Wypracowania, konspekty, streszczenia i pomoc szkolna.

Ponad 100 tysięcy materiałów dla szkoły podstawowej, średniej oraz z zakresu studiów.

Znaczenie twórczości Jana Kochanowskiego.

Twórczość Jana Kochanowskiego rozpoczyna bardzo istotny rozdział w historii literatury polskiego odrodzenia . Jest to pisarz , który wprowadził naszą poezję do dziejów literatury ogólnoeuropejskiej , a więc wówczas – ogólnoświatowej . Z tego powodu nazwisko poety możemy stawiać tuż obok Kopernika i Modrzewskiego . Na dopisanie czwartego nazwiska przyjdzie nam czekać dwa i pół wieku , do czasów Adama Mickiewicza .

Oznaczenie rangi dzieła Kochanowskiego w kulturze ogólnoświatowej nie wystarczy dla wyjaśnienia jego roli w rozwoju polskiej poezji . Wszystko , co Kochanowski napisał , przerasta o niebo szczyty kultury literackiej osiągane przez poprzedników .

Już przed Kochanowskim została zwycięsko rozstrzygnięta walka o literaturę narodową , przejściowo nawet w czasach renesansu spychaną na bok przez wszechwładną łacinę . Sam poeta w młodości jeszcze od niej zaczynał, jednakże jego dojrzałość artystyczna ma już charakter językowo polski . Przekazując późniejszym pokoleniom swoją spuściznę literacką , bo o sławie pośmiertnej marzył już za życia , dbał Kochanowski przede wszystkim o jasność i ścisłość w wyrażaniu swoich myśli i uczuć , co osiągnął w dużym stopniu dzięki umiejętności właściwego korzystania z bogactwa synonimów . Niektóre jego sformułowania odznaczają się taką prostotą i jasnością , że spełniały rolę omal przysłów , stawały się własnością wszystkich . ” To pan , zdaniem mojem , kto przestał na swojem ” ; ” Siła posiadł włości , kto ujął chciwości ” ; ” A jeśli komu droga otwarta do nieba , tym , co służą ojczyźnie ” – to najbardziej znamienne przykłady tej metody wyrażania myśli , do których poeta przywiązywał specjalną wagę . Nawet w ” Odprawie posłów greckich ” spotykamy znaczną ilość przysłów i wyrażeń potocznych .

Zastosowana przez Kochanowskiego obrazkowość przysłów i wyrażeń potocznych nadała jego twórczości charakter szczególnie ujmującej prostoty i rodzimości . Nie ograniczył się on jednak do samego przejmowania elementów tej metody artystycznej , lecz rozwijał ją w stopniu znacznie większym , niż to było w języku potocznym i w twórczości literackiej ludu . Obrazy poetyckie wzbogacił przez zastosowanie epitetów , porównań , przeniósł i innych środków stylistycznych , przejętych głównie z literatur antyku , szczególnie zaś od ulubionego poety – Horacego . Na tych wielkich wzorach kształcił Kochanowski wrodzoną umiejętność wypowiadania własnych przeżyć i uczuć ; był przecież poetą lirycznym . Każdy obraz w jego poezji jest nacechowany osobistym stosunkiem poety do rzeczy i spraw poruszanych .

Kochanowski jest twórcą prawdziwie pięknej polszczyzny . Jego poezja stała się wzorem dla wszystkich poetów , stanowi ona skarbnicę kultury językowej , do której sięgamy i dzisiaj . Bogactwo przenośni i innych środków stylistycznych nie odbiera jego utworom prostoty . Liryczne zabarwienie obrazu zbliża każdy wiersz do czytelnika , który dzięki temu może w uczuciach poety odnaleźć swój własny stosunek do rzeczy i spraw bliskich , czy to będą uczucia przyjaźni lub miłości , czy uczucia patriotyczne , czy zachwyt dla piękna naszego kraju i zjawisk przyrody .

Wielkie zasługi położył również poeta w doskonaleniu wiersza polskiego . Chwiejnemu pod względem liczby zgłosek i dokładności rymów wierszowi nadał klasyczną formę opartą na równej liczbie zgłosek i rymie żeńskim. W ” Odprawie posłów greckich ” zastosował po raz pierwszy w naszej poezji tzw. Wiersz biały , czyli bezrymowy , w trzecim zaś Chórze tego dramatu próbował na wzór starożytny stworzyć wiersz nieregularny , oparty wyłącznie na rytmie i intonacji . Łącząc z sobą wiersze różnej długości , od ośmiu do trzynastu zgłosek , i tworząc z nich różne kombinacje , pozostawił w poezji swojej wielkie bogactwo strof , które stały się trwałym dorobkiem poezji polskiej .

Kochanowski odszedł nie pozostawiwszy po sobie następców . Niezwykłe jego dzieło miało charakter indywidualny , mogło zatem co najwyżej zapoczątkować tradycję literacką , która będzie się liczyć tylko jako świadectwo niedawno uzyskanych osiągnięć , jako niedościgły wzór , któremu nikt nie może już sprostać . Trafnie to wyraził ukrywający się pod pseudonimem fraszkopisarz sowizrzalski :

„Najsławniejszy poeto między poetami ,
Ty nigdy nie umierasz , zawżdy jesteś z nami .
Bo zawsze , poglądając na twój wiersz wspaniały ,
Musimy się dziwować , że był rozum cały .
By nas kilka tysięcy stanęło z wierszami ,
Żaden taki nie będzie , musim przyznać sami .
Przywłaszczając za swoje , a to czynią marnie . (. . . )
Przetoć tej naszej pracej marnie używają ,
Przeczytawszy , potem w piec abo wystrzelają .
A Kochanowski przecię jako pan na stole ,
Czasem dwakroć oprawny , co pojadły mole . . .”

Po Kochanowskim żaden z pisarzy nie mógł się utrzymać na rzeczywiście zawrotnych szczytach poezji czarnoleskiej . Kontynuacja literatury polskiego odrodzenia przekształciła się w twórczość łacińską , akcentując swą elitarność związaną z charakterem języka .

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *