja tekstu poetyckiego

Jak każde wypracowanie, interpretacja powinna zawierać wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Proporcje:

a) Wst─Öp:
– informacje na temat autora
– kilka s┼é├│w na temat czasu powstania utworu
– rozwa┼╝ania dotycz─ůce mojego spojrzenia na wiat,
a wi─ů┼╝─ůce si─Ö tematycznie z omawianym utworem
– nawi─ůzania do utwor├│w ju┼╝ znanych, do tradycji literackiej,
do znanych mit├│w, motyw├│w, inspiracji

b) Rozwini─Öcie:
– analiza tekstu poetyckiego, poparta cytatami w spos├│b funkcjonalny
– zachowujemy oryginalny podzia┼é na wersy

c) Zakończenie:
– w┼éasne wnioski, podsumowanie
– w┼éasne odczucia po przeczytaniu i zinterpretowaniu wiersza

ANALIZA I INTERPRETACJA:
Założenia podstawowe:

1. Rozpoznaj zasad─Ö zestawienia utwor├│w
a ) podobieństwa
b ) r├│┼╝nice
c ) wst─Öpna hipoteza odczytania utwor├│w

2. Analiza i interpretacja ( podstawowe płaszczyzny porównywania utworów )
a ) miejsca nacechowane semantycznie ( kluczowe wyra┼╝enia , zwroty i motywy )
b ) instancje nadawczo – odbiorcze
c ) ukształtowanie wypowiedzi

3. Okre┼Ťlenie tematu

4. Znalezienie kontekstu

5. Uog├│lnienie interpretacyjne zestawienia tekst├│w
Założenia szczegółowe:

1. Kto do kogo m├│wi?
2. W jakiej sytuacji?
3. W jaki spos├│b m├│wi?
4. W jakim gatunku wypowiada si─Ö?( znajomo┼Ť─ç konwencji, operowanie z zakresu poetyki oraz budowy j─Özyka)
5. Co stanowi dominant─Ö kompozycyjn─ů? ( jej wp┼éyw na przyj─Öt─ů hipotez─Ö )
6. O czym mówi?( tytuł, puenta, motywy )
7. Jakie wyst─Öpuj─ů odwo┼éania do kontekst├│w kulturowych? ( motywy, nawi─ůzania intertekstualne)
8. Do jakich kontekst├│w mo┼╝na si─Ö odwo┼éa─ç? Interpretacja uog├│lniaj─ůca:
a. teza interpretacyjna
b. spos├│b oceny i warto┼Ťciowania

Dodaj komentarz

Tw├│j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s─ů oznaczone *

Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.